Những chiếc túi lưới trông quá mỏng manh, không hấp dẫn như khi chị nhìn hình trên internet. Và chỉ qua 1 lần sử dụng, những chiếc túi kia đã rách lỗ chỗ, sau lần thứ hai thì không thể sử dụng thêm được nữa. Sản phẩm này đã có 932 người cùng mua như chị Lan.
Mỗi ngày, các trang mua theo nhóm như Hotdeal đăng hàng trăm sản phẩm mới, chào mời khách hàng. Thực tế cho thấy, đa số trong đó là hàng hóa không rõ xuất xứ hoặc đến từ Trung Quốc.
Hàng Trung Quốc “giảm giá”
Bộ túi lưới giặt quần áo chị Lan mua được trên trang mạng quảng cáo là “chất lượng cao cấp với 100% polyester” và giảm giá đến 50%. Đây là sản phẩm có nguồn gốc Trung Quốc và được nhiều trang tương tự đăng bán. Có trang bán 57.000 đồng/bộ, có chỗ lại bán giá 59.000 đồng/bộ. NCĐT đã tìm hiểu thêm tại các công ty chuyên nhập hàng trực tiếp từ Trung Quốc thì được biết những sản phẩm này có giá bán chưa đến 30.000 đồng/bộ.
Có thể thấy khoảng 50-70% hàng hóa bán trên những trang mạng theo hình thức mua theo nhóm là hàng Trung Quốc. Những sản phẩm này đều có thể dễ dàng tìm được trên các trang thương mại điện tử Trung Quốc china.alibaba.com, taobao.com. Có nhiều công ty Việt Nam nhập hàng từ Trung Quốc. Nếu nhập theo đường chính thức, sau khi trừ thuế và phí vận chuyển, giá 1 sản phẩm thông thường chỉ bằng 1/3 giá bán của các trang mua chung.
Đại diện một công ty chuyên buôn hàng Trung Quốc có trụ sở tại TP.HCM (không muốn nêu tên) cho biết khách hàng của họ là cửa hàng, công ty nhỏ và nhiều trang web bán hàng theo nhóm.
Hầu hết các trang web này đều bán hàng giảm giá từ 50-90% để hấp dẫn người tiêu dùng. Tuy nhiên, có không ít sản phẩm sau khi đã giảm vẫn đắt hơn giá bán trên thị trường. Chẳng hạn, sản phẩm lấy ráy tai có đèn, xuất xứ Trung Quốc có giá bán 35.000 đồng/2 cây sau khi giảm giá 50% trên các trang mua chung. Nhưng trên thực tế, có thể mua sản phẩm này trên thị trường với giá từ 20.000-30.000 đồng/2 cây. Như vậy, các trang mua chung đã biến thành một cái chợ chứ không còn là nơi để doanh nghiệp tiếp thị sản phẩm và thương hiệu như định hướng của mô hình này trên thế giới.
Trong khi đó, người tiêu dùng nếu lỡ mua phải những mặt hàng giảm giá như chị Lan thường chỉ ấm ức trong lòng. “Chỉ có mấy chục ngàn đồng, không lẽ lại đi kiện tụng”, chị Lan cho biết. Một số khác quá bực bội đã lên mạng phàn nàn hoặc kêu gọi tẩy chay những trang web kinh doanh theo hình thức này.
Biến tướng
Nguồn gốc sản phẩm thường không được các trang bán hàng theo nhóm nêu rõ cho người tiêu dùng. Chị Lan từng muốn mua 1 máy tính bảng trên trang 51deal nhưng khi tới tận nơi xem hàng trước thì nhân viên cho biết đã hết hàng trong khi đó giao dịch này vẫn còn hơn 300 giờ nữa mới kết thúc.
Hầu hết các trang này không yêu cầu doanh nghiệp bán hàng cung cấp giấy đăng ký kinh doanh hay hàng mẫu. Và nhân viên kinh doanh các trang đều chào mời nhiệt tình. Họ còn đảm bảo sẽ bán hết số hàng doanh nghiệp ký gửi. Nếu không bán hết ở trang này thì sẽ chuyển tiếp sang những trang con (cùng một chủ nhưng ra đời sau) để bán cho bằng hết. Mức phí mà trang này đưa ra là khoảng 45% giá bán. Chỉ cần có hàng hóa và chấp nhận mức phí mà trang web đưa ra thì giao dịch lập tức được thực hiện. Những trang này, đặc biệt là các trang có quy mô nhỏ, chấp nhận cả khách hàng là công ty hay cá nhân nên việc kiểm soát chất lượng là rất khó.
Nhận thấy lợi ích thu được từ việc bán hàng hóa giá rẻ qua internet, nhiều trang đã trực tiếp nhập hàng hóa về để bán, biến mình từ một nơi trung gian, chuyên quảng bá thương hiệu cho doanh nghiệp trở thành nhà kinh doanh trực tiếp.
Về chất lượng sản phẩm, hiện nay chưa có cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm định. Theo Thông tư 46 của Bộ Công Thương về quản lý hoạt động của các website thương mại điện tử, việc bán hàng trên sàn gây thiệt hại cho người tiêu dùng mà hợp đồng không xác định rõ trách nhiệm của mỗi bên thì tổ chức cung cấp dịch vụ sàn giao dịch thương mại điện tử phải chịu trách nhiệm.
Hiện nay, mô hình mua theo nhóm vẫn chưa được coi là hình thức thương mại điện tử với lý do “có rất nhiều công ty mua theo nhóm khuyến mãi vượt quá quy định, nhiều đơn vị đã bị cơ quan chức năng mời lên làm việc”, ông Nguyễn Ngọc Dũng, Trưởng đại diện Hiệp hội Thương mại Điện tử, cho biết. 