Không phát triển quá nhanh nhưng Công ty Cổ phần Thực phẩm Sao Ta vẫn mạnh lên trong ngành thủy sản nhờ phương châm chậm nhưng chắc. Bằng chứng là trong thời điểm kinh tế khó khăn, Sao Ta lại đạt được mức doanh thu cao nhất từ trước tới nay. Sau 15 năm hoạt động, 2011 là một năm thành công của Sao Ta với doanh thu 1.900 tỉ đồng và lợi nhuận 27 tỉ đồng. Điều gì đã giúp Sao Ta có được doanh thu và lợi nhuận tốt hơn trong năm vừa qua?
Những bước đi từ không đến có
Khi phong trào nuôi tôm bắt đầu phát triển ồ ạt, tỉnh Sóc Trăng lúc bấy giờ cũng quyết định thành lập Công ty Thực phẩm xuất nhập khẩu Sóc Trăng chuyên sản xuất, chế biến và xuất khẩu tôm. Lúc này, ông Hồ Quốc Lực được điều về làm Giám đốc. Đó là thời điểm tháng 3.1996.
Ông Lự đã tự tay thiết kế nhà xưởng, dụng cụ hỗ trợ trong chế biến thủy sản và tự đi lựa chọn vị trí xây dựng nhà máy.
Chỉ sau 2 tháng đi vào hoạt động, vốn không nhiều nên Công ty không thể mua đủ nguyên liệu sản xuất. Đầu ra cũng gặp khó khăn khiến Công ty đứng trước nguy cơ ngừng hoạt động. Ông Lực quyết định vay nóng từ bên ngoài với lãi suất cao để có tiền duy trì Công ty.
Để công ty hoạt động với chi phí thấp nhất, ông suy nghĩ và mày mò tự thiết kế những chiếc khay cấp đông giúp quá trình cấp đông được rút ngắn, vòng quay tủ đông tăng hiệu suất. Ông Lực cho biết, giải pháp này đã giúp công ty tiết kiệm hàng tỉ đồng chi phí.
Giải quyết xong khâu đầu vào, đến lượt phải lo đầu ra. Ông Lực nghĩ ra cách bán rẻ những lô hàng đầu tiên để làm quen với khách hàng. Nhờ đó mà những đơn hàng dần đến nhiều hơn và tình hình khó khăn đã giảm bớt.
Song song với nỗ lực tự thân, việc tìm hiểu kỹ thị trường của đối thủ cũng giúp Sao Ta có được những thành công ấn tượng. Qua tìm hiểu, Sao Ta biết Indonesia là nhà cung cấp tôm tinh chế lớn sang Nhật. Vì vậy, năm 1998, khi Indonesia có biến động chính trị, ông Lực quyết định xây ngay phân xưởng chế biến sản phẩm tinh chế mới để tranh thủ thờ cơ xuất hàng sang Nhật. Chỉ một thời gian sau khách hàng từ Nhật đã tìm đến Việt Nam. Nhờ vào nhà máy mới, thiết bị hiện đại, khách hàng Nhật đã quyết định bắt tay với Sao Ta.
Kết quả là chỉ sau 3 tháng hoạt động, Sao Ta đã thu hồi được vốn đầu tư xây dựng nhà xưởng xây riêng cho mục tiêu chinh phục thị trường Nhật. Ông Lực cho biết, nếu lần đó không liều, Sao Ta chưa thể có được sự phát triển như hiện nay. Đây chính là cột mốc giúp Sao Ta phát triển nhanh hơn và chỉ một thời gian sau, Công ty đã có đà để xây dựng thêm nhà xưởng mới.
Có thể thấy, Sao Ta đã vạch ra được những bước đi phù hợp cho mình: đầu tiên là sơ chế sản phẩm rồi tìm kiếm khách hàng để tăng sản lượng và doanh số. Bước kế tiếp là tinh chế để tăng lợi nhuận và tạo sự phát triển bền vững. Sau đó, Sao Ta tiếp tục mở rộng thị trường và các dòng sản phẩm.
Và ngày càng nhiều hơn
Khi nhận thấy thị trường xuất khẩu tôm bắt đầu có nhiều khó khăn hơn trước, cạnh tranh ngày càng nhiều, ông Lực lo ngại, nếu chỉ trông chờ vào con tôm thì sẽ khó mà phát triển tốt. Ông quyết định thành lập thêm một nhà máy chế biến nông sản vào cuối năm 2008.
Nhận thấy nhu cầu nhập khẩu nông sản sấy khô và tinh tại Nhật vào khoảng 100.000 tấn/năm, Sao Ta đã bỏ ra 2,5 triệu USD đầu tư xây dựng nhà máy nông sản An San (Sóc Trăng). Nhà máy này ban đầu chế biến khoai lang, sau đó làm thêm những sản phẩm khác như ớt, gừng, tỏi, đậu bắp... Ông Lực cho biết, xuất khẩu sang Nhật được thì sẽ xuất khẩu được sang hầu hết các thị trường khác.
Không ai lường trước được khó khăn, Sao Ta cũng vậy. Khi nhà máy ra đời ông Lực đã dự tính sẽ nhập 2 tấn khoai giống từ Nhật về trồng thử, khoảng 4 tháng sẽ cho thu hoạch, như vậy sẽ đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào cho doanh nghiệp. Hợp đồng đã xong xuôi thì ông mới té ngửa. Dây khoai ông mua từ Nhật về đã bị các nông dân hợp tác làm cùng Công ty phá bỏ để trồng lúa vì thấy giá lúa có lời hơn. Vậy là bao nhiêu tính toán đã thành công cốc.
Hợp đồng xuất khẩu đã ký, ông Lực lại lên Lâm Đồng mua khoai về chế biến. Giá mua cao hơn đến 600 đồng/kg do phí vận chuyển đường xa. Những tháng đầu, Công ty đã xuất khẩu được 300 tấn sản phẩm sang Nhật với mức giá không có lời nhiều. Đến năm 2009, sản lượng xuất khẩu đã tăng lên, đạt mức 1.000 tấn/năm và tăng dần cho đến nay.
Sau đó Sao Ta đẩy mạnh đầu tư vùng nguyên liệu 80 ha khoai lang, 40 ha đậu bắp vì sợ bài học thiếu nguyên liệu sẽ lặp lại. Ông Lực cho biết, chỉ cần có 140 ha khoai và 140 ha đậu bắp là đủ xuất khẩu. Hiện nay Công ty đang liên kết bao tiêu sản phẩm với các hộ nông dân. Công ty cung cấp giống và hỗ trợ thêm chi phí sản xuất cho nông dân để cùng phát triển bền vững vùng nguyên liệu.
Ông Lực cho rằng quyết định kinh doanh thêm nông sản bên cạnh thủy sản là đúng. Năm 2009, nhiều doanh nghiệp thủy sản gặp khó khăn, có đơn vị chỉ hoạt động 30-50% công suất hoặc phải ngừng sản xuất. Nhà máy sản xuất tôm của Sao Ta cũng gặp phải khó khăn nhưng khi không có việc thì công nhân lại sang nhà máy nông sản làm việc.
Ông Lực cho biết, năm nay Công ty sẽ tiếp tục xuất khẩu tôm nhưng cũng tập trung nuôi trồng và nâng cao năng suất cho nhà máy chế biến nông sản An San. Ngoài việc duy trì xuất khẩu mặt hàng nông sản, Công ty sẽ đầu tư vùng nuôi tôm sạch để tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm. Năm 2012, Công ty đặt mục tiêu đạt doanh số 2.000 tỉ đồng và lợi nhuận ít nhất 40 tỉ đồng. Ông Lực tỏ ra tự tin với điều này vì ngay cả trong năm 2011 khó khăn, doanh thu của Công ty đã vượt 10-15% so với kế hoạch đề ra. 