Trước tình cảnh tín dụng trong nước khó khăn, để huy động được vốn, một số doanh nghiệp đã tìm đến thị trường quốc tế. Trong 6 tháng đầu năm nay, Vingroup đã huy động được 300 triệu USD, gấp 1,5 lần doanh thu năm 2011, nhờ phát hành trái phiếu chuyển đổi quốc tế với lãi suất 5% năm. Đại diện của Vingroup cho hay bí quyết thành công nằm ở tiềm năng, sự minh bạch và công tác chuẩn bị. Ngược với Vingroup, Vinacomin cũng từng thực hiện một số chương trình giới thiệu trái phiếu quốc tế, song đã phải từ bỏ ý định phát hành vì tín hiệu thị trường quá yếu.

2. Vay cổ đông

Không phải doanh nghiệp nào cũng tiếp cận được nguồn vốn quốc tế. Do vậy, nhiều doanh nghiệp đã hướng tới nhà đầu tư trong nước, trước hết là cổ đông lớn. Vừa qua, Công ty Chứng khoán Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (SBS) đã thoát được cảnh mất sạch vốn chủ sở hữu, chìm trong nợ, không tiền mặt để hoạt động nhờ 800 tỉ đồng trái phiếu chuyển đổi bán cho cổ đông lớn Sacombank. Công ty Cổ phần Nhà Việt Nam cũng đã phải vay 80 tỉ đồng của bà Quách Thu Thanh, chị ruột của một thành viên hội đồng quản trị, để giải quyết khó khăn.

3. Vay nhân viên

Tập Đoàn Mai Linh thì chọn cách vay vốn từ nhân viên với lãi suất 12% năm. Số tiền mà doanh nghiệp này huy động được lên tới 20% tổng nguồn vốn. Ngoài ra, Mai Linh còn phối hợp với nhà cung cấp và ngân hàng để cho nhân viên mua xe với giá rẻ. Sau đó, những nhân viên này cho Công ty thuê lại xe. “Nếu các tổ chức tín dụng không đáp ứng được yêu cầu vay vốn của doanh nghiệp, doanh nghiệp có thể tìm được nguồn vốn dù khiêm tốn nhưng bền vững trong nhân viên”, ông Hồ Huy, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Mai Linh, cho biết.

4. Chuyển nợ thành vốn

Đối với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn do đi vay quá nhiều, việc giảm nợ vay là yêu cầu cấp thiết. Thế nhưng, lấy tiền ở đâu ra? Công ty Thủy sản Bình An (Bianfishco) đã đưa ra câu trả lời cho vấn đề này. Đó là chuyển nợ thành vốn. Biện pháp này sẽ có thể giúp Bianfishco nhanh chóng hoạt động trở lại và thực hiện tái cơ cấu với sự tham gia tích cực của những chủ nợ cũ.

5. Đảo nợ

Nếu không muốn (hoặc không thể) chuyển nợ thành vốn góp, doanh nghiệp cũng có thể thương lượng để chuyển vốn vay ngắn hạn sang dài hạn. Nhiều doanh nghiệp đã mắc phải sai lầm khi dùng vốn ngắn hạn để đầu tư dài hạn. Vì thế, việc đảo nợ sẽ giúp điều chỉnh lại cơ cấu nguồn vốn. Đầu tháng 3, Công ty Vạn Phát Hưng đã chuyển toàn bộ 402 tỉ đồng nợ vay ngắn, trung hạn thành nợ vay dài hạn. Các khoản nợ vay này chiếm 90% tổng dư nợ của Công ty tại ngân hàng và đang được sử dụng để phát triển dự án mới.

6. Giảm lãi

Theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, từ ngày 15.7 các ngân hàng phải giảm lãi suất các khoản vay cũ xuống mức 15%/năm. Nhưng không phải mãi tới khi Ngân hàng Nhà nước ra thông báo trên, các ngân hàng cũng như doanh nghiệp mới thực hiện việc này. Trao đổi với NCĐT vào cuối tháng 6, ông Nguyễn Văn An, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Tập đoàn Thái Hòa, cho biết Tập đoàn đang thương lượng với ngân hàng để giảm hoặc không tính lãi đối với các khoản vay cũ. Tuy vậy, cho đến nay vẫn chưa có thông tin gì khác về các khoản vay của tập đoàn này.

7. Cổ đông góp thêm vốn

Phương án này có nhiều lợi thế như chi phí phát hành thấp, tạo niềm tin cho nhà đầu tư, đối tác. Tuy vậy, nó thường không được cổ đông ưa chuộng. Vì thế, đây chỉ là phương án phụ thêm trong các đợt tăng vốn. Khoáng sản Bình Thuận Hamico (KSA), một trong số những cổ phiếu đã tăng mạnh 2 quý đầu năm nay, vừa quyết định tăng gấp đôi vốn điều lệ lên 308 tỉ đồng qua việc phát hành 15,4 triệu cổ phần. Trong đó, chỉ khoảng 3 triệu cổ phần được bán cho cổ đông hiện hữu, còn lại bán cho nhà đầu tư chiến lược.

8. Cổ đông chiến lược

Cổ đông chiến lược thường là các tổ chức có uy tín, năng lực tài chính, có khả năng hỗ trợ doanh nghiệp trong quản trị, điều hành và có lợi ích phù hợp với chiến lược phát triển của doanh nghiệp. Vì thế, năm 2011, Vietcombank (VCB) đã bán 15% cổ phần cho ngân hàng Nhật Mizuho và đây sẽ là đối tác chiến lược duy nhất của VCB. Đối tác này sẽ giữ một vị trí thành viên Hội đồng Quản trị của VCB và cung cấp cho Ngân hàng các dịch vụ hỗ trợ về đào tạo, kỹ thuật… Ngoài VCB, nhiều doanh nghiệp lớn khác cũng đã chào đón những cổ đông mới như Masan, Habeco.

9. Không chia cổ tức

Kinh doanh thua lỗ nên không chia cổ tức là chuyện bình thường. Nhưng cả khi có lợi nhuận, doanh nghiệp cũng có thể không chia cổ tức. Masan đã quyết định không chia cổ tức năm 2011 dù lợi nhuận chưa phân phối còn đến 4.680 tỉ đồng. Quyết định này của Masan dựa vào nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó quan trọng nhất là nhu cầu vốn để mở rộng hoạt động của Công ty.

10. Hoãn trả cổ tức

Những ngày cuối năm 2011, Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư Tổng hợp Hà Nội (SHN) đã quyết định hoãn trả cổ tức năm 2010 đến ngày 30.6.2012 do chưa thu được nợ từ Công ty Cổ phần Beta. Chưa đầy 4 tháng sau, Chủ tịch Công ty lại bất ngờ tuyên bố doanh nghiệp đang trên bờ vực phá sản do đối tác Beta vi phạm hợp đồng. Ngoài SHN, một số doanh nghiệp khác cũng đã hoãn trả cổ tức vì chưa thu xếp được nguồn tiền để trả cổ tức như Công ty Cổ phần Sông Đà 9.06, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex.