Tuy nhiên, giữa lúc lạm phát gia tăng, vì lo ngại tiền đồng mất giá, người dân càng có xu hướng găm giữ vàng. Để khuyến khích người dân gửi vàng, nhiều chuyên gia tài chính cho rằng, Chính phủ nên phát hành trái phiếu vàng để vừa đầu tư cho nền kinh tế, vừa có thể bán ra thu về ngoại tệ khi cần thiết. Thế nhưng, cũng đã xuất hiện không ít ý kiến trái chiều. Dưới góc độ nghiên cứu, Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Thanh Bình, Giám đốc Đầu tư Công ty Chứng khoán APEC, cho rằng, giải pháp này chỉ có thể áp dụng trong ngắn hạn.

Quan điểm của ông về loại trái phiếu này như thế nào?

Theo tôi, khi phát hành trái phiếu bằng vàng thì cũng phải trả lãi suất bằng vàng. Như vậy mới thu hút được người dân gửi vàng. Nếu quy đổi ra tiền đồng thì việc phát hành sẽ không thành công. Bởi lẽ, người dân lo ngại tiền đồng mất giá và muốn giữ vàng như một tài sản đảm bảo.

Lượng vàng trong dân được ước tính lên đến cả ngàn tấn. Trong lúc Nhà nước đang cần vốn thì biện pháp phát hành trái phiếu vàng có vẻ hợp lý?

Vì USD có thể dễ dàng quy đổi sang vàng và ngược lại, nên việc phát hành trái phiếu vàng có thể giúp Chính phủ giải quyết tạm thời tình trạng thiếu ngoại hối cũng như bù đắp một phần thâm hụt ngân sách. Nhưng không thể áp dụng giải pháp này trong dài hạn.

Nhưng rủi ro vỡ nợ chính phủ sẽ rất lớn nếu giá vàng tăng?

Đúng vậy. Việc phát hành trái phiếu bằng vàng chỉ giải quyết vốn cho Chính phủ trong ngắn hạn như trái phiếu 6 tháng, 1 năm, 2 năm.

Tuy nhiên, sẽ rất nguy hiểm nếu giá vàng tăng mạnh. Khi đó, ngân sách nhà nước vừa phải bù đắp khoản chênh lệch do giá vàng tăng, vừa phải trả lãi suất. Nếu đến thời điểm đáo hạn mà Chính phủ chưa cân đối được vàng thì sẽ mất khả năng thanh toán. Như vậy, nguy cơ vỡ nợ chính phủ sẽ rất lớn.

Ngoài ra, nếu Chính phủ phát hành trái phiếu vàng mà không sử dụng hợp lý số vàng huy động được thì sẽ vỡ nợ ngay với người dân trong nước. Nếu phát hành trái phiếu bằng tiền đồng, Chính phủ có thể in tiền để trả nợ. Lúc đó, người dân sẽ phải chịu lạm phát cao. Nhưng không thể thực hiện biện pháp này nếu phát hành trái phiếu bằng vàng.

Một rủi ro khác là khi phát hành trái phiếu vàng sẽ rất dễ xảy ra tình trạng đô la hóa, vì vàng rất dễ chuyển đổi thành USD. Bên cạnh đó, phát hành trái phiếu vàng cũng có thể dẫn đến vàng hóa. Lúc này, gần như Chính phủ công nhận vàng là một công cụ tiền tệ.

Hiện nay, vàng chỉ có một số chức năng của tiền tệ nhưng vẫn bị hạn chế về mặt luật pháp. Chẳng hạn, Nhà nước cấm niêm yết giá bằng ngoại hối, hoặc không có giao dịch kế toán nào được ghi bằng USD hay vàng nếu chưa cho phép. Tình trạng vàng hóa rất đáng ngại, nhưng tình trạng đô la hóa thì càng đáng ngại hơn.