Thay áo mới, không dễ!

Tháng 4.2011, KLS chính thức có tờ trình Đại hội cổ đông thường niên 2011 về kế hoạch ngừng kinh doanh chứng khoán và chuyển đổi ngành nghề kinh doanh. Trước đó, KLS đã gây xôn xao thị trường khi đem 1.644,75 tỉ đồng gửi tiết kiệm có kỳ hạn. Mọi búa rìu dư luận chĩa vào ban lãnh đạo KLS khi phần đông giới tài chính cho rằng KLS đem tiền của cổ đông gửi ngân hàng lấy lãi suất thay vì đi đầu tư là chưa thỏa đáng. Đó là chưa kể việc cổ đông còn thắc mắc khoản tiền hoa hồng mà ngân hàng “gửi lại” không biết được hạch toán vào đâu? Tuy nhiên, cùng với sự sụt giảm về giá trị lẫn thanh khoản của thị trường những tháng đầu năm 2011, thực tế đã chứng minh việc KLS đem tiền gửi ngân hàng lấy lãi suất là cách bảo toàn vốn hữu hiệu trong bối cảnh các công ty chứng khoán khác đều thua lỗ.

Một lần nữa, ban lãnh đạo của KLS lại được tung hô là đã biết nhìn xa trông rộng. Và đỉnh điểm của sự “thấu hiểu” thị trường chính là việc KLS cho biết sẽ xin phép Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ngừng hoạt động kinh doanh chứng khoán và đăng ký sửa đổi, bổ sung ngành nghề kinh doanh mới dưới hình thức công ty cổ phần, để nắm bắt những cơ hội phát triển trong tương lai. KLS cho rằng, chỉ chiếm 6,7% doanh thu, 2 hoạt động môi giới và bảo lãnh phát hành chứng khoán đã không phát huy được hiệu quả. KLS muốn xin dừng 2 trên 4 nghiệp vụ vốn được coi là xương sống của công ty chứng khoán để tập trung cho các ngành nghề mới như bất động sản, dịch vụ thương mại hay công nghệ thông tin.

Thế nhưng, sự hứng khởi đó cũng chẳng được tày gang khi phần lớn cổ đông đều phản ứng mạnh mẽ trước quyết định chuyển đổi mô hình của KLS. Chưa có văn bản chính thức nào được gửi lên cơ quan quản lý thì ý tưởng này đã bị bóp nghẹt từ trong trứng nước. Xem ra chiếc áo dù có chật thì cũng chỉ có thể sửa chữa, cơi nới, chứ cởi bỏ hẳn là điều chưa thể.

Nhìn lại sự kiện của KLS có thể thấy thất bại của ý định chuyển đổi mô hình hoạt động là điều đương nhiên khi KLS đã không tính đến những vướng mắc trong khuôn khổ pháp lý. Chứng khoán là một ngành kinh doanh đặc thù, giống như ngân hàng. Không thể có chuyện một ngân hàng không hoạt động tín dụng mà lại đi sản xuất kinh doanh. Công ty chứng khoán cũng vậy. KLS không thể trở thành công ty cổ phần đa ngành nghề nếu vẫn bị đóng đinh với thân phận là công ty chứng khoán.

Theo một số luật sư, do KLS thành lập vào năm 2006, trước khi Luật Chứng khoán có hiệu lực, nếu như “bị” Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thu hồi giấy phép kinh doanh (theo như mong muốn), thì KLS vẫn hoạt động trên cơ sở giấy chứng nhận kinh doanh đã được Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp. Tuy nhiên, các luật sư “quên” rằng , KLS chỉ đăng ký kinh doanh ngành nghề chứng khoán duy nhất với Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, kèm theo giấy phép kinh doanh chứng khoán do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp. Do đó, theo lẽ thường, một khi Ủy ban rút lại giấy phép kinh doanh chứng khoán của KLS thì tấm giấy đăng ký kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cấp cũng không có tác dụng gì.

Trên thực tế, KLS có thể thay đổi giấy đăng ký kinh doanh thêm lần nữa. Tuy nhiên, để “được” Ủy ban Chứng khoán Nhà nước rút lại giấy phép hoạt động kinh doanh chứng khoán, KLS chỉ có những lựa chọn sau: Hoặc phải vi phạm nghiêm trọng Luật Chứng khoán; hoặc giải thể/phá sản. Lựa chọn sau không khả thi bởi giải thể xong thì khoản tiền mặt KLS hiện có (khoảng 1.800 tỉ đồng) sẽ được thực hiện theo Luật Phá sản, cổ đông sẽ nhận lại được tiền sau khi tất toán nợ nần. Khi đó, KLS muốn huy động lại được số vốn như trên từ cổ đông là điều không tưởng. Chả lẽ lại chọn phương án vi phạm Luật, để rồi tiếp theo sẽ làm gì khi tiến không được, lùi không xong?