Trong tổng mức tiêu thụ nội địa 100.000 tấn cao su nguyên liệu, các doanh nghiệp sản xuất săm lốp đã chiếm đến 70%. Đây cũng là lĩnh vực chế biến phát triển nhất trong ngành chế biến cao su Việt Nam. Năm 2008, giá trị các mặt hàng săm lốp tại thị trường Việt Nam đạt 650 triệu USD thì giá trị sản phẩm nhập khẩu chỉ khoảng 100 triệu USD và xuất khẩu được 50 triệu USD.

Theo Hội Cao su - Nhựa TP.HCM, bên cạnh các loại lốp xe đạp, xe máy thông thường một số doanh nghiệp Việt Nam đã sản xuất được lốp xe tải nhẹ và nặng, đáp ứng được 65-70% nhu cầu trong nước. Ví dụ, các doanh nghiệp đã sản xuất được 1,7 triệu lốp bố chéo (còn gọi là lốp Bias) so với tổng nhu cầu tiêu thụ hơn 2,1 triệu lốp của cả nước và 19,9 triệu trong tổng 20 triệu lốp xe gắn máy.

Năm 2008, Casumina sản xuất tới 37 triệu sản phẩm săm lốp các loại, đạt doanh số trên 200 triệu USD, chiếm 25% thị trường săm lốp ôtô, 35% đối với săm lốp xe máy và 25% thị trường săm lốp xe đạp. Trên thị trường quốc tế, Casumina hiện là doanh nghiệp sản xuất săm lốp đứng thứ 60 trên thế giới, theo xếp hạng của Tạp chí Rubber & Plastics News 2009.

Nhu cầu tiêu thụ sản phẩm chế biến từ cao su luôn tăng trưởng, đặc biệt là săm lốp xe, vì sản phẩm này luôn song hành với sự phát triển của thị trường ôtô. Theo ông Lê Văn Trí, Phó Tổng Giám đốc Công ty Casumina, thị trường ôtô hiện tăng trưởng mạnh không chỉ ở các nước phát triển mà cả ở những nước mới và đang phát triển như Hàn Quốc, Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á.

Trung Quốc và Ấn Độ, 2 cường quốc về dân số và có tốc độ phát triển kinh tế cao những năm gần đây, cũng có ngành công nghiệp săm lốp ôtô phát triển nhanh và là nguồn lực chính cho sự tăng trưởng của công nghiệp săm lốp ôtô thế giới. Năm 2008, dù kinh tế suy thoái, nhưng ngành lốp xe thế giới vẫn tăng trưởng 4,3%, riêng Trung Quốc là 33%.

Không tăng trưởng cao như Trung Quốc, nhưng tốc độ tăng trưởng ngành này của Việt Nam cũng đạt gần 15%/năm và cơ hội phát triển vẫn còn rất lớn. Vướng mắc lớn nhất hiện nay đối với săm lốp Việt Nam là yếu tố kỹ thuật, làm thế nào để sản xuất được các loại lốp cao cấp, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của thị trường.

Hiện tại, các loại lốp xe cao cấp, đòi hỏi công nghệ sản xuất hiện đại như lốp Radial (lốp không săm, chạy tốc độ cao) các doanh nghiệp tại Việt Nam chỉ sản xuất được khoảng 300.000 chiếc/năm (Casumina 100.000 và Kumho 200.000).

Mặc dù Việt Nam đã xuất khẩu được một số loại lốp xe (trị giá 50 triệu USD năm 2008), nhưng theo ông Lê Văn Trí, năng lực cạnh tranh của các loại lốp này trên thị trường thế giới vẫn còn yếu. Lốp xuất khẩu là các loại lốp bố chéo và chủ yếu qua thị trường Đông Nam Á hoặc Trung Đông. Trong khi đó, xu hướng chung của thế giới là ngày càng chuộng loại lốp Radial.

Hiện Casumina đang đầu tư 1.000 tỉ đồng xây thêm một nhà máy sản xuất khoảng 1 triệu lốp xe Radial/năm tại Bình Dương để đánh mạnh vào dòng sản phẩm này. Dự kiến nhà máy sẽ đi vào hoạt động năm 2011.

Ngoài ra, ông Trí, Phó Tổng Giám đốc Casumina, cho biết, Công ty đang cùng một đối tác ở Mỹ lên kế hoạch xây dựng các tiêu chuẩn kỹ thuật để mở rộng xuất khẩu vào thị trường Mỹ. Bên cạnh đó, việc đầu tư sản xuất tại Trung Quốc của Casumina cũng đang nhận được một số tín hiệu tốt. “Có một số khách hàng ở Trung Quốc đã đề xuất hợp tác xây dựng một nhà máy công suất 2-3 triệu lốp Radial để xuất khẩu”, ông Trí nói.

Trước đó, năm 2008, Kumho Tires, nhà sản xuất lốp xe hàng đầu của Hàn Quốc cũng đã sang Việt Nam đầu tư một nhà máy sản xuất lốp Radial với số vốn gần 300 triệu USD, công suất thiết kế 3 triệu lốp/năm và chủ yếu để dành xuất khẩu. “Hiện tại, thuế xuất khẩu lốp xe của Việt Nam là 0%, trong khi ở Trung Quốc là 8%. Trong kinh doanh, có thêm được 8% lợi nhuận là cơ hội không thể bỏ qua. Sắp tới, Việt Nam có thể sẽ chứng kiến sự tăng mạnh đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực sản xuất lốp Radial để xuất khẩu”, ông Trí nhận định.

Cơ hội cho găng tay và cao su kỹ thuật

Tuy nhiên, với 70% cao su nguyên liệu tập trung cho sản xuất săm lốp, Giáo sư Bắc, Viện Hóa học Vật liệu, cho rằng, các doanh nghiệp chế biến cao su Việt Nam hiện quá tập trung vào lĩnh vực này mà bỏ quên những nhóm sản phẩm khác. Chẳng hạn, nhiều chủng loại như găng tay cao su, nệm cao su, vỏ bọc dây điện, ống nước, dòng sản phẩm phục vụ cho thể thao, giải trí và các lĩnh vực y tế... vẫn chưa được chú trọng đầu tư. Nhóm ngành này chỉ sử dụng khoảng 30% sản lượng cao su thiên nhiên được dùng trong chế biến, trong đó hơn một nửa là dùng cho sản xuất nệm mút. Kymdan hiện là doanh nghiệp dẫn đầu thị trường nệm mút, với doanh thu 800 tỉ đồng trong năm 2008, xuất khẩu đến 89 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong ngành, sản phẩm nệm mút đang bị cạnh tranh rất mạnh bởi nệm lò xo nên cơ hội phát triển dòng sản phẩm này là không lớn.