7 câu hỏi cho đạo diễn Hollywood Ellen Harrington

Từ trung tâm lịch sử điện ảnh Mỹ, Hollywood, Đạo diễn Ellen Harrington, Giám đốc Triển lãm và Các Sự kiện Đặc biệt của Viện Hàn lâm Điện ảnh Mỹ, đã trao đổi với NCĐT một vài kinh nghiệm về vấn đề trên.

Từng tham dự Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16, điều bà quan tâm nhất ở liên hoan này là gì?

Chúng tôi có mối quan hệ công việc với Cục Điện ảnh Việt Nam, nên đây cũng là dịp để thăm viếng duy trì mối quan hệ đó. Thứ nữa, trong khả năng của mình, tôi muốn thúc đẩy các hoạt động nhằm hỗ trợ điện ảnh Việt Nam. Chẳng hạn, tiếp tục giúp Viện Lưu trữ Phim Quốc gia lưu giữ các phim tư liệu quý hiếm, lên kế hoạch tuyển chọn loạt phim ngắn, phim tài liệu để chuẩn bị cho Tuần lễ Phim Việt Nam với chủ đề “Tiếng nói mới từ Việt Nam” tại Los Angeles, Mỹ vào cuối năm 2010.

Là thành viên trong ban tuyển chọn phim các nước gửi dự Oscar, bà cho biết một số tiêu chí chọn phim tham dự giải Oscar?

Mỗi năm, Viện Hàn lâm Điện ảnh Mỹ nhận được khoảng 400 phim với nhiều thể loại được gửi đến từ nhiều quốc gia trên thế giới. Mỗi thể loại, chúng tôi đều có một bộ phận xem và tuyển chọn riêng. Tuy nhiên, theo nguyên tắc, mỗi thành viên trong Viện Hàn lâm phải có nhiệm vụ xem tất cả các phim tham dự giải để có ý kiến bình chọn theo 36 hạng mục khác nhau.

Trong những năm gần đây, chúng tôi đã xem xét và mở rộng cho các phim không nói tiếng Anh tham gia. Tuy nhiên, mỗi nước chỉ có thể gửi tham gia một phim không nói tiếng Anh. Nên trên thực tế, có một số nước có vài ba phim xuất sắc song chỉ được đề cử một phim hay dự giải. Đây là điều đáng tiếc. Đối với các nước không coi tiếng Anh là ngôn ngữ trao đổi hằng ngày, nếu muốn phát triển nền điện ảnh ra với thế giới, họ cần phải chú ý đến điều này.

Bà đã xem những phim nào và tiếp xúc với những đạo diễn nào ở Việt Nam trong kỳ tham dự Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 16?

Tất nhiên, tôi đã tranh thủ để có thể xem được nhiều phim như Đừng Đốt, Chơi Vơi, Trăng Nơi Đáy Giếng… và đã có cơ hội gặp gỡ, trò chuyện với khá nhiều đạo diễn tại đây. Từ đạo diễn đứng tuổi, tên tuổi đã được khẳng định cho đến các đạo diễn trẻ, mới có một vài phim gây chú ý tại Việt Nam và trong khu vực.

Nếu có cơ hội để hỗ trợ cho những nhà làm phim, bà sẽ chọn “ông đồ già” hay “cô đào trẻ”?

Tôi sẽ chọn những nhà làm phim trẻ, chưa có tên tuổi nổi bật song sẽ kế thừa và tiếp nối xây dựng, phát triển tương lai nền điện ảnh của thế giới. Tôi ủng hộ họ bởi họ có góc nhìn hiện đại cùng suy nghĩ mới mẻ. Các “ông đồ già” chắc cũng sẽ đồng quan điểm với tôi. Trang web của Oscar có dành riêng một chuyên mục nói về các nhà làm phim trẻ. Họ đã nhận được tài trợ của chúng tôi và đã phát triển tốt.

Đối với các nhà làm phim trẻ ở Việt Nam thì sao?

Chúng tôi bắt đầu quan tâm đến điện ảnh Việt Nam từ 5 năm trở lại đây. Một khoảng thời gian không quá dài để có thể đưa ra nhiều dự án hỗ trợ hấp dẫn. Tuy nhiên, chúng tôi biết rõ Việt Nam có nhiều nhà làm phim trẻ đang muốn vươn ra thế giới. Chúng tôi đang nỗ lực đào tạo, giúp đỡ họ về cơ hội, kỹ năng… trong khả năng của mình.

Nhân bàn về kinh nghiệm “huy động vốn sản xuất phim”, bà có thể cho biết, có phải nước Mỹ không dành ngân sách nhà nước để làm phim?

Mỹ không trích ngân sách nhà nước để tài trợ cho việc làm phim. Thông thường, nhà làm phim có nhiều cách để gọi đầu tư như kêu gọi quảng cáo, đưa logo, sản phẩm của nhà kinh doanh vào trong phim, hoặc tự bỏ tiền ra sản xuất. Có một nguồn thu rất lớn khác để thay thế nguồn tiền đó là bán vé. Theo tôi, điều quan trọng nhất để thu hút nguồn vốn làm phim là mở rộng thị trường. Cần nghiên cứu xem nhu cầu khán giả để làm phim kết hợp nghệ thuật và thị trường. Ở Mỹ, nhà làm phim đóng vai trò rất quan trọng. Họ phải dám dấn thân, vừa là giám đốc sáng tạo vừa làm việc với đạo diễn, biên kịch, diễn viên và các nhà đầu tư, có thể trao đổi, thay đổi kịch bản để tạo ra sản phẩm tốt nhất. Bất kỳ nền điện ảnh nào muốn phát triển thì không nên chỉ dựa vào nguồn vốn của nhà nước.

Bà có nhận xét gì về cách làm phim thương mại ở Việt Nam?

Vào dịp Tết Nguyên đán, nhiều nhà làm phim tư nhân thường có phong trào làm phim phục vụ Tết. Tôi nghĩ nhu cầu giải trí của người dân đều có quanh năm, không phải là việc “đến hẹn lại lên”. Vì thế, nên có những động thái khuyến khích khán giả đến rạp nhiều hơn bằng việc làm phim quanh năm. Đặc biệt, có những phim lịch sử do được gắn mác tài trợ bởi “ngân sách nhà nước”, nên coi như của để dành chỉ chiếu vào các dịp lễ. Tư duy này cũng nên được thay đổi. Công chiếu tất cả các phim trong nước quanh năm để khán giả, nhất là khán giả trẻ, đón nhận một cách tự nhiên hơn và chính họ sẽ góp phần không nhỏ quyết định sự thành công của tác phẩm.