Hủy
Biz Tech

Mã vạch ma trận: Vũ khí mới tiêu diệt hàng giả

Thứ Tư | 21/10/2015 08:00

Từ khi xuất hiện lần đầu tiên trên thế giới 40 năm trước, đến nay, đã có hơn 5 tỉ QR code được quét mỗi ngày trên toàn thế giới.

Năm 2012, một “cuộc khủng hoảng trắng” đã diễn ra ở châu Âu khi nông dân nuôi bò đồng loạt đổ bỏ sữa tươi do xuống giá, tạo nên viễn cảnh u ám cho ngành công nghiệp truyền thống này. Cùng lúc đó, tại một nông trại ở Leicestershire cách London 200 km, “cô” bò tên Lady Shamrock đã thúc đẩy ngành sữa của Anh và cứu cả nghề làm pho mát địa phương khỏi phá sản.

Kỳ tích này xuất phát từ quyết định của Jane Barnes, khi bà dùng một loại sơn thân thiện với động vật phun lên lưng bò hình mã vạch ma trận (QR code). Khách du lịch nếu hiếu kỳ về ô chữ bí mật trên lưng bò chỉ cần dùng điện thoại quét QR code này, họ sẽ truy cập được vào nhật ký trực tuyến của Lady Shamrock với đầy đủ thông tin về thói quen, sản lượng sữa... Học tập cách làm này, khoảng 11.000 nông dân nuôi bò ở Anh đã vượt qua nguy cơ thất nghiệp khi lượng đơn hàng mua sữa tăng kỷ lục.

Cuối năm ngoái, Chính phủ Anh cũng quyết định tài trợ gần 1 triệu bảng (kéo dài đến hết năm 2015) nhằm giúp người dân xứ sở sương mù tiếp cận với QR code. Ví dụ, hóa đơn tiền điện sẽ bắt buộc phải in QR code, cho phép người dân kiểm tra chéo giá thành bán điện từ các nhà cung cấp ở Anh, qua đó đưa ra quyết định tiêu dùng thông minh.

Quyền năng của QR code

Năm 1974, ứng dụng khởi thủy của QR code được ông Masahiro Hara (Nhật) sáng tạo, dùng để theo dõi quá trình sản xuất ôtô tại Denso Wave, công ty thành viên của Toyota, nhằm nâng cao hiệu quả và đảm bảo chất lượng thành phẩm. Sức mạnh của QR code nằm ở khả năng mã hóa hơn 7.000 số, 4.000 chữ số và các dữ liệu nhị phân, tức là nhiều hơn khoảng 300 lần so với mã vạch 1D truyền thống.

Ðặc biệt, nhờ ẩn mình mượt mà trong một ô vuông nhỏ xinh, QR code có thể gây tò mò thị giác trước bất cứ người tiêu dùng khó tính nào. Báo cáo của Smart Insights và Comscore năm 2014 cho thấy việc gõ bàn phím để truy cập các website đã lỗi thời, khi có đến 60% người dùng toàn cầu chọn cách quét mã QR code. Ngoài ra, đã có đến 35,6% người dùng chọn cách tra cứu thông tin về sản phẩm bằng cách dùng điện thoại thông minh quét mã QR code trên bao bì.

Ma vach ma tran: Vu khi moi tieu diet hang gia
Tỉ trọng quét QR code theo vị trí

Từ khi xuất hiện lần đầu tiên trên thế giới 40 năm trước, đến nay, đã có hơn 5 tỉ QR code được quét mỗi ngày trên toàn thế giới. QR code đã thay đổi phương thức tra cứu trên phạm vi toàn cầu, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động tiếp thị số. Đặc biệt, QR code có thể được sử dụng hoàn toàn miễn phí.

Phạm vi ứng dụng của ô vuông thần kỳ này dường như là không giới hạn. QR code có thể dùng trong nhiều lĩnh vực, từ bán lẻ (tra cứu thông tin sản phẩm, quảng cáo) cho đến y tế (hẹn lịch khám, hồ sơ bệnh án, theo dõi mẫu sinh phẩm). Tuy nhiên, ứng dụng lợi hại nhất mà QR code mang lại chính là quyền năng phòng chống và kiểm soát gian lận thương mại trên phạm vi toàn cầu.

Vũ khí chống hàng giả

Năm 2009, chính quyền bang Texas (Mỹ) đã ban hành Sách Trắng hướng tới áp dụng đồng bộ QR code trong quản lý hành chính, ưu tiên ứng dụng loại mã vạch này trong giáo dục và phát triển hạ tầng. Cụ thể, trên từng giấy phép xây dựng của bang Texas đều bắt buộc phải in kèm mã QR code, nhằm kiểm soát và số hóa lượng giấy phép cung cấp mỗi năm và ngăn chặn tận gốc giấy phép ma. Chính phủ Mỹ cũng đẩy mạnh ứng dụng QR code tại nước này. Hai năm sau đó, nghiên cứu của hãng Nellymoser chỉ ra rằng xu hướng độc giả của hơn 100 tạp chí hàng đầu tại Mỹ chọn đọc báo bằng cách quét QR code đã tăng 617%.

Phòng Thương mại Mỹ (AmCham) tại Việt Nam dự báo giá trị xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ trong năm 2015 sẽ đứng đầu ASEAN, đạt khoảng 29,4 tỉ USD. Rõ ràng, các doanh nghiệp Việt trong chiến lược mở rộng thị phần và nâng cao sức cạnh tranh, sẽ không thể xem nhẹ xu hướng QR code. Thống kê cho thấy lần lượt 52% và 13% người tiêu dùng tại Mỹ và châu Âu luôn tìm hiểu thông tin về sản phẩm thông qua QR code trước khi quyết định mở hầu bao.

Phân tích mô hình phân phối hàng hóa cho thấy, QR code hoàn toàn có thể giải quyết triệt để bài toán chống hàng giả đối với doanh nghiệp sản xuất với chi phí rất rẻ. Nhờ thuật toán Reed-Solomon, QR code có khả năng siêu việt khi lưu trữ hơn 1 tỉ thông số. Nghĩa là nếu gắn một QR code lên từng sản phẩm xuất xưởng, mã vạch này sẽ là duy nhất và xác suất làm giả dãy ký tự là 0%. Như vậy, QR code cho phép truy xuất ngược lại nguồn gốc của những sản phẩm có khối lượng sản xuất mỗi ngày một lớn như dược phẩm, phân bón, tôn thép, dây cáp điện hay hàng tiêu dùng, những mặt hàng đang bị làm giả phổ biến nhất tại Việt Nam.

QR code còn có tính năng tag kèm với Google Maps, giúp định vị gần như chính xác vị trí của một mặt hàng đang được tìm hiểu. Khi cùng thời điểm hệ thống nhận được 2 giao dịch quét QR code chứa cùng thông số, chắc chắn một trong hai sản phẩm là giả. Nếu QR code được doanh nghiệp tích hợp với hệ thống SMS nhằm quản lý kho hàng, nhà cung ứng thứ cấp và yêu cầu họ quét mã đối với mỗi sản phẩm bán ra, việc kiểm soát hàng giả là nằm trong tầm tay. Vấn đề còn lại chỉ là truyền thông phương pháp quét QR code để người tiêu dùng tự bảo vệ mình một cách hoàn toàn miễn phí, trước khi mua bất cứ sản phẩm nào.

Đầu năm nay, việc Ý bắt giữ lượng tiền giả trị giá 58 triệu euro đã khiến giới tài chính rung động. Ngay lập tức, Ngân hàng Trung ương châu Âu đưa ra một loạt giải pháp tức thời và một trong số đó là dự kiến in QR code lên từng tờ euro thế hệ mới bằng loại mực in vô hình chứa hạt nano. Loại mực này cho phép in QR code trên mọi bề mặt ( thép, tôn, nhựa, giấy, thủy tinh...), giúp kiểm soát hàng giả đơn giản hơn rất nhiều.

Hàng giả cũng là vấn nạn mà không ít doanh nghiệp Việt gặp phải. Đơn cử như tôn của Tập đoàn Hoa Sen. Năm 2014, người tiêu dùng đã thiệt hại 394 tỉ đồng do mua nhầm hàng nhái thương hiệu Hoa Sen, còn tập đoàn này cũng bốc hơi mất 2,6% thị phần. Ở ngành nông nghiệp, Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam Nguyễn Hạc Thúy từng ước tính phân bón giả, kém chất lượng đã gây thiệt hại khoảng 2 tỉ USD cho nền nông nghiệp Việt Nam trong năm 2014.

Trên bình diện kinh doanh thời TPP, doanh nghiệp có thể giảm được nguy cơ kiện cáo khi áp dụng công nghệ kiểm soát nguồn gốc hàng hóa từ các nhà cung cấp. 

“Không có cái ma trận ô vuông này chắc công ty anh đã hạn rồi”, Tổng Giám đốc một tập đoàn dệt may tên tuổi của Việt Nam (không tiện nêu tên) chia sẻ. Do tỉ giá tăng mạnh khiến chi phí nhập khẩu nguyên liệu tăng theo, doanh nghiệp này phải đấu thầu để tìm nhà cung cấp chỉ và khuy áo ở trong nước nhằm đáp ứng đơn hàng gấp cuối năm. Dù không nghi ngờ năng lực dự thầu của đối tác mới chọn, vị lãnh đạo ham mê công nghệ này vẫn dùng điện thoại quét QR code có trên chứng thư bảo lãnh đính kèm trong hồ sơ dự thầu. Bất ngờ thay, ông phát hiện chứng thư này không hề tồn tại trên hệ thống của ngân hành phát hành TPBank. Nhờ QR code mà doanh nghiệp này đã không gặp rủi ro từ nhà cung cấp, trước áp lực thời gian giao hàng.

Nguyệt Nguyễn

Advertisement

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

loading...

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật