Hủy

Biz Tech

Một bong bóng công nghệ mới có thể sắp vỡ?

Trang Lê Thứ Tư | 30/01/2019 11:16

thenextweb

Chúng ta đang ở giai đoạn cuối của một chu kỳ tín dụng, mà các start-up lại muốn gọi thật nhiều vốn cho giá trị ngày một ít đi.

Bong bóng IPO mới

Số vốn mà các công ty start-up như Uber huy động được đã là quá lớn và không rõ rằng liệu mức định giá hiện tại cả họ có được duy trì hay không.

Diễn đàn kinh tế thế giới tuần trước (WEF) là có vài sự khác biệt so với thế giới thực. Một trong những điều đáng chú ý nhất là sự lạc quan về công nghệ nhiều người tham gia diễn đàn đã thể hiện, điều này trái ngược hoàn toàn với những kỳ vọng của thị trường về lĩnh vực công nghệ trong năm nay.

Triển vọng của các thương vụ IPO đình đám sắp tới là khá bấp bênh. Tại Davos, ông Dara Khosrowshahi, Giám đốc điều hành của Uber, đã nói về đợt IPO sắp tới của công ty. Nhưng chính cuộc nói chuyện đã thể hiện chút tuyệt vọng. Uber, cùng Lyft và một loạt các công ty công nghệ lớn, chưa niêm yết như Slack và Airbnb, có thể sẽ đẩy nhanh tiến trình IPO. Họ không chỉ lo ngại về suy thoái kinh tế và những biến động của thị trường, mà bởi hiện tại số vốn huy động thành công đã là quá lớn và không rõ liệu mức định giá của họ có được duy trì hay không. Ví dụ, Uber hiện đã gọi được 100 tỉ USD vốn. Các công ty này muốn nhận được tiền ngay khi mọi thứ vẫn còn thuận lợi.

Đó là tình huống tương tự với bong bóng dot-com và vụ nổ vào đầu thế kỷ 21. Các công ty, hiện không còn tồn tại và khi đó được Tập đoàn LVHM hậu thuẫn, như Boo.com và Pets.com, đã chi hàng triệu USD cho những chương trình quảng cáo hào nhoáng và gọi vốn từ các nhà đầu tư trong các sự kiện của Diễn đàn của các start-up công nghệ.

Mot bong bong cong nghe moi co the sap vo?

Sau đó, giống như bây giờ, những công ty đó đã ở giai đoạn cuối của một chu kỳ tín dụng, muốn gọi thật nhiều vốn cho một giá trị ngày một ít đi. Giống như bây giờ, các nhà đầu tư đang trông cậy vào một loạt các IPO nóng để đổ thêm một ít “dầu hỏa” vào các thị trường rõ ràng là đang được định giá quá cao. Chúng ta đều biết là nó đã kết thúc như thế nào, ở cả hai bên bờ Đại Tây Dương.

Ngày nay, nền kinh tế chia sẻ có thị trường và tiện lợi mà trước đây không có. Sự khác biệt thực sự giữa hai thời đại nằm ở chính thị trường vốn. Vốn mạo hiểm sụt giảm mạnh sau năm 2000, trở lại, giảm trở lại sau cuộc khủng hoảng tài chính, sau đó tăng trở lại mức kỷ lục kể từ sau năm 2014.

Số lượng start-up mới đã tăng lên. Tuy nhiên, số đợt IPO đã giảm đáng kể. Nguyên nhân đến từ một nghịch lý: trong khi sự phát triển của công nghệ giúp cho chi phí của việc gây dựng một công ty thấp hơn, thì cái giá cho sự thành công lại ngày một đắt đỏ. Đó là vì cuộc chạy đua để xây dựng các công ty kỳ lân tiếp theo, từ thường hay chỉ các start-up công có giá trị thị trường hơn 1 tỷ USD.

Kỳ lân chỉ có trong thần thoại

Khi các học giả của Đại học là California Martin Kenney và John Zysman đưa nó vào một bài báo sắp tới về sự thay đổi trong tài trợ start-up,  “Unicorns, Mèo Cheshire, và những nan giải mới của tài chính khởi nghiệp”, mỗi start-up đều cố gắng theo đuổi triết lý “kẻ thắng sẽ có được tất cả”, thông qua việc mở rộng nhanh chóng, đặc trưng bởi sự tăng trưởng đột phá và đốt tiền, dù không vạch ra một kế hoạch rõ ràng để sinh lợi.

Trong khoảng 5 năm trở lại đây, đã có một sự tăng trưởng lớn về số lượng kỳ lân gọi được vốn mạo hiểm. Các công ty như Uber, Lyft, Spotify và Dropbox có thể cứ đốt tiền, và trong khi định giá vẫn tiếp tục tăng trưởng. Thực tế, đó là một phần của cơ chế kinh doanh năng động mới.

Rào cản nhập ngành không cao mang đến nhiều đối thủ cạnh tranh và cuộc chạy đua về việc chi tiền càng nhiều càng tốt để giành thị phần. Không chỉ các công ty tư nhân nổi lên từ chu kỳ không sinh lời này, các quỹ đầu tư mạo hiểm cũng vậy. Các quỹ đầu tư mạo hiểm trị giá hàng tỉ USD, vốn là điều hiếm trong quá khư, thì hiện không còn là điều gì quá ngạc nhiên. Năm ngoái, Sequoia đã huy động được 8 tỉ USD trong vòng tài trợ hạt giống (seed) và SoftBank với quỹ đầu tư 100 tỉ USD.

Mot bong bong cong nghe moi co the sap vo?
Không chỉ là một quả bong bóng mới trên thị trường IPO, mà còn gây khó khăn cho các công ty niêm yết vốn luôn phải lo lắng về lợi nhuận của mình.

Tất nhiên, lớn sinh ra lớn. Khi ngày càng nhiều quỹ đầu tư mạo hiểm sẵn sàng chi hàng núi tiền cho các start-up, những người khác phải tuân theo, hoặc là theo hoặc là rút lui. Điều đó tạo ra một bong bóng mới trên thị trường IPO và gây khó khăn cho các công ty niêm yết vốn luôn phải lo lắng về lợi nhuận của mình.

Điều này có thể tốt cho một số nhà đầu tư mạo hiểm, vì họ có thể sử dụng giá trị tăng cao của kỳ lân trong danh mục của họ để tăng thêm tiền và tính thêm phí quản lý. Nhưng điều này lại không tốt cho giá trị kinh tế nói chung. Việc các công ty vay nợ quá nhiều hay là không tạo sinh ra lợi nhuận để giành sự độc quyền có thể mang lại lợi ích cho một số doanh nhân và nhà đầu tư, nhưng nó làm méo mó thị trường vốn và lao động.

Miễn là các nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận tăng trưởng như một thước đo cho giá trị, điệu nhạc vẫn có thể tiếp tục. Nhưng như các học giả của Đại học California lưu ý, kỳ lân là một loài động vật thần thoại. Năm nay, thực trạng tài chính của họ, cũng như tính bền vững của mô hình tài trợ hiện tại, sẽ phải trải qua một số thử thách rất cần thiết.

Nguồn FT

Advertisement

loading...

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật