Hủy
Kiều bào

Cần sân chơi công bằng cho nhân sự ngoại và nội

Thứ Hai | 14/09/2009 16:05

“Tôi muốn phá bức màn vô hình, giúp giới trẻ Việt khi vào làm ở các công ty nước ngoài được hưởng lợi ngang bằng như người nước ngoài”, Tiến sĩ Nguyễn Kiểm Thân bộc bạch.

Năm 1964, khi sang Thụy Sĩ du học, ông Nguyễn Kiểm Thân đã chọn ngành quản trị kinh doanh tại Đại học Lausanne, ngành chỉ cần học trong 3 năm, với suy nghĩ đơn giản: Ra trường sớm sẽ đi làm kiếm tiền nhanh hơn so với các ngành khác, mất 4-5 năm. Tuy nhiên, sau này, khi quyết định học tiếp lên cao học và tiến sĩ, ông đã mất gần chục năm cho sự nghiệp học hành. Năm 1975, sau khi hoàn tất luận án tiến sĩ quản trị kinh doanh, ông sang Mỹ lập nghiệp. Trước ngày bị buộc phải về hưu non tại Công ty KBR, thuộc Halliburton, một trong những tập đoàn đầu tư xây dựng, khai thác và kinh doanh khoáng sản lớn nhất thế giới, ông đã giữ đến chức vụ cao nhất là Giám đốc Marketing. Hiện tại, Tiến sĩ Nguyễn Kiểm Thân là giảng viên Đại học RMIT Việt Nam.

Sang Mỹ từ năm 1967, mãi đến 40 năm sau mới trở về nước, ông có thể giải thích cho sự trở về muộn màng này?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Thời gian đầu thì bận bịu với công chuyện làm ăn, một phần là gia đình anh em cũng sinh sống tại Mỹ. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa là chúng tôi bị thiếu thông tin từ quê nhà. Nhiều tin đồn cho rằng những ai ở Mỹ từ năm 1975 về nước sẽ bị gây khó dễ, tệ nhất là bị bắt (cười lớn). Tôi không quá ngây thơ để tin hoàn toàn lời đồn đó, nhưng một chút ngại ngần thì có, dù chúng tôi sống và làm việc theo luật pháp Mỹ và không quan tâm đến tổ chức phe nhóm nào. Thế rồi, sau khi bị cho về hưu non năm 2004, trong tôi bắt đầu nhen nhóm ý định trở về.

Việc nghỉ làm tại Halliburton xuất phát từ kế hoạch tinh giảm bộ máy của Tập đoàn hay từ nguyên nhân nào khác?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Gọi là tinh giảm thì chưa chính xác. Tôi làm việc tại Halliburton gần 28 năm, đặc biệt, dưới thời cựu Phó Tổng thống Mỹ Dick Cheney làm Tổng Giám đốc từ năm 1995-2000, sự nghiệp của tôi phát triển vững vàng. Sau khi ông hết làm Tổng Giám đốc, dường như cả bộ sậu cùng làm việc với ông được thay thế hết, trong đó có tôi. Âu đó cũng là quy luật trong làm ăn. Năm sau, tôi được Đại học Phoenix mời về giảng dạy và hướng dẫn ban cao học quản trị kinh doanh. Từ đây, trong tôi càng thôi thúc ý muốn quay về cống hiến cho ngành quản trị tại quê nhà. Năm 2008 tôi về làm việc tại Đại học RMIT.

Bị cho nghỉ việc đột ngột như vậy, tâm lý của ông lúc đó thế nào?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Với 28 năm ở Halliburton, tôi đã có nhiều gắn bó và hưởng nhiều ưu đãi của hãng. Chẳng hạn, tôi được đi máy bay hạng thương gia, ở phòng khách sạn 5 sao khi đến bất kỳ nước nào, lương bổng hơn chục ngàn USD… Khi mới nghỉ làm, thật lòng thấy hơi chới với, bỡ ngỡ. Song cảm giác đó cũng mau chóng trôi qua, cứ tự nhủ, trước quen xài nhiều, nay giảm chút cũng được.

Với RMIT, ông có tâm huyết gì dành cho sinh viên Việt?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Quản trị kinh doanh là ngành thời thượng của Việt Nam, tuy nhiên, tôi vẫn khuyên sinh viên không phải ai cũng có tố chất làm kinh doanh. Nếu thấy mình có khả năng đi vào chuyên môn kỹ thuật nào đó, hãy mạnh dạn đầu tư, đừng chạy theo mốt. Điều tâm huyết của tôi là làm thế nào để tạo sân chơi công bằng cho các sinh viên Việt Nam, đã trả mức học phí cấp quốc tế, nhưng lương nhận lại chưa tương xứng.

Một sinh viên tốt nghiệp RMIT kể cho tôi hay, lương khởi điểm của em chỉ 300-500 USD/tháng, trong khi các Việt kiều trẻ, học không hơn gì mấy, kinh nghiệm sống tại Việt Nam ít hơn, nhưng lương cao và hưởng các chế độ ưu đãi cũng cao hơn. Tôi nghe vậy giật mình, tư duy dụng người tài của mình có vấn đề. Hoặc ngay như bản thân tôi đây, người ta giải thích, sở dĩ họ trả tôi mức lương cao như giảng viên nước ngoài vì tôi là “người Mỹ”, trong khi tôi thấy tôi chính là tôi đây, 100% Việt Nam. Điều này thật đáng buồn.

Theo ông, để làm một nhà quản trị kinh doanh giỏi cần những tố chất gì?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Tôi xin kể câu chuyện của bản thân mình. Hồi mới sang Mỹ, nhiều người nói tôi khó thích hợp nếu tôi giữ văn hóa Việt vốn kín kẽ, ngại nói. Họ khuyên tôi, muốn thành công phải hoạt bát lên. Bắt chước họ, tôi tập xông xáo và đã đi lên từ từ. Song kinh nghiệm của một nhà quản trị cũng cho tôi thấy, nếu quá hăng hái vào thời điểm không thích hợp, rất dễ thất bại. Khi vào Halliburton, tôi làm trong lĩnh vực tài chính, nhưng sau chuyển sang marketing, chịu khó tìm hiểu và đi đến nhiều thị trường khó để khẳng định mình. Tại các tập đoàn kinh tế lớn của Mỹ và một số nước lớn, những vị trí quản lý cao cấp rất khó có người da màu. Tôi may mắn bởi tôi chịu khó quan sát và học hỏi.

Ông có nhận xét gì về chất lượng giảng dạy của các trường đại học quốc tế tại Việt Nam?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Nhiều chương trình cũ quá, chưa cập nhật chương trình học hiện đại của các nước phát triển. Ngay cả RMIT, được đánh giá là có thương hiệu tại đây, nhưng theo tôi, trường này thuộc hàng thấp ở Úc và có một số chương trình không hợp với sinh viên Việt Nam. Tôi vẫn chưa đánh giá cao trường này. Chẳng hạn, họ dùng một số luật thuế của Úc dạy cho người làm kinh doanh Việt là sai rồi. Đối với tôi, các trường đại học gắn nhãn quốc tế tại Việt Nam chưa có trường nào tốt cả và cũng chưa thấy trường có thương hiệu quốc tế thật sự trong lĩnh vực đào tạo kinh doanh. Được biết trường London Business School đang chuẩn bị vào Hà Nội, tôi hy vọng trường này có giá trị cao hơn.

Sau 2 năm làm việc tại Việt Nam, có điều gì ông thấy cần thay đổi ở đây?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Ở Mỹ, nếu đến năm 45 tuổi mà chưa giữ một vị trí nào trong công việc thì nghỉ ra làm riêng. Còn ở Việt Nam, nhất là các đơn vị công, người không chịu học hỏi mà ngồi chờ về hưu nhiều quá. Ngoài ra, có một chi tiết ít được chú ý là khi hội nhập, công ty ngoại đầu tư vào rất nhiều nhưng các vị trí chủ chốt họ đều thuê người nước ngoài và dành cho nhiều ưu đãi hơn. Trong khi đó, nếu thuê người Việt giỏi và xông xáo, lương vẫn thấp hơn. Tôi gọi đây là bức màn ngăn vô hình, phải làm sao để phá vỡ bức màn đó để giúp giới trẻ Việt khi vào các công ty nước ngoài được hưởng lợi ngang bằng với người nước ngoài.

Và một nhận xét về sinh viên Việt?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Tôi thấy học trò của tôi không hay cãi lại thầy, ít phản biện, cái đó một phần do truyền thống xã hội, như vậy thì không hay. Đã hội nhập thì phải tranh đấu. Tôi nhớ cách đây gần 40 năm, khi bước chân đến nước Mỹ, chính thói quen không phản biện khiến tôi bị thua thiệt ban đầu. Tất nhiên, không phải mình phải dữ dằn lên mới thành công nhưng đừng tạo cho mình thói quen chấp nhận để dễ bị ăn hiếp, nhất là khi đất nước đã hội nhập, làm việc với người nước ngoài nhiều.

Gia đình của ông hiện vẫn sống ở Mỹ?

TS.Nguyễn Kiểm Thân: Vợ tôi và 2 người con trai cùng tôi về Việt Nam 1 năm nay. Một người tên Nguyễn Thân Hiệp, đang làm cố vấn thuế cho hãng kế toán PricewaterhouseCoopers. Một người tên Nguyễn Thân Hảo, làm thiện nguyện ở Hội An cho Làng Toàn Cầu do bà Le Ly Hayslip sáng lập.

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật