Hủy
Kinh tế xanh

Thế giới có thể xoay chuyển tình thế về biến đổi khí hậu

Phùng Mỹ Thứ Sáu | 27/11/2020 15:08

EU sẽ giảm tất cả lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính xuống mức 0 vào năm 2050. Ảnh: The Economist

Đại dịch dự kiến ​​sẽ làm giảm gần 8% lượng khí CO2 phát thải toàn cầu vào năm 2020.
 

Theo The Economist, kể từ năm 1995, hàng chục ngàn người từ các chính trị gia, nhà báo và nhà vận động từ khắp nơi trên thế giới đã tập trung tại một nơi vào cuối năm nhằm ủng hộ chính sách khí hậu. 

Các hội nghị thượng đỉnh về khí hậu hàng năm của Liên Hiệp Quốc là những sự kiện lý tưởng có thể gây nên tình trạng siêu lây lan virus đại dịch. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi sự kiện năm 2020 (được gọi là COP26) bị trì hoãn đến tháng 11.2021.

Ảnh: The Economist
Trung Quốc sẽ giảm lượng khí thải carbon xuống mức 0 vào năm 2060. Ảnh: The Economist.

Từ góc độ y tế công cộng, quyết định này là hiển nhiên. Nhiệm vụ quan trọng trước thềm COP26 nhằm kêu gọi và thúc đẩy gần 200 chính phủ là thành viên của thỏa thuận Paris 2015 đào sâu và cải thiện lời hứa của họ trong việc cắt giảm lượng khí thải quốc gia. 

Tuy nhiên, cho đến nay, tổng “những đóng góp do quốc gia xác định” này cho thỏa thuận là không đủ để ngăn chặn thảm họa nóng lên toàn cầu. Thế giới có khả năng sẽ thấy nhiệt độ hiện tại nóng lên khoảng 3ºC so với nhiệt độ thời kỳ tiền công nghiệp, nhiều hơn so với mục tiêu của thỏa thuận hạn chế mức tăng lên 1,5-2ºC.

Để bù đắp cho sự thiếu hụt, các bên ký kết dự kiến đệ trình các đóng góp do quốc gia xác định đầy tham vọng hơn vào cuối năm 2020. Cho đến nay chỉ có 15 nước làm được điều này. Các quốc gia này chủ yếu là các nước nhỏ đang phát triển, chỉ chiếm 4,6% lượng khí thải toàn cầu, nhưng phải chịu nhiều tác động khí hậu.

Từ góc độ chính sách khí hậu toàn cầu, năm 2021 bắt đầu từ ngày 12.12.2020 nhân kỷ niệm 5 năm Hiệp định Paris. Nhiều cam kết về khí hậu trong lành sẽ được thực hiện sau đó. 

Được thúc đẩy bởi các tuyên bố gần đây của Liên minh châu Âu và Trung Quốc về việc loại bỏ tất cả hoặc hầu hết lượng khí thải vào giữa thế kỷ này, nhiều quốc gia sẽ thực hiện các mục tiêu không phát thải ròng tương tự.

EU sẽ giảm tất cả lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính xuống mức 0 vào năm 2050. Điều này phù hợp với những gì mà Ủy ban liên chính phủ về biến đổi khí hậu, khi họ cho là cần thiết vì mức trung bình toàn cầu để đạt được mục tiêu 1,5ºC của Paris. 

Hồi tháng 9.2020, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tuyên bố: Trung Quốc sẽ giảm lượng khí thải carbon xuống mức 0 vào năm 2060. Cả EU và Trung Quốc đều dự kiến đăng ký các mục tiêu giữa thế kỷ này với Liên Hiệp Quốc như một phần của những đóng góp do quốc gia xác định được cập nhật của họ. 

Chi tiết về cách các quốc gia lên kế hoạch để đạt những tham vọng cao cả này và mục tiêu phát thải đỉnh điểm vào năm 2030 (Trung Quốc) và cắt giảm xuống 55% dưới mức 1990 (EU), nên đi kèm với kế hoạch 5 năm lần thứ 14 của Trung Quốc và Thỏa thuận Xanh của EU.

Điều quan trọng không kém là cách các quốc gia đặt ra kế hoạch thích ứng với những tác động không thể tránh khỏi của sự ấm hơn toàn cầu tại Hội nghị thượng đỉnh về thích ứng với khí hậu trực tuyến vào cuối tháng 1. Cùng với đó là cách các quốc gia thực hiện kế hoạch phục hồi kinh tế của họ từ COVID-19. 

Đại dịch dự kiến ​​sẽ làm giảm gần 8% lượng khí CO2 phát thải toàn cầu vào năm 2020, so với những gì họ sẽ có nếu không có suy thoái kinh tế toàn cầu liên quan. Việc phát thải có phục hồi trở lại như sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2009 hay không, sẽ phụ thuộc vào cách các quốc gia quyết định kích thích nền kinh tế phát triển của họ. 

Một số quốc gia như Nigeria đã công bố kế hoạch loại bỏ dần các khoản trợ cấp nhiên liệu hóa thạch như một phần của quá trình phục hồi. Những nước khác như Canada và Pháp đã gắn các điều kiện liên quan đến khí hậu với các khoản cứu trợ. Ủy ban châu Âu có kế hoạch dành 30% gói khôi phục của mình cho hành động khí hậu.

Những động thái như vậy sẽ hỗ trợ quá trình chuyển đổi toàn cầu sang một nền kinh tế xanh hơn và cuối cùng là giữ cho nhiệt độ toàn cầu mát hơn so với mức có thể. Tuy nhiên, những động thái đó vẫn chưa đủ. Đặc biệt, các kế hoạch phục hồi của Trung Quốc và Ấn Độ vẫn bao gồm các biện pháp kích thích phát triển điện than trong tương lai hoàn toàn không phù hợp với các mục tiêu của Thỏa thuận Paris.

Ông Biden sẽ đưa Mỹ trở lại vai trò lãnh đạo về biến đổi khí hậu. Ảnh: AP.
Ông Biden sẽ đưa Mỹ trở lại vai trò lãnh đạo về biến đổi khí hậu. Ảnh: AP.

Diễn viên khí hậu đáng xem nhất vào năm 2021 sẽ là nước Mỹ, khi nước này mới trở lại dưới thời Tổng thống đắc cử Joe Biden. Ngày 4.11, nước Mỹ chính thức rút khỏi thỏa thuận Paris, theo kế hoạch được Tổng thống Donald Trump đề ra 6 tháng sau khi ông nhậm chức vào năm 2017. Ông Biden sẽ hủy bỏ quyết định này ngay sau khi vào Nhà Trắng.

Ông Joe Biden ủng hộ mục tiêu ròng đến năm 2050, cùng với cam kết của châu Âu và Trung Quốc. Điều này sẽ khiến 45% lượng khí thải toàn cầu hết hạn sử dụng. Tuy nhiên, giữa thế kỷ là một chặng đường dài, nếu nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump chứng minh được bất cứ điều gì, thì đó là những kế hoạch tốt nhất có thể dễ dàng bị chính quyền tiếp theo lật đổ. Và nền tảng cho điều đó phải được đặt vào năm 2021.

Có thể bạn quan tâm:

► Vaccine COVID-19 đột phá thúc đẩy cổ phiếu toàn cầu

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Công Nghệ

CEO