Hủy
Sống

Ba năm sau thảm họa ở Nhật: Vết thương vẫn chưa lành

Thứ Ba | 11/03/2014 15:14

Sau thảm họa kép, cả thế giới khâm phục trước một Nhật Bản kiên cường vượt lên nỗi đau và sự phục hồi thần kỳ ở những khu vực bị ảnh hưởng.
Ngày 11/3/2011, trận động đất và sóng thần kinh hoàng tấn công vùng Đông Bắc Nhật Bản khiến hơn 18.000 người chết và mất tích, gây ra sự cố hạt nhân tồi tệ nhất thế giới kể từ sau thảm họa hạt nhân Chernobyl ở Ukraine năm 1986.

Sau thảm họa kép, cả thế giới khâm phục trước một Nhật Bản kiên cường vượt lên nỗi đau và sự phụchồi thần kỳ ở những khu vực bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, bên cạnh những hình ảnh và con số đầy lạc quan thì Chính phủ và người dân Nhật Bản vẫncòn phải đương đầu với muôn vàn những khó khăn và thách thức do những hậu quả nặng nề mà cơn sóngthần đã để lại.

Nỗi đau khôn nguôi

Ba năm đã trôi qua kể từ sau trận động đất cường độ 9 độ Richter, cộng đồng dân cư ở khu vực bị ảnhhưởng vẫn đang vật lộn mỗi ngày, vượt qua nỗi đau tinh thần để khôi phục lại cuộc sống bình yêntrên đống đổ nát.

Đến nay, đằng sau những công trường hối hả ở các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề của sóng thần nhưRikuzentakata (tỉnh Iwate), Kesennuma (tỉnh Miyagi)... là hàng vạn những lo âu của người dân về mộtcuộc sống mới đầy bấp bênh cùng những trăn trở của các nhà quản lý về công tác tái định cư và khôiphục hoạt động kinh tế ở khu vực này.

Theo thống kê của Cơ quan cảnh sát quốc gia, trận sóng thần cao hơn 20m đã cuốn phăng đi gần nhưtoàn bộ sự sống tại những nơi nó đi qua, 15.884 người thiệt mạng và 2.636 người vẫn còn mấttích.

Công tác tìm kiếm những người mất tích sau thảm họa kép được duy trì đến tận ngày hôm nay khi giađình các nạn nhân vẫn nuôi chút hy vọng tìm thấy thi thể người thân.

Thảm họa kép đẩy hàng trăm nghìn người dân vào cảnh tha phương cầu thực. Cuộc sống thiếu thốn, cùngquẫn và nỗi đau mất người thân là gánh nặng thể xác và tinh thần khó có thể bù đắp nổi đối với cáccộng đồng dân cư chịu ảnh hưởng của thảm hoạ kép.

Gần 3.000 người thiệt mạng vì tự sát và các nguyên nhân liên quan đến stress sau thảm họa mà phầnđông trong số này là những người dân sống ở các trung tâm sơ tán.
Cảnhtàn phá tại quận Iwate sau động đất-sóng thần. (Nguồn: THX/TTXVN)

Tính đến nay, vẫn còn khoảng 267.000 người đang vật lộn với cuộc sống ở các khu nhà tạm cư rải ráctrên cả nước.

Theo thống kê mới nhất của Cơ quan tái thiết Nhật Bản, 47.995 người dân ở Fukushima tiếp tục sốngtrong cảnh tha phương.

Fukushima là địa phương xảy ra sự cố nổ hơi nước gây rò rỉ phóng xạ nghiêm trọng tại Nhà máy điệnFukushima số 1 của Công ty điện lực Tokyo (TEPCO).

Bất chấp việc Chính phủ Nhật Bản ra tuyên bố vào cuối năm 2011 là cuộc khủng hoảng hạt nhân đã nằmtrong tầm kiểm soát nhưng người dân vẫn rất lo lắng về độ an toàn của điện hạt nhân.

Hơn 40% người dân ở ba tỉnh ở Đông Bắc Nhật Bản muốn bán đất hoặc sống xa những khu vực nằm trongdự án tái định cư thay vì trở lại sống ở những thị trấn mới chống sóng thần.

Hệ quả lâu dài

Không chỉ là những vết thương hữu hình, thảm họa kép còn để lại những hệ quả lâu dài chưa thể khắcphục được trong một sớm một chiều đối với xã hội và kinh tế Nhật Bản.

Cuộc khủng hoảng hạt nhân tồi tệ tại Fukushima 1 gây chia rẽ dư luận Nhật Bản, tác động mạnh mẽ tớiđời sống chính trị tại đất nước vốn gặp nhiều biến động trên chính trường này.

Sự ra đi của đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ) cuối năm 2012 là câu trả lời của cử tri cho những vấn đềngổn ngang và bế tắc trong chính sách kinh tế-xã hội của nước Nhật mà một phần trong những bế tắcđó xuất phát từ gánh nặng tài chính, công tác khắc phục sự cố hạt nhân và xử lý hậu quả sau thảmhọa kép.

Trong bối cảnh chính giới và dư luận vẫn còn những ý kiến trái chiều xung quanh việc có nên tiếptục sử dụng năng lượng hạt nhân hay không, toàn bộ 48 lò phản ứng thương mại ở Nhật Bản vẫn đangngừng hoạt động và Tokyo vẫn nỗ lực duy trì dòng chảy điện năng nuôi dưỡng nền kinh tế bằng cácnguồn năng lượng thay thế mà chủ yếu là nhiệt điện với chi phí nhập khẩu cao ngất ngưởng.

Lựclượng cứu trợ Nhật Bản nỗ lực khắc phục hậu quả động đất-sóng thần. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Theo báo cáo sơ bộ ra ngày 10/3, thâm hụt tài khoản vãng lai của Nhật Bản lên tới 1.589 tỷyen.

Trong khi xuất khẩu của Nhật Bản tăng 16,7% lên mức 5.516,7 tỷ yen nhờ đồng yen giảm giá thì nhậpkhẩu lại tăng tới 30,3% so với năm 2013 lên mức 7.862 tỷ yen do Tokyo phải tăng nhập khẩu dầu thôvà khí đốt để bù đắp cho cơn khát năng lượng vì các nhà máy điện hạt nhân đóng cửa.

Theo tính toán, Nhật Bản phụ thuộc vào nhập khẩu từ bên ngoài mà trong đó chiếm hơn 90% là nhu cầuvề năng lượng.

Năng lượng là bài toán hóc búa nhất đối với Chính phủ Nhật Bản và là trở ngại lớn nhất khiến chiếnlược ba mũi tên của Thủ tướng Abe, nhằm đưa kinh tế Nhật thoát khỏi gần hai thập kỷ giảm phát, chưathể phát huy hết hiệu năng của nó.

Phát biểu tại một cuộc họp của Ủy ban Ngân sách Thượng viện sáng 11/3, Thủ tướng Shinzo Abe khẳngđịnh "sẽ tái khởi động (các lò phản ứng) đã được Cơ quan pháp quy hạt nhân khẳng định an toàn bằngnhững tiêu chuẩn khắt khe đồng thời nỗ lực để nhận được sự cảm thông của người dân địaphương."

Bên cạnh bài toán năng lượng, chi phí khắc phục hậu quả của thảm họa kép là gánh nặng tài chính lâudài cho kinh tế Nhật Bản.

Trong khoản ngân sách bổ sung 5.500 tỷ yen cho tài khóa 2013, Tokyo dành 3.130 tỷ yen thúc đẩy hoạtđộng tái thiết thời kỳ hậu động đất, sóng thần, và các biện pháp ngăn chặn thảm họa.

80,5 tỷ yen dành cho xử lý phóng xạ tại khu vực gần nhà máy điện hạt nhân Fukushima số 1 trong khichỉ có một phần nhỏ còn lại là dành cho các chính sách kích thích kinh tế và an sinh xã hộikhác.

Việc tháo dỡ Nhà máy Fukushima 1 sẽ là câu chuyện kéo dài hàng thập kỷ trong khi những hệ quả củasự cố vẫn còn gây đau đầu cho những người trong cuộc.

Năm 2013, TEPCO đã di dời thành công thanh nhiên liệu đầu tiên khỏi bể chứa của lò phản ứng số 4,đánh dấu bước tiến đầu tiên trong công tác khắc phục hậu quả.

Tuy nhiên, hàng loạt những sự cố rò rỉ nước nhiễm xạ từ các bể chứa trong nhà máy khiến dư luận longại về những bất cập trong công tác xử lý và tháo dỡ các lò phản ứng.

Sự cố liên tục phát sinh đã tác động không nhỏ đến hoạt động đánh bắt thủy hải sản trong khu vựctrong khi vấn đề tìm đầu ra cho nông sản của Fukushima vẫn là bài toán cần một lời giải thấuđáo.

Trong khi đó, tính đến ngày 10/3, có thêm 234 người dân sơ tán do sự cố phóng xạ đã tham gia nộpđơn kiện lên tòa án các tỉnh thành đòi bồi thường thiệt hại tới 4,6 tỷ yen, nâng tổng số người thamgia vụ kiện lên 602.

Ba năm là một khoảng thời gian không hề ngắn cho một nỗ lực thần kỳ của đất nước Nhật Bản nhưngchưa đủ dài để xóa sạch những vết thương.

Cái cách nhìn thẳng vào vết thương ấy giúp chúng ta nhận ra những phẩm chất đáng quý của một mộtdân tộc đang trỗi dậy từ nơi tận cùng của đau thương và mất mát./.

Nguồn Vietnam+

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Sách hay

Biz Tech

Nhân vật