Hủy
Thương trường

Khi nào công an được nổ súng?

Chủ Nhật | 22/12/2013 11:07

Ngăn chặn đối tượng nhưng phải chú ý không làm ảnh hưởng đến người khác. Công an có thể bắn vào phương tiện (lốp xe…) để người vi phạm dừng lại.

Từ 1-2-2014, theo Nghị định 208/2013 của Chính phủ thì người thihành công vụ (THCV) có quyền được nổ súng để phòng vệ, khống chế, bắt giữ những đối tượng có hànhvi cản trở, chống đối.

PGS-TS Phạm Quang Phúc, Trưởng khoa Nghiệp vụ cảnh sát hình sự, ĐH Cảnh sátTP.HCM, giải thích: "Người THCV gồm có: cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan,chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân được cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân có thẩm quyền giao thựchiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật và được pháp luật bảo vệ nhằm phục vụ lợi íchcủa Nhà nước, nhân dân và xã hội".

Không phải cứ công an là có quyền nổsúng

.Không như những người THCV khác,cứ nói đến công an là người ta nghĩ ngay đến một khẩu súng kè bên người. Có đúng vậy không, thưaông?

+ Việc dùng súng trong các đơn vị đều có quy định khắt khe chứ khôngphải ai là công an cũng có quyền dùng súng. Người dùng súng phải là những người trực tiếp làm nhiệmvụ. Như trong lực lượng công an hiện nay chỉ có lực lượng trinh sát hình sự, còn trinh sát môitrường hay trinh sát kinh tế… không được dùng súng.

Đối với lực lượng CSGT, không phải tất cả đều mang súng mà họ chủyếu sử dụng công cụ hỗ trợ. Tuy nhiên, ban đêm lực lượng cảnh sát đặc nhiệm, cơ động được mang vũkhí. Ở Hà Nội có lực lượng tuần tra cảnh sát cơ động 141, còn ở TP.HCM có lực lượng đặc nhiệm cơđộng, tuần tra… Lực lượng này sẽ tuần tra từ 9 giờ tối đến sáng hôm sau. Vào những dịp cuối nămnày, lực lượng tuần tra được tăng cường rất mạnh. Chúng ta cũng phải hiểu những quy định này cũnglà để đảm bảo an ninh và an toàn cho người dân.



. Theo thống kê của Tổng cục Xâydựng lực lượng - Bộ Công an, những trường hợp vi phạm luật giao thông chiếm đến 60% "ca" chống đốingười THCV. Điều này cho thấy Nghị định 208 sẽ tác động rất lớn đến những hành vi liên quan tớiCSGT. Như vậy, CSGT được bắn nếu bị người vi phạm giao thông cố tình gây thương tích trựctiếp?

+ Hiểu như vậy là sai. Bất kỳ người THCV nào cũng đều bị nghiêm cấmvi phạm các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; vi phạmcác quy định về nổ súng hoặc vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng. Tất cả đều không được phép xâmphạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm và tài sản của người khác và sự hoạt động bình thườngcủa các cơ quan, tổ chức trong khi THCV.

Chính vì thế, việc dùng súng phải theo những nguyên tắc cụ thể. Thứnhất, phải căn cứ vào từng tình huống, tính chất mức độ, hành vi nguy hiểm của đối tượng để quyếtđịnh nổ súng. Thứ hai, chỉ nổ súng khi không còn biện pháp nào khác để ngăn chặn hành vi của đốitượng và sau khi đã cảnh báo mà đối tượng không tuân theo. Nếu việc nổ súng không kịp thời sẽ đedọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe của người khác hoặc bản thân. Thứ ba, không nổ súng nếu đốitượng đó là phụ nữ mang thai, trẻ em, tàn tật (trừ trường hợp những người này cương quyết chống trảvà có thể gây hậu quả nghiêm trọng đến nhiều người). Chẳng hạn, một phụ nữ ôm mìn trong người kiênquyết tấn công vào đoàn lãnh đạo cấp cao hay trong các cuộc mít tinh lớn… thì buộc phải kịp thờingăn chặn. Thứ tư, trong mọi trường hợp nổ súng, người sử dụng súng cần hạn chế thiệt hại do việcnổ súng.

Nổ súng là giải pháp cuốicùng

. Những hành vi nào bị coi là cảntrở người THCV và có thể bị bắn?

+ Đó là các hành vi dùng vũ lực đe dọa trực tiếp đến tính mạng ngườiTHCV, hành vi cản trở, ép buộc người THCV không thực hiện nhiệm vụ được giao. Các hành vi nàythường thấy ở các đối tượng mang ma túy, mang súng ống, những kẻ phạm tội có nguy cơ trốn ra nướcngoài… Tức nếu không ngăn chặn hành vi này lại thì hậu quả còn nghiêm trọng hơn.

. Tuy vậy, nổ súng vẫn phải đượccoi là giải pháp cuối cùng?

+ Đúng vậy, ngăn chặn đối tượng nhưng phải chú ý để không làm ảnhhưởng đến người khác. Vì thế nên bắn vào các phương tiện để người vi phạm có thể dừng lại. Chẳnghạn như bắn vào lốp xe. Tuy nhiên, phải chọn lốp xe sau để bắn bởi trong trường hợp như bắt cóc contin, trên xe có nhiều người, nếu xe đang đi với tốc độ nhanh và bắn vào lốp trước sẽ làm xe bị lậtgây nhiều thiệt hại.

. Cảnh sát có thể bắn chỉ thiên đểcảnh cáo trước khi bắn thật để hạn chế gây thương tích?

+ Chúng tôi đã từng có những hội thảo trao đổi về vấn đề này. Điềuđáng nói là có tình trạng sau khi bắn chỉ thiên cảnh cáo, hô đứng lại thì đối tượng đã bắn trựctiếp vào người THCV.

. Nhưng sẽ ra sao nếu người thihành nhiệm vụ cố tình bắn khi chưa cần thiết?

+ Điều 107 Bộ luật Hình sựcó quy định về tội gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong khi THCV.Điều luật này dùng để áp dụng cho những trường hợp người THCV dùng vũ lực ngoài những trường hợppháp luật cho phép. Điều 96 bộ luật này còn quy định về tội giết người do vượt quá giới hạn phòngvệ chính đáng. Như vậy, tùy trường hợp lạm quyền mà người THCV sẽ bị xử lý thật nặng.

. Xin cảm ơn ông.

TS -

Hướng dẫn chitiết để dễ xác định

Theo luật định thì phòng vệ chínhđáng là hành vi chống trả một cách hợp pháp đối với người thực hiện hành vi xâm hại những lợi íchđược pháp luật bảo vệ bằng cách gây thiệt hại cho chính người đó.

Để được coi là phòng vệ chính đángthì phải đảm bảo các điều kiện sau: Hành vi tấn công nguy hiểm đáng kể cho xã hội và trái phápluật; hành vi tấn công phải đang tồn tại trên thực tế; hành vi tấn công đang hoặc đe dọa gây thiệthại cho lợi ích của Nhà nước, của tổ chức, của người khác hoặc của bản thân người phòng vệ; hành viphòng vệ phải nhằm vào chính người tấn công và phải trong giới hạn cần thiết để loại bỏ hành vi tấncông.

Trên thực tế, hành vi tấn công cũngnhư hành vi phòng vệ diễn ra hết sức đa dạng. Do đó, để có thể xác định có sự giới hạn (mức độ) cầnthiết để loại bỏ hành vi tấn công hay không chỉ có thể được giải quyết trên cơ sở đánh giá một cáchtổng hợp các tình tiết liên quan đến vụ án.

Về mặt lý luận, để xác định sự giớihạn (mức độ) cần thiết để loại bỏ hành vi tấn công trong phòng vệ chính đáng vào những căn cứ sau:(1) Tính chất của quan hệ xã hội bị đe dọa xâm hại; (2) Mức độ thiệt hại bị đe dọa gây ra; (3) Sứcmạnh và sức mãnh liệt của hành vi tấn công; (4) Tính chất và mức độ nguy hiểm của phương pháp vàphương tiện hay công cụ mà người tấn công sử dụng; (5) Sức mạnh và khả năng phòng vệ của ngườiphòng vệ đặt trong hoàn cảnh cụ thể v.v...

Lý thuyết là vậy nên nếu Bộ Công ancó thêm văn bản hướng dẫn thông qua nhiều tình huống thì sẽ hạn chế được sai sót.

Luật sư

Bắn súng cũngphải có mức độ thấp, cao

So với bản dự thảo được Bộ Công ancông bố trước đây thì Nghị định 208/2013 đã có sự tiếp thu đáng kể các ý kiến góp ý. Tuy nhiên,Nghị định 208 vẫn chưa làm rõ thế nào là "trong trường hợp cần thiết, cấp bách… được nổ súng đểkhống chế, bắt giữ người chống đối" nên có thể dẫn tới sự lạm dụng của người thi hành công vụ(THCV). Nếu điềm đạm thì người THCV còn kiên nhẫn để giải thích cho người vi phạm và chỉ đến khinào tất cả biện pháp đều không đạt hiệu quả thì mới phải nổ súng. Nhưng nếu là người nóng tính thìmức độ, khả năng kiềm chế rất khó, khi đó quyết định nổ súng sẽ được đưa ra nhanh chóng hơn mà cóthể bỏ qua các bước như giải thích, thuyết phục.

Ngay cả trường hợp được phép nổsúng cũng không thể quy định chung chung mà có thể sử dụng các biện pháp trấn áp từ mức độ thấp đếncao như bắn chỉ thiên để cảnh cáo. Nếu đối tượng vẫn tiếp tục chống đối, tấn công thì mới áp dụngbiện pháp mạnh hơn, đó là bắn vào chân, tay hoặc những nơi ít nguy hiểm đến tính mạng hơn, cuốicùng mới đến cấp độ buộc phải bắn chết.

Thời gian gần đây, số vụ đối tượngchống lại lực lượng công an có tăng nhưng công bằng mà nói thì người THCV lạm dụng súng, công cụ hỗtrợ cũng không phải là ít. Do vậy, nếu hành lang pháp lý không rõ ràng thì rất dễ dẫn tới lạm quyềnhoặc người THCV nhát tay do sợ vượt quá mức cho phép.



Nguồn Pháp luật TPHCM

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật