Hủy
Thương trường

Lo nợ xấu

Thứ Hai | 20/07/2009 10:48

Việc các ngân hàng đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng, đặc biệt tín dụng tiêu dùng, sẽ làm tăng nguy cơ nợ xấu trong bối cảnh nền kinh tế chưa thoát khỏi khó khăn.

Một số ngân hàng thương mại cổ phần đã công bố lợi nhuận 6 tháng đầu năm với mức tăng khá cao. Trong đó, nguồn thu từ hoạt động tín dụng góp phần đáng kể vào lợi nhuận của các ngân hàng. Cũng từ đây, nhiều ý kiến lo ngại rằng, việc các ngân hàng đẩy mạnh cho vay sẽ làm tăng rủi ro nợ xấu.

Thực vậy, nhu cầu vay vốn của khách hàng đã có dấu hiệu gia tăng kể từ tháng 3.2009, nhất là từ khi thị trường chứng khoán liên tục điều chỉnh và thị trường nhà đất đã dần “tan băng”, góp phần thúc đẩy tăng trưởng dư nợ tín dụng. Theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 6, dư nợ cho vay tăng 17,01% so với cuối năm 2008. Như vậy, hạn mức tín dụng 6 tháng còn lại chỉ còn khoảng 13% (Chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng Ngân hàng Nhà nước đặt ra cho cả năm 2009 là 30%).

RỦI RO NỢ QUÁ HẠN

Với việc có một lượng vốn lớn được đưa ra nền kinh tế thông qua các gói kích cầu, tỉ lệ nợ xấu tăng cao là điều có thể xảy ra. Theo Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, tỉ lệ nợ xấu tại hệ thống ngân hàng hiện ước khoảng 3%, cao hơn so với mức 2,5% của cùng kỳ năm ngoái. Còn theo ông Alexandre Legendre, luật sư của Văn phòng Luật sư Leadco, tỉ lệ nợ khó đòi chính thức được công bố là 5% nhưng tỉ lệ này trong thực tế là khoảng 15-20%.

Nợ khó đòi dự kiến sẽ gia tăng vì các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn còn bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng tài chính toàn cầu. Theo ông Legendre, khảo sát của Leadco năm 2008 cho thấy, 20% doanh nghiệp vừa và nhỏ chịu ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng toàn cầu và 50% sắp trong tình trạng không trả được nợ.

Thế nhưng, các ngân hàng vẫn rục rịch cho vay bất động sản và chứng khoán trở lại, trong khi sự tăng trưởng của hai thị trường này thiếu tính bền vững và ổn định. Do đó, rủi ro khách hàng không thanh toán được nợ là rất lớn.

Dư nợ cho vay mua nhà 6 tháng đầu năm tại một số ngân hàng đã tăng hơn 30% so với cuối năm 2008.


Tại Hội thảo chuyên đề “Quản lý nợ xấu tại Việt Nam: Kinh nghiệm quốc tế và các chiến lược tối đa hóa lợi nhuận cho ngân hàng” diễn ra tại TP.HCM ngày 16.7, ông Philip Paterson, Giám đốc khối khách hàng doanh nghiệp và các định chế tài chính, Ngân hàng ANZ, nhận xét, nợ xấu xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Nguyên nhân lớn nhất là nhiều doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ, dẫn đến việc gặp khó khăn về dòng tiền hoặc mất khả năng thanh toán. Do đó, các đối tác có quan hệ làm ăn với những doanh nghiệp này bỗng chốc phải gánh thêm phần nợ khó thu. Bên cạnh đó, những lo ngại về hiệu quả của các dự án được hưởng hỗ trợ lãi suất cũng không nhỏ. Nếu như không triển khai khéo léo và hợp lý thì đây sẽ là nguyên nhân gây ra những khoản nợ xấu cho các ngân hàng. Những khoản nợ xấu này sẽ bắt đầu lộ rõ từ năm 2010 và cả các năm sau đó.

Để quản lý nợ xấu, ông Matthew Lourey, Giám đốc Dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp của Công ty Grant Thornton Việt Nam, cho rằng, cần có sự kết hợp từ hai phía. Về phía các ngân hàng thương mại, cần phải kiểm soát mục đích sử dụng các khoản vay của doanh nghiệp, có chứng từ vay vốn rõ ràng... Ngược lại, doanh nghiệp cũng phải trích lập dự phòng khi có phát sinh khoản thu khó đòi. Tái cấu trúc doanh nghiệp là một trong những gợi ý mà ông Lourey nhấn mạnh trong việc xử lý nợ xấu.

"NÓNG" CHO VAY TIÊU DÙNG

Mức tăng trưởng tín dụng 17,01% trong 6 tháng đầu năm chưa phải là nóng, nhưng nếu không có sự kiểm soát chặt các điều kiện tín dụng, sẽ khó tránh được nguy cơ rủi ro nợ quá hạn.

Nhiều ngân hàng do không còn bị kiềm chế bởi trần lãi suất cho vay (đối với cho vay tiêu dùng) đã tranh thủ đẩy mức tăng dư nợ lên khá cao. Chẳng hạn, các ngân hàng đua nhau đẩy mạnh mảng cho vay mua nhà đất, vì có thể thỏa thuận lãi suất cho vay cao hơn mức trần 10,5%/năm của cho vay sản xuất kinh doanh hiện nay. Hiện lãi suất cho vay mua nhà của các ngân hàng phổ biến ở mức từ 10,5-13%/năm.

Theo Ngân hàng Nhà nước, trong 6 tháng đầu năm, cho vay tiêu dùng toàn hệ thống ngân hàng đạt 85.000 tỉ đồng, tăng 11,6% so với đầu năm 2009, thấp hơn mức tăng tổng dư nợ 17% của toàn hệ thống. Trong khi đó, mức tăng dư nợ cho vay mua nhà của một số ngân hàng đến cuối tháng 6 đã đạt trên 30% so với cuối năm 2008. Dư nợ cho vay mua nhà của Ngân hàng ACB tính đến cuối tháng 6 tăng mạnh khoảng 25% so với đầu năm. Hay dư nợ cho vay mua nhà của VPBank trong 6 tháng đầu năm cũng có mức tăng trưởng khá cao là 16% và hiện dư nợ cho vay mua nhà chiếm từ 30-40% dư nợ trung dài hạn của Ngân hàng.

Mặc dù Chính phủ đang khuyến khích tiêu dùng, nhưng việc các ngân hàng đẩy mạnh tín dụng sẽ có nhiều rủi ro trong bối cảnh nền kinh tế hiện nay. Ông Lý Xuân Hải, Tổng Giám đốc ACB cũng thừa nhận, rủi ro tín dụng luôn là một trong những dạng rủi ro lớn nhất đối với ngành ngân hàng.

“Tăng trưởng tín dụng là dấu hiệu tích cực trước mắt, cho thấy việc hấp thụ vốn của nền kinh tế đã tốt hơn. Nhưng về lâu dài, việc mất cân đối giữa huy động và cho vay sẽ không tốt cho các ngân hàng và cả nền kinh tế. Phát triển tín dụng đòi hỏi phải trích lập dự phòng chung 0,75% đối với tất cả các khoản cho vay, vì thế chi phí phát sinh tức thời khi dư nợ tăng. Do đó, ACB chủ trương kiểm soát chặt hoạt động cho vay cho dù phải hy sinh lợi nhuận”, ông nói thêm.

Trong cuộc gặp gỡ gần đây với báo chí, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu đã trao đổi về vấn đề tăng trưởng tín dụng: “Với sự cân đối đầu vào và đầu ra hiện nay thì tăng trưởng tín dụng không có vấn đề gì. Chúng ta mở van cho vay tiêu dùng, hiện đang tăng rất nhanh, phổ biến ở mức 14-15%/năm. Ở các ngân hàng lớn là 11%/năm. Tỉ lệ này đứng ở mức thấp, nên không ảnh hưởng nhiều đến tài chính”.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng của ngành tài chính thế giới thời gian qua một lần nữa cho thấy, hoạt động tín dụng, nếu không được kiểm soát chặt chẽ, sẽ gây ra hậu quả khôn lường, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu hiện nay.

Tỉ lệ nợ khó đòi được công bố là 5%, nhưng theo văn phòng luật Leadco thực tế là khoảng 15-20%.


17,01%

Mức tăng trưởng tín dụng tại các ngân hàng 6 tháng đầu năm.

DƯ NỢ CHO VAY 6 THÁNG ĐẦU NĂM TẠI MỘT SỐ NGÂN HÀNG

Tính đến cuối tháng 6.2009, dư nợ cho vay tại Ngân hàng Đông Á tăng 15,4% so với cuối năm 2008, đạt 29.455 tỉ đồng. Eximbank cũng cho biết tăng trưởng dư nợ cho vay của Ngân hàng 6 tháng đầu năm là 40% trong khi huy động vốn chỉ tăng 20%. Cùng thời gian trên, dư nợ tín dụng của Ngân hàng Sài Gòn (SCB) đạt 27.073 tỉ đồng, tăng 28,36% so với cùng kỳ năm 2008. Tại Ngân hàng Á Châu (ACB), tính đến cuối tháng 6, huy động vốn đạt 105.439 tỉ đồng, tăng 19,5% so với cuối năm 2008, trong khi dư nợ tín dụng tăng 46,6%, đạt 50.349 tỉ đồng.

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật