Thử thách Việt Nam của Meituan

Nếu đã quen với cách hoạt động của GrabFood, ShopeeFood, người sử dùng Việt Nam sẽ sớm nhận thấy sự quen thuộc của Meituan khi cung cấp dịch vụ trong thời gian tới. 

Chiến lược mở rộng của Meituan

Khác ở chỗ ứng dụng giao đồ ăn Meituan có lượng người sử dụng rất lớn, nhờ vào thị trường đông dân của Trung Quốc. Với hơn 760 triệu người sử dụng kéo theo hàng chục triệu đơn hàng mỗi ngày, Meituan từng thống trị lĩnh vực giao đồ ăn tại Trung Quốc với thị phần khoảng 60-75% vào đầu năm 2024. 

Tuy nhiên, chỉ một năm trước, công ty này đã bị cuốn vào cuộc chiến trợ giá khốc liệt từ các đối thủ như JD.com và Alibaba (qua Ele.me) để cạnh tranh thị phần. Điều này đã khiến lợi nhuận của Công ty sụt giảm nghiêm trọng trong thời gian ngắn. Báo cáo tài chính mới nhất của Meituan ghi nhận khoản lỗ 24,3 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỷ USD) trong năm 2025, mức lỗ lớn nhất kể từ ít nhất năm 2021.

Để duy trì ngôi vương, Meituan đã phải thực hiện việc sáp nhập với nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực khác. Điển hình như thương vụ chi 717 triệu USD mua lại DingDong Fresh để tham gia vào phân khúc ngách như giao thực phẩm tươi sống.

Mặc dù thị trường quick commerce (giao nhanh hàng tạp hóa, thực phẩm) ở Trung Quốc vẫn tăng trưởng (dự kiến từ 91,75 tỷ USD năm 2025 lên 134,17 tỷ USD năm 2030, theo Mordor Intelligence), nhưng cạnh tranh dữ dội và sự bảo hòa ở các thành phố lớn đã buộc các doanh nghiệp như Meituan phải tìm thêm nguồn tăng trưởng mới từ nước ngoài. Trả lời Tiger Trader (Singapore), Giám đốc Điều hành Wang Xing của Meituan cho biết: “Chúng tôi sẽ không tiếc công sức để giành chiến thắng trong cuộc cạnh tranh này”.

Thực ra, Việt Nam không phải là thị trường đầu tiên Meituan thử sức. Công ty đã triển khai thương hiệu Keeta (tên gọi toàn cầu của Meituan) một cách có hệ thống: bắt đầu từ Hong Kong năm 2023 (nhanh chóng chiếm 44-50% thị phần, khiến Deliveroo rút lui), sau đó mở rộng sang Trung Đông (Saudi Arabia từ tháng 9/2024, đạt Top 2-3 thị phần ở nhiều thành phố, rồi Qatar, Kuwait, UAE  và gần đây nhất cam kết đầu tư 1 tỉ USD vào Brazil trong 5 năm, theo Bloomberg). 

Chiến lược này tập trung vào các thị trường mới nổi có tăng trưởng cao, dân số trẻ và ít rào cản địa chính trị hơn so với Mỹ hay châu Âu. Ông Wang Xing nhấn mạnh trong các cuộc họp công bố kế hoạch kinh doanh từ quý II/2025 rằng quốc tế hóa là “chiến lược dài hạn đúng đắn”, với trọng tâm là “lựa chọn tốt nhất, giao hàng nhanh đáng tin cậy và giá cả phải chăng”.

Quay lại câu chuyện Việt Nam, theo báo cáo “Các nền tảng giao đồ ăn ở Đông Nam Á” do Momentum Works thực hiện, năm 2025 quy mô thị trường giao đồ ăn trực tuyến Việt Nam đạt 2,1 tỷ USD, tăng trưởng 19% so với cùng kỳ. ShopeeFood và GrabFood là 2 doanh nghiệp dẫn dắt thị trường này khi cùng chiếm 48% thị phần, beFood nắm 4%, còn Xanh SM Ngon gia nhập gần đây nên chưa ghi nhận doanh số.

Vùng xám mang tên Việt Nam 

Công bằng mà nói, kể từ khi các công ty kỳ lân công nghệ được sinh ra, Việt Nam chưa bao giờ là thị trường xa lạ với nhóm này. Dân số trẻ, tỉ lệ sử dụng internet cao là các yếu tố giúp các doanh nghiệp internet toàn cầu đạt được con số tăng trưởng người sử dụng hấp dẫn. Nhưng không vì thế mà Việt Nam là một thị trường dễ dàng. 

Hơn 10 năm qua, thị trường 100 triệu dân đã chứng kiến sự rút lui của rất nhiều tên tuổi toàn cầu và từ đó hụt chân trong cuộc đua ở khu vực. Nhất  là với các doanh nghiệp có thị trường nội địa lớn, việc mở rộng sang các quốc gia khác dưới áp lực của các nhà đầu tư, cổ đông để đạt mục tiêu tăng trưởng dẫn đến thiếu tính địa phương hóa, chậm chạp trong việc ra quyết định kinh doanh khiến Việt Nam trở thành một nơi thử thách ở mức độ cao nhất. Đa phần là rút lui và nhường thị phần lại cho các đối thủ. Điển hình như Gojek, Baemin trong chính lĩnh vực gọi xe và đặt đồ ăn. 

Trường hợp kinh điển nhất là thương vụ Alibaba sau khi mua lại Lazada thay vì tiếp tục tranh ngôi vương đã tụt hậu đáng kể so với các đối thủ chính. Các vấn đề chủ yếu bao gồm xung đột văn hóa khi Alibaba đã để nhóm lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc với quy trình nội bộ dài dòng, bỏ qua góp ý của các nhà quản lý địa phương và trải nghiệm vui vẻ của người dùng bản địa. Kết quả là hãng này bị Shopee vượt qua từ năm 2019-2020, chiếm hơn 50% GMV (tổng giá trị hàng hóa) khu vực trong giai đoạn 2024-2025, trong khi Lazada chỉ còn vị thế thứ 2 hoặc 3 ở nhiều nước.

Meituan dường như đang cố gắng tránh lặp lại sai lầm đó thông qua nghị trình của những người đứng đầu. Công ty ưu tiên xây dựng đội ngũ, đối tác địa phương và đi theo chiến lược thử nghiệm ở các thị trường nhỏ (như Hong Kong làm mô hình mẫu) và mở rộng dần.

Nhìn chung, Meituan đang chơi một ván cờ dài hơi khi chuyển từ gã khổng lồ thị trường nội địa sang sân chơi toàn cầu trong bối cảnh các quốc gia mục tiêu đã xác định được các tay chơi dẫn đầu trong lĩnh vực quick commerce. Trong bối cảnh đó, Việt Nam là mảnh ghép tiềm năng của Meituan ở khu vực Đông Nam Á nhưng thành bại sẽ phụ thuộc vào khả năng thích nghi, chứ không chỉ quy mô và trợ giá. 

Có thể bạn quan tâm 

Bước ngoặt 50 tỷ USD của dệt may