Kinh tế di sản Hội An: Động lực mới từ hợp tác công - tư

Sự kiện văn hóa “Hồn Phố Trăm Năm - Mạch Ngầm Thuần Hậu” vừa diễn ra tại Đình Hội An trong hai ngày 15 và 16/8/2026, thu hút hàng nghìn lượt người dân và du khách tham gia. Bên cạnh hoạt động tôn vinh các giá trị văn hóa bản địa, sự kiện cũng đặt ra một hướng tiếp cận mới trong việc khai thác kinh tế di sản thông qua mô hình hợp tác công - tư giữa chính quyền địa phương và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo, du lịch và văn hóa.

Sự hiện diện của đại diện cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và những người gìn giữ các giá trị truyền thống tại không gian di sản gần 300 năm tuổi cho thấy một định hướng chung: chuyển hóa tài nguyên văn hóa thành những giá trị có thể đóng góp cho sự phát triển bền vững của du lịch địa phương.

Đưa “di sản sống” vào chuỗi trải nghiệm du lịch

Một trong những điểm nhấn của sự kiện là việc đưa những con người đang trực tiếp gìn giữ các giá trị truyền thống vào trung tâm của chuỗi trải nghiệm văn hóa. Những câu chuyện về cô Sen đổi nước, gánh xí mà truyền thống, gia đình làm cao lầu thủ công cùng các nghệ nhân như Tân “tre”, Thọ “giấy Việt” hay Trí “tranh sen” được giới thiệu thông qua ấn phẩm “Ngày Nảy Ngày Nay ở Hội An”.

Cách tiếp cận này hướng sự chú ý không chỉ vào các công trình kiến trúc hay cảnh quan quen thuộc của Hội An, mà còn vào những giá trị văn hóa được lưu giữ trong đời sống thường nhật. Đây là những yếu tố góp phần tạo nên bản sắc riêng của đô thị di sản và có thể trở thành nguồn lực quan trọng để phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm.

Sự tham gia của Legacy Brand với vai trò cố vấn chiến lược và đồng tổ chức, cùng sự tài trợ của Hoianese Cultural Experiential Hotels, cũng cho thấy sự kết nối giữa hoạt động bảo tồn văn hóa với mô hình kinh doanh du lịch. Việc đưa các giá trị văn hóa phi vật thể, trong đó có tinh thần “nhân tình thuần hậu”, vào trải nghiệm dịch vụ lưu trú là một hướng thử nghiệm nhằm gia tăng sức hấp dẫn và sự khác biệt cho sản phẩm du lịch dựa trên nền tảng bản sắc địa phương.

Bảo tồn và khai thác kinh tế từ di sản

Trong khuôn khổ sự kiện, tọa đàm “Gìn giữ di sản, sáng tạo và trao truyền” quy tụ đại diện chính quyền, doanh nghiệp và nghệ nhân để thảo luận về những phương thức kết hợp giữa bảo tồn và khai thác giá trị kinh tế từ văn hóa bản địa.

Một trong những vấn đề được đặt ra là làm thế nào để thương mại hóa các giá trị truyền thống một cách phù hợp, vừa tạo nguồn lực duy trì hoạt động bảo tồn, vừa mang lại sinh kế cho cộng đồng đang trực tiếp gìn giữ di sản. Theo hướng tiếp cận này, người dân địa phương không chỉ là chủ thể thụ hưởng mà còn là những người trực tiếp tạo nên và duy trì giá trị của di sản.

Sự kiện “Hồn Phố Trăm Năm - Mạch Ngầm Thuần Hậu” cho thấy tiềm năng của việc kết nối nguồn lực doanh nghiệp với chiều sâu văn hóa địa phương dưới sự định hướng và đồng hành của chính quyền. Khi hoạt động đầu tư, sáng tạo và phát triển du lịch được đặt trên nền tảng tôn trọng các giá trị bản địa, di sản có thể trở thành một nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế.

Từ đó, việc bảo tồn không chỉ dừng ở gìn giữ những giá trị của quá khứ mà còn mở ra cơ hội tạo lập các sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm mới, góp phần đưa văn hóa trở thành một trong những động lực cho sự phát triển bền vững của Hội An trong tương lai.