Central Retail buông tay Nguyễn Kim

Những ngày cuối năm 2025, một thông báo ngắn gọn từ Central Retail Corporation (CRC) đã chính thức khép lại một chương đầy tham vọng của đại gia bán lẻ Thái Lan tại thị trường điện máy Việt Nam. Thương vụ bán lại toàn bộ hệ thống Nguyễn Kim cho PICO Holdings với giá 36 triệu USD không chỉ là một giao dịch tài chính đơn thuần mà còn là sự thừa nhận thất bại của một thương hiệu bán lẻ nước ngoài trước áp lực nghẹt thở từ các đối thủ nội địa và sự thay đổi chóng mặt của hành vi tiêu dùng. 

Thoái lui giữa chiến lược vây ráp 

Khi Central Retail bắt đầu rót vốn vào Nguyễn Kim năm 2015, thị trường lúc bấy giờ xem đó là một “thương vụ hoàn hảo”. Nguyễn Kim khi đó là ngôi sao sáng nhất ngành điện máy với 21 trung tâm lớn, doanh thu gần 8.800 tỉ đồng, gấp đôi đối thủ mới nổi là Điện Máy Xanh. Với tiềm lực tài chính và kinh nghiệm quản trị từ Thái Lan, CRC kỳ vọng sẽ biến Nguyễn Kim thành một đế chế bán lẻ dẫn đầu thị trường 100 triệu dân. 

10 năm sau, thực tế lại là một bức tranh tương phản đầy nghiệt ngã. Mức giá thoái vốn 36 triệu USD chỉ bằng khoảng 1/6 so với tổng số tiền hơn 200 triệu USD mà đại gia Thái đã đổ vào để thâu tóm chuỗi này. Khoản lỗ tài sản lên tới gần 190 triệu USD mà CRC phải hạch toán trong quý IV/2025 là minh chứng rõ nhất cho sự khốc liệt của thị trường Việt Nam. 

Dưới góc nhìn của giới phân tích, sự suy yếu của Nguyễn Kim bắt nguồn từ sự “xơ cứng” trong mô hình vận hành. Trong khi các đối thủ nội địa ráo riết mở rộng độ phủ, mô hình “đại siêu thị” của Nguyễn Kim lại tỏ ra kém linh hoạt. Tính đến cuối năm 2024, chuỗi này chỉ còn duy trì 49 cửa hàng, một con số rất khiêm tốn so với mạng lưới hơn 2.000 điểm bán của Điện Máy Xanh. Sự chênh lệch về điểm tiếp xúc khách hàng đã khiến Nguyễn Kim dần biến mất khỏi tâm trí của người tiêu dùng phổ thông tại các khu vực dân cư. 

Sự thoái lui của Nguyễn Kim diễn ra trong bối cảnh các nhà bán lẻ nội địa như Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động và FPT Retail đang nắm giữ quyền kiểm soát thị trường một cách tuyệt đối. Số liệu tài chính 9 tháng đầu năm 2025 cho thấy khoảng cách này: trong khi doanh thu của Nguyễn Kim chỉ đạt khoảng 3.282 tỉ đồng thì Điện Máy Xanh ghi nhận con số khổng lồ 50.365 tỉ đồng, gấp 15 lần đối thủ. Ngay cả FPT Shop, dù đang trong quá trình tái cơ cấu, cũng đạt doanh thu 11.551 tỉ đồng. 

Bí quyết của các doanh nghiệp Việt nằm ở chiến lược “vây ráp” và tối ưu hóa vận hành. Thế Giới Di Động không chỉ đơn thuần bán hàng mà còn xây dựng một hệ sinh thái từ phân phối, bán lẻ đến dịch vụ hậu mãi. Việc nắm giữ lượng tiền mặt kỷ lục gần 39.000 tỉ đồng vào quý III/2025 đã tạo ra một vùng đệm an toàn tuyệt đối, cho phép họ tự tin thực hiện các bước đi táo bạo mà không lo ngại rủi ro thanh khoản. 

Đặc biệt, kế hoạch đưa Điện Máy Xanh lên sàn chứng khoán vào năm 2026 là một nước cờ chiến lược của ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động. Việc tách bạch Điện Máy Xanh thành một pháp nhân độc lập không chỉ để huy động vốn, mà còn nhằm nâng cao tính tự chủ và chuyên biệt hóa hoạt động kinh doanh. Đây là dấu hiệu cho thấy các thương hiệu nội địa đang chuyển từ giai đoạn “chạy đua số lượng” sang “cuộc chiến hiệu quả”. 

Ông Nguyễn Việt Anh, Phó Tổng Giám đốc FPT Retail, cho rằng thị trường hàng công nghệ không còn quá nhiều dư địa phát triển như trước nhưng dư địa hàng điện máy, gia dụng vẫn còn lớn. Quy mô thị trường điện máy hiện nay ước khoảng 5 tỉ USD/năm. Thị trường vẫn còn dư địa lớn ở nông thôn, nơi người dân chưa sở hữu nhiều thiết bị điện máy. 

Cuộc chiến tinh gọn
 
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất đối với những chuỗi bán lẻ truyền thống như Nguyễn Kim không chỉ đến từ các cửa hàng vật lý của đối thủ, mà còn từ sự trỗi dậy của thương mại điện tử. Theo YouNet ECI, năm 2025 doanh thu ngành điện máy trên các sàn thương mại điện tử có thể đạt tới 70.000 tỉ đồng. Người tiêu dùng Việt Nam đang thay đổi thói quen mua sắm một cách quyết liệt. 

Những nhà bán lẻ chậm chân trong việc chuyển đổi số hoặc không thể tối ưu hóa chi phí mặt bằng lớn như Nguyễn Kim đã ngay lập tức bị loại khỏi vòng đấu. Trước đó, hàng loạt chuỗi bán lẻ điện máy cũng rời thị  trường hoặc thu hẹp như Trần Anh, HomeOne, WonderBuy, Best Carings… Ngược lại, những đối thủ như Điện Máy Xanh đã sớm thích nghi bằng cách đưa các gian hàng chính hãng lên Shopee, Lazada và ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu trực tuyến tới 144% trong quý I/2025. Kênh online cũng mang về gần 5.600 tỉ đồng trong 11 tháng đầu năm 2025, chiếm 5,8% tổng doanh thu của Thế Giới Di Động và Điện Máy Xanh. 

Ông Vũ Đăng Linh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động, nhận định, Công ty có lợi thế khi chứng kiến xu hướng chuyển dịch của người tiêu dùng sang kênh bán lẻ hiện đại và việc đẩy mạnh dịch vụ, tạo ra các thị trường mới cho sản phẩm. Sang năm 2026, Công ty tiếp tục kỳ vọng Điện Máy Xanh duy trì mức tăng trưởng 2 con số. 

Sự kiện Central Retail rời bỏ mảng điện máy để dồn lực cho thực phẩm và bất động sản tại Việt Nam cho thấy một xu hướng mới. Các nhà bán lẻ đa ngành sẽ phải chấp nhận cắt bỏ những mảng kinh doanh kém hiệu quả để bảo vệ dòng tiền. Đó là mô hình quản lý tập trung cồng kềnh sẽ được thay thế bằng các pháp nhân độc lập. Khi giá cả giữa các bên dần bão hòa, dịch vụ chăm sóc khách hàng và bảo trì sẽ trở thành yếu tố quyết định. Cuối cùng, các sàn thương mại điện tử sẽ không chỉ là nơi bán các món đồ nhỏ lẻ mà sẽ trở thành chiến trường chính cho cả máy lạnh, tủ lạnh, tivi... Khả năng kết hợp mượt mà giữa trải nghiệm xem hàng offline và chốt đơn online (O2O) sẽ quyết định ai là kẻ sống sót. 

Thương vụ Central Retail bán Nguyễn Kim là một lời cảnh báo: tại thị trường Việt Nam, quy mô vốn ngoại không bao giờ là đủ nếu thiếu đi sự linh hoạt và khả năng thấu hiểu người dùng bản địa.