VDSC: Chìa khóa tăng trưởng nằm ở đột phá thể chế

Giai đoạn 2026 - 2030 được xem là bản lề chiến lược, khi Việt Nam bước vào một chu kỳ phát triển mới với khát vọng tăng trưởng hai chữ số và định vị lại vai trò trong chuỗi giá trị toàn cầu. 

Các nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư, thúc đẩy cải cách thể chế và xây dựng trung tâm tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng thu hút dòng vốn dài hạn, giảm chi phí vốn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Kinh tế Việt Nam sáng cửa tăng trưởng 

“Trong 5 - 10 năm tới, chúng tôi nhìn nhận triển vọng kinh tế Việt Nam theo hướng tích cực nhưng phụ thuộc chất lượng thực thi. Khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển cao hơn, cải cách thể chế được xác định là ưu tiên chiến lược để gỡ các ‘điểm nghẽn’ mang tính cấu trúc như quy định phân mảnh và thực thi thiếu nhất quán”, ông Lê Tự Quốc Hưng, Trưởng phòng Cao cấp Bộ phận Phân tích Thị trường & Chiến lược đầu tư, Trung tâm Phân tích Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) chia sẻ với NCĐT. 

Nghị quyết 66/TW đóng vai trò “chính sách xúc tác”, hướng tới chuẩn hóa khuôn khổ pháp lý, dịch chuyển trọng tâm từ can thiệp hành chính sang kiến tạo môi trường đầu tư minh bạch, kỷ cương và vận hành theo nguyên tắc thị trường, điểm then chốt để củng cố niềm tin và khơi thông dòng vốn khu vực doanh nghiệp.

Về động lực tăng trưởng, Chuyên gia của VDSC cho rằng “đầu tư toàn xã hội” giai đoạn 2026 trở đi sẽ mở rộng vượt ra ngoài đầu tư công và FDI (vốn đang duy trì xu hướng tích cực), nhờ các chính sách mới cởi trói khu vực tư nhân và doanh nghiệp Nhà nước, hai khu vực có quy mô lớn nhưng tăng trưởng đầu tư thấp trong 5 năm gần đây. 

Theo ông Hưng, với khu vực tư nhân, Nghị quyết 198/2025/QH15 tạo cú hích thông qua giảm gánh nặng thanh tra, cải thiện tiếp cận đất đai và hỗ trợ vốn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. 

Đối với khối doanh nghiệp Nhà nước, Nghị quyết 79-NQ/TW, Luật 68/2025/QH15 và Nghị định 248/2025/NĐ-CP (quản lý vốn, tái định vị vai trò và cải cách cơ chế tiền lương) có thể nâng hiệu quả vận hành và tái kích hoạt động lực đầu tư. Đây là các trụ cột quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao không chỉ trong 2026 mà cho cả chu kỳ 5-10 năm.

Cũng theo Chuyên gia của VDSC, Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) là “điểm khởi đầu” của chiến lược tái cấu trúc thị trường vốn và bài toán giảm chi phí vốn dài hạn cho nền kinh tế. 

“Việc Chính phủ ban hành 8 nghị định triển khai Nghị quyết 222/2025/QH15 đã tạo nền tảng thể chế ban đầu, nhưng năng lực cạnh tranh thực chất sẽ cần thời gian kiểm chứng. Việt Nam có lợi thế về quy mô thị trường, chi phí dịch vụ tài chính, tốc độ xử lý và mức độ hội nhập thương mại; tuy nhiên, thành công sẽ phụ thuộc vào tiến độ cải cách và năng lực triển khai, đặc biệt ở nhân lực tài chính chất lượng cao, hạ tầng số & trung tâm dữ liệu, hạ tầng đô thị, logistics và độ sâu/đa dạng sản phẩm tài chính. Đây sẽ là các chỉ báo quyết định tốc độ Việt Nam tiến gần tới vị thế trung tâm tài chính mang tính khu vực”, ông Hưng nhấn mạnh. 

Mô hình tăng trưởng bền vững 

Theo ông Hưng, để đạt tăng trưởng hai chữ số một cách bền vững, Việt Nam cần chuyển từ mô hình “mở rộng quy mô” (lao động giá rẻ - tài nguyên - tăng vốn) sang mô hình “tăng trưởng dựa trên năng suất” (TFP-led). Trọng tâm là đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thành động cơ cốt lõi, nâng chất lượng vốn, nâng kỹ năng lao động và làm chủ/ứng dụng nhanh các công nghệ then chốt (AI, dữ liệu, bán dẫn…), qua đó tạo ra biên tăng trưởng mới thay vì chỉ “đổ thêm đầu vào”.

Trong cấu trúc tăng trưởng mới, VDSC kỳ vọng “chuyển đổi kép” sẽ là khung dẫn dắt. Cụ thể, kinh tế số (số hóa quy trình sản xuất - quản trị, tăng tỉ trọng các ngành số) đi cùng Kinh tế xanh/tuần hoàn (chuyển đổi công nghệ, năng lượng sạch, giảm phát thải). Đây là cách Việt Nam vừa mở rộng thị trường, vừa cải thiện khả năng cạnh tranh dài hạn, đồng thời tránh đánh đổi môi trường để lấy tốc độ.

Điều kiện đủ để mô hình này chạy được là đột phá thể chế, “tháo gỡ điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn”. Khung pháp lý ổn định, thực thi nhất quán, cơ chế khuyến khích khu vực tư nhân đổi mới và phân bổ nguồn lực theo tín hiệu thị trường. Trong giai đoạn tới, các “đầu kéo” tăng trưởng sẽ là: (i) đầu tư (đầu tư công + tư nhân được khơi thông nhờ cải cách), (ii) xuất khẩu chuyển dịch lên nấc giá trị cao hơn, và (iii) dịch vụ–tiêu dùng hưởng lợi khi việc làm và thu nhập cải thiện; còn TFP là biến số quyết định để duy trì tốc độ hai chữ số trong trung - dài hạn. 

Có thể bạn quan tâm 

"Cuộc leo núi" trên chuỗi giá trị

Nguồn Theo VDSC