Bỏ nhựa, ngành F&B giữ khách thế nào?

Trong khi các trào lưu “uống cà phê ăn luôn cốc” đang tạo nên cơn sốt trên mạng xã hội và các chính sách siết chặt rác thải nhựa một lần đang dần đi vào thực thi, các doanh nghiệp F&B Việt Nam lại đang rơi vào một cuộc chiến cân não. Giữa áp lực môi trường và bài toán lợi nhuận, con đường để một chiếc ống hút giấy hay cốc bã mía xuất hiện trên bàn trà của thực khách vẫn còn đầy rẫy những nút thắt về chi phí và chất lượng.

Áp lực từ những con số khổng lồ

Theo thống kê từ UNDP, riêng ngành bán lẻ đã phát sinh từ 300.000 đến 400.000 tấn rác thải nhựa mỗi năm, chủ yếu là nhựa dùng một lần, chiếm tới 10-13% tổng lượng rác nhựa của cả nước. Đáng chú ý hơn, Chương trình Môi trường Liên Hợp quốc (UNEP) ước tính thế giới tiêu thụ hơn 250 tỉ cốc giấy tráng nhựa mỗi năm, nhưng tỉ lệ được tái chế chỉ vỏn vẹn 1%.

Trước bối cảnh đó, lộ trình “chia tay” nhựa một lần đã chính thức bắt đầu. Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Hà Nội thí điểm không sử dụng đồ nhựa dùng một lần tại các nhà hàng, khách sạn và cửa hàng đồ uống nằm trong khu vực Vành đai 1 từ quý IV/2025. Đây không chỉ là một yêu cầu hành chính mà còn là sự thúc bách về trách nhiệm sinh tồn của các doanh nghiệp trong hệ sinh thái F&B.

Để đáp ứng yêu cầu xanh hóa, nhiều doanh nghiệp đã nỗ lực tìm kiếm giải pháp. Trào lưu dùng cốc làm từ bánh ốc quế tại Hà Nội và TP.HCM là một ví dụ điển hình cho sự sáng tạo. Tuy nhiên, theo chia sẻ của một chủ quán cà phê tại Hà Nội, cái giá của sự sáng tạo này không hề rẻ. Cốc ốc quế có giá nhập cao gấp 20-30 lần so với cốc nhựa hay cốc giấy thông thường, dao động từ 25.000-30.000 đồng/chiếc khi mua số lượng lớn.

Không chỉ có cốc ốc quế, các vật liệu thay thế phổ biến khác cũng đang “ngốn” ngân sách của doanh nghiệp một cách đáng kể. Được biết, chi phí cho các loại dụng cụ bằng gỗ thường đắt gấp 4 lần loại nhựa. Thậm chí, một bộ cốc nhựa phân hủy sinh học có thể đắt gấp đôi nhựa PET và gấp tới 7 lần nhựa PP. Với những cửa hàng phục vụ hàng trăm đơn mỗi ngày, sự chênh lệch này tạo ra một lỗ hổng tài chính không dễ lấp đầy.

Bên cạnh giá thành, chất lượng cũng là một điểm yếu chí tử. Nhiều chủ quán bộc bạch rằng ống hút giấy thường dễ mủn và tắc khi khách sử dụng lâu, hay túi giấy dễ bị bục do hiện tượng ngưng tụ hơi nước từ đồ uống lạnh trong quá trình vận chuyển. Chính sự mong manh này khiến trải nghiệm của khách hàng bị ảnh hưởng, đẩy doanh nghiệp vào thế khó: Chọn xanh nhưng mất khách, hoặc giữ nhựa để đảm bảo tiện lợi.

Cần một hệ sinh thái hỗ trợ

Thực tế tréo ngoe là các đơn vị sản xuất vật liệu thân thiện môi trường tại Việt Nam hiện đang “đem chuông đi đánh xứ người” nhiều hơn là phục vụ thị trường nội địa. Đại diện Công ty TNHH Hunufa cho biết có tới 90% sản phẩm ống hút hay khay bã mía của họ được xuất khẩu sang các thị trường lớn như Mỹ, Nhật Bản và Úc, trong khi chỉ 10% tiêu thụ trong nước do giá thành khó tiếp cận với các doanh nghiệp F&B nhỏ và vừa.

TS. Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên, Môi trường và Phát triển cộng đồng, nhận định rằng để chính sách không chỉ nằm trên giấy, thành phố cần có những giải pháp hỗ trợ cụ thể. Nếu nguồn sản phẩm thay thế chưa đáp ứng được nhu cầu hoặc giá còn quá cao, cần có những biện pháp bổ sung để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận.

Theo bà An, việc ban hành cơ chế hỗ trợ rõ ràng về thuế, tín dụng cho các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xanh là vô cùng cần thiết để họ có thể hạ giá thành sản phẩm. Đồng thời, việc cải tiến công nghệ để đảm bảo tính tiện lợi, độ bền của vật liệu mới sẽ là chìa khóa để thay đổi thói quen tiêu dùng. Chỉ khi người dân và doanh nghiệp cảm thấy việc sống xanh là thuận tiện và không còn là gánh nặng tài chính, cuộc chiến chống rác thải nhựa mới có thể đi đến thắng lợi cuối cùng.

Có thể bạn quan tâm:

Bảo hiểm hàng hải tăng 50% vì xung đột Trung Đông