Nhà sản xuất Hoàng Quân: “Phim kinh dị không rẻ tiền”

Vài năm trở lại đây, phim kinh dị Việt xuất hiện ngày càng dày đặc trên màn ảnh rộng, tạo cảm giác về một “làn sóng” mới đang hình thành. Nhưng phía sau những cú giật mình trên màn ảnh là một câu chuyện ít được kể: câu chuyện về đầu tư, bản sắc văn hóa, công nghệ và về khát vọng xây dựng một hệ sinh thái điện ảnh đủ sức đứng vững.

Nhà sản xuất Hoàng Quân, người đứng sau nhiều dự án kinh dị gây chú ý, đã chia sẻ thẳng thắn về những định kiến quanh dòng phim này, cách anh định vị bản sắc sáng tạo của ProductionQ, cũng như góc nhìn của một nhà đầu tư đang tìm kiếm con đường bền vững cho điện ảnh Việt Nam.

Nhìn vào số lượng phim ra rạp gần đây, nhiều người cho rằng phim kinh dị đang là một “làn sóng” mới. Anh đánh giá thế nào về tính bền vững của phân khúc này tại Việt Nam?

Phim kinh dị thực chất là một phân khúc ổn định từ xưa đến nay, không phải là một làn sóng nhất thời. Sự gia tăng số lượng phim Việt lẫn phim nhập khẩu trong khoảng 3 năm gần đây tạo cảm giác đây là xu hướng, nhưng thực tế nó luôn có một tập khán giả trung thành và nhiệt tình. Dù bị giới hạn độ tuổi (T18) và có sự sàng lọc tự nhiên về sở thích theo độ tuổi, dòng phim này vẫn sẽ bền vì mỗi thể loại đều có vị trí riêng để phục vụ khán giả của mình.

Nhiều ý kiến cho rằng phim kinh dị thường được chọn sản xuất vì kinh phí thấp. Anh nghĩ sao về nhận định này?

Đây là một nhận định khá đáng buồn. Thực tế, kinh phí thấp hay cao không nằm ở thể loại mà nằm ở nội dung câu chuyện. Với phim kinh dị, chúng tôi phải đầu tư rất lớn vào hóa trang đặc biệt, kỹ xảo và các thiết bị máy móc để tạo ra cảm xúc chân thực cho khán giả. Những bộ phim tôi làm thường có kinh phí cao hơn nhiều so với các thể loại khác vì khán giả hiện nay rất khắt khe; nếu không đầu tư tương xứng vào chất lượng sản xuất, từ diễn viên đến phục trang, sẽ rất khó để đáp ứng kỳ vọng của họ.

Anh thường khéo léo đưa các chất liệu dân gian vào phim. Việc khai thác yếu tố văn hóa bản địa mang lại lợi thế và rủi ro gì khi cạnh tranh quốc tế?

Yếu tố bản sắc chính là điểm làm mình khác biệt. Khi mang phim đi liên hoan phim quốc tế như Busan, hình ảnh chiếc áo bà ba, nhà cửa thuần Việt luôn khiến khán giả quốc tế chú ý. Tuy nhiên, khai thác di sản trong phim kinh dị phải cực kỳ cẩn thận vì nó thường gắn với các yếu tố nhạy cảm, máu me. Nếu không khéo léo, sẽ rất khó để dung hòa giữa tính di sản và sự chấp nhận của công chúng.

Nhiều khán giả nói rằng chỉ cần xem vài khung hình là nhận ra “chất” phim của ProductionQ. Anh làm thế nào để tạo dựng được phong cách riêng biệt đó?

Đó là sự tổng hòa của gu thẩm mỹ, kỹ thuật quay phim, ánh sáng và màu sắc. Chúng tôi luôn ưu tiên sự chỉn chu, trau chuốt về mặt hình ảnh. Tuy nhiên, việc tạo được “chất” riêng vừa là niềm tự hào, vừa là thách thức vì nó dễ khiến mình bị “đóng khung”. Vì vậy, tôi luôn tự đặt ra thử thách cao hơn để làm mới mình, nâng tầm dấu ấn đó lên những đỉnh cao khác.

Chuyện Ma Gần Nhà là dự án gây tiếng vang lớn nhưng cũng đầy thách thức. Anh có thể chia sẻ về quá trình phục dựng bối cảnh Sài Gòn thập niên 50-60 cho bộ phim này?

Đây là phim hợp tuyển gồm 3 câu chuyện, độ phức tạp nhân 3 với 3 nhóm bối cảnh và ý đồ hình ảnh khác nhau. Chúng tôi phải đi tìm những bối cảnh có độ chân thực cao như việc biến một trường học cũ tại quận 5 (cũ) thành căn chung cư ám ảnh của nhân vật nhà văn Mạc Can. Từng lớp lang từ màu phim, độ sần của ống kính đến màu sắc phục trang đều được tính toán tỉ mỉ để tạo cảm giác xưa cũ, nguy hiểm và cô đơn.

Việc sản xuất trong giai đoạn dịch bệnh và lockdown chắc hẳn đã để lại cho anh những kỷ niệm khó quên?

Đó là một giai đoạn đầy áp lực. Chúng tôi phải tự cách ly cả đoàn phim trong rừng để quay Rừng Thế Mạng, sau đó vừa đóng máy là lockdown toàn thành phố. Có những thời điểm tôi đứng từ văn phòng nhìn xuống chợ Bến Thành không một bóng người, cảm giác cực kỳ khủng khiếp. Nhưng chính những trải nghiệm đó đã giúp chúng tôi đánh giá lại năng lực sản xuất và sự kiên trì của đội ngũ.

Trí tuệ nhân tạo (A.I) đang thay đổi mọi ngành nghề. Anh có lo ngại A.I sẽ thay thế sự sáng tạo của con người trong lĩnh vực điện ảnh?

Với tôi, A.I hiện tại chỉ dừng lại ở mức công cụ hỗ trợ tra soát nội dung hoặc biên tập, chưa đủ chất lượng để đưa lên phim điện ảnh. Phim ảnh phản ánh cá tính của người nghệ sĩ, còn A.I chỉ lấy “mẫu số chung” để đưa ra kết quả. Những thứ được tạo ra quá dễ dàng bằng máy móc sẽ mau quên. Tôi vẫn tin rằng những giá trị nguyên bản (original) và sự chỉn chu từ bàn tay con người luôn có vị trí vững chắc trong lòng khán giả.

Theo anh, điện ảnh Việt còn thiếu những mắt xích nào để trở thành một ngành công nghiệp thực sự?

Chúng ta đang thiếu sự hoàn thiện về hệ sinh thái và cơ chế bảo hộ từ Nhà nước. Việt Nam thiếu những phim trường tiêu chuẩn lớn, chuyên nghiệp để sản xuất liên tục. Chúng ta cũng cần các chính sách ưu đãi thuế và quy trình cấp phép thông thoáng hơn để thu hút đoàn phim nước ngoài, từ đó giúp nhân sự trong nước học hỏi và quảng bá hình ảnh quốc gia. Cuối cùng là vấn đề bảo hộ bản quyền trên các nền tảng streaming để các doanh nghiệp nội dung có thể sống sót và phát triển. 

Khi đứng ở vai trò nhà đầu tư, những yếu tố nào sẽ quyết định việc anh “xuống tiền” cho một dự án?

Tôi quan tâm nhất đến đội ngũ sản xuất, những con người đứng sau dự án có đáng tin cậy không. Sau đó là kịch bản phải có tiềm năng cạnh tranh và tính mới mẻ. Đặc biệt, tôi ưu tiên tham gia ngay từ giai đoạn đầu để đóng góp dưới góc độ marketing và quản trị sản xuất. Điều này giúp dự án an toàn và hiệu quả hơn là chỉ bỏ tiền thuần túy khi phim đã xong.

Sau tất cả những khó khăn và áp lực, điều gì vẫn thôi thúc anh gắn bó với dòng phim kinh dị?

Làm phim kinh dị giúp tôi khám phá những biên độ cảm xúc tận cùng của con người, từ cơn sợ hãi đến nỗi tuyệt vọng, là cách chúng ta soi chiếu bản thân qua các nhân vật. Dù đây là thể loại khó làm vì đòi hỏi sự “liều mình” nhất định, nhưng cảm giác chinh phục được những khán giả thông minh là một hành trình cực kỳ thú vị.