Nghiên cứu đột phá về hệ bạch huyết của Đại học Monash nhận gần 420 tỷ VND tài trợ

Đại học Monash (Úc) phối hợp với Đại học Missouri và Đại học Pennsylvania (Mỹ) phát triển các loại thuốc mới giúp phục hồi chức năng co bóp và vận chuyển của mạch bạch huyết. Nghiên cứu nhận tài trợ tối đa 22,4 triệu AUD (khoảng 420 tỷ VND) từ Cơ quan Các Dự án Nghiên cứu Tiên tiến về Y tế (ARPA-H).

Nhóm nghiên cứu tham gia chương trình GLIDE của ARPA-H nhằm tìm kiếm hướng điều trị mới cho các bệnh liên quan đến hệ bạch huyết, từ bệnh bẩm sinh hiếm gặp đến các bệnh mạn tính phổ biến. Chương trình tập trung phát triển các liệu pháp giúp giảm triệu chứng, đồng thời phục hồi hoặc tái tạo hệ mạch bạch huyết bị rối loạn chức năng.

Giáo sư Arthur Christopoulos, Trưởng khoa Dược và Khoa học Dược phẩm, cho biết nghiên cứu này “đại diện cho một biên giới mới của y học”.

Ông giải thích rằng mạch bạch huyết hoạt động giống như một chuỗi các “máy bơm mini”, giúp dẫn lưu dịch, chất thải và các tế bào gây viêm ra khỏi mô. Khi các “máy bơm” này hoạt động kém, dịch sẽ tích tụ trong mô, gây sưng và viêm, góp phần dẫn đến phù bạch huyết và các bệnh mạn tính như viêm khớp.

Trong nhiều thập kỷ qua, các phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho phù bạch huyết và nhiều bệnh liên quan vẫn còn hạn chế, chủ yếu tập trung kiểm soát triệu chứng thông qua thay đổi lối sống, sử dụng đồ ép nén hoặc phẫu thuật.

Chương trình nghiên cứu của Đại học Monash hướng tới phát triển thuốc uống thế hệ mới giúp khôi phục chức năng bơm và vận chuyển tự nhiên của hệ bạch huyết, dựa trên cơ chế phân tử có độ chọn lọc cao và có thể điều chỉnh linh hoạt.

Phương pháp này được tiên phong bởi nhóm nghiên cứu tại Viện Khoa học Dược phẩm Monash (MIPS), cho phép phát triển các loại thuốc an toàn hơn, chọn lọc hơn và hiệu quả hơn, hoạt động đúng nơi, đúng thời điểm và đúng loại mô, đồng thời hạn chế tác dụng phụ ở các phần khác của cơ thể.

Nhóm nghiên cứu áp dụng mô hình thiết kế thuốc mới, tập trung vào các phân tử nhắm tới vị trí gắn dị lập thể (allosteric) trên thụ thể acetylcholine muscarinic (mAChRs) – một nhóm protein đặc hiệu trên mạch bạch huyết.

Các vị trí gắn thuốc dị lập thể này tác động lên protein mục tiêu giống như một van điều chỉnh chính xác mức độ tăng giảm, thay vì cơ chế “bật - tắt” đơn giản như các loại thuốc truyền thống vốn chỉ kích hoạt hoặc chặn protein.

Cơ chế này cho phép thuốc điều chỉnh hoạt động của hệ bạch huyết về trạng thái bình thường, đồng thời hạn chế tác động lên các protein tương tự ở những phần khác của cơ thể.