Chuyên gia của Dragon Capital Việt Nam chỉ ra 3 "chìa khóa vàng" trong tích sản

YOLO trên mạng? 

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng nhanh, khi mạng xã hội đầy ắp những chuyến đi, những trải nghiệm tức thời và triết lý “You Only Live Once” trở thành một châm ngôn sống. Theo đó, không ít người trẻ Việt Nam lựa chọn tiêu dùng cho hiện tại thay vì dành dụm cho tương lai. 

Nhưng đằng sau lựa chọn “YOLO” ấy là điều gì? Là sự tự tin vào khả năng kiếm tiền trong tương lai, tâm lý bất định trước những biến động kinh tế, hay khoảng trống về giáo dục tài chính dài hạn? 

Đi tìm lời giải cho câu hỏi này, NCĐT đã có cuộc trao đổi với bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý Tài sản, Khối trong nước, Dragon Capital Việt Nam.

Theo bà Hạnh, hiện tượng tiêu dùng “YOLO” có thể mô tả như mối quan hệ giữa thu nhập và cấu trúc chi tiêu. Khi thu nhập tăng, tỉ trọng chi tiêu cho nhu yếu phẩm, đặc biệt là thực phẩm sẽ giảm, và phần thu nhập dư thừa sẽ chuyển sang dịch vụ và hưởng thụ. Trên thế giới, bước ngoặt tiêu dùng dịch vụ thường xuất hiện khi thu nhập đạt 5.000 - 15.000 USD/người/năm theo sức mua tương đương (PPP). Việt Nam năm 2024 đã đạt 14.415 USD PPP, tức đang ở pha đầu của nhóm thu nhập trung bình cao, nơi cầu trải nghiệm gia tăng là điều tự nhiên trong chu kỳ phát triển.

Tuy nhiên, dữ liệu khu vực ASEAN cho thấy phần đông người trẻ và hộ gia đình Việt Nam ưu tiên tích lũy vào vốn con người và tài sản tài chính. Khảo sát chi tiêu hộ gia đình của HSBC ghi nhận giáo dục chiếm 47% tổng chi tiêu, tỉ trọng cao nhất trong cơ cấu ngân sách, phản ánh dòng thu nhập tăng đang phân bổ mạnh vào giáo dục. 

Ở góc độ đầu tư tài chính cá nhân, khảo sát UOB trên 1.000 người cho thấy 53% người trẻ dành 11-30% thu nhập cho đầu tư và 97% xác nhận đang tham gia đầu tư tài chính. Cùng với tỉ lệ tham gia lực lượng lao động 78%, đây là các chỉ báo phản ánh kỷ luật học tập, làm việc và tích sản rõ nét của thế hệ trẻ.

Theo nghiên cứu “Life cycle, individual thrift and the wealth of nations”, Franco Modigliani

“Lối sống “YOLO” dù xuất hiện nhiều trên mạng xã hội, nhưng chỉ phản ánh một phân khúc nhỏ và không đại diện cho phần lớn nhân khẩu học. Dữ liệu cho thấy ưu tiên thật sự của người trẻ Việt Nam vẫn là học tập, phát triển nghề nghiệp, tích lũy và đầu tư tài chính là những động lực cốt lõi đang định hình hành vi tài chính và sự phát triển của nền kinh tế ở giai đoạn hiện nay”, bà Hạnh chia sẻ. 

3 chìa khóa tích sản 

Không dừng lại ở việc lý giải những chuyển động trong hành vi tài chính của người trẻ, cuộc trao đổi với đại diện Dragon Capital Việt Nam còn mở ra một chiều sâu khác, làm sao để thế hệ mới vừa sống trọn vẹn cho hiện tại, vừa không đánh mất nền tảng cho tương lai.

Từ kinh nghiệm nhiều năm gắn bó với thị trường đầu tư và đã đi qua nhiều giai đoạn thăng trầm của thị trường, bà Hạnh đã đúc kết 3 điều cốt lõi dành cho người trẻ trên hành trình xây dựng tài sản bền vững.

Một là thuận tự nhiên. Như đời người có chu kỳ thì kinh tế học cũng có chu kỳ, Hypothesis Life cycle of saving là công trình nghiên cứu của nhà kinh tế học Modigliani ở thập niên 1950s. Theo đó, ông cho rằng lúc còn trẻ thì mình có thể tích lũy, trung niên là đỉnh cao, về già thì bắt đầu chi tiêu và tiêu dùng không phải do thu nhập lúc này tăng hay giảm, mà tiêu dùng phải tính cả vòng đời. 

“Việc cân bằng giữa hưởng thụ hay tiêu dùng và tích lũy khi còn trẻ khá quan trọng bởi vì sẽ đến giai đoạn thu nhập của bạn đạt đỉnh và đi xuống. Chúng ta tích lũy lúc trẻ và trung niên để chi tiêu khi về già. Khi dân số đang ở ‘cơ cấu vàng’ như Việt Nam, tỉ lệ tiết kiệm sẽ cao”, bà Hạnh chia sẻ. 

Thứ hai là lãi kép. Bà Hạnh chia sẻ, gần đây đội ngũ của bà đã thực hiện một phép tính cho kế hoạch tích lũy dài hạn với mục tiêu chuẩn bị chi phí đại học cho con. Với mục tiêu đạt 1,2 tỉ đồng sau 15 năm, giả định mức tăng trưởng 10%/năm, nếu bắt đầu ngay từ bây giờ, mỗi tháng chỉ cần dành ra khoảng 3 triệu đồng.

Tuy nhiên, nếu trì hoãn 5 năm sau mới khởi động, số tiền phải đóng góp hàng tháng sẽ tăng lên hơn gấp đôi, và tổng số vốn tự bỏ ra cũng cao hơn so với việc đầu tư sớm. Lý do nằm ở 5 năm đầu tiên, giai đoạn lãi kép đã hoạt động và tạo nền tăng trưởng.

Theo bà Hạnh, khi bắt đầu đủ sớm, bạn không chỉ tiết kiệm được tiền mà còn tiết kiệm được cả công sức, bởi chính thị trường sẽ làm phần việc tăng trưởng thay cho bạn.

Thứ ba là sự thay đổi đột ngột trong công việc làm hiện nay. “Mỗi ngày chúng ta đều nghe thấy các chủ đề như AI thay thế một phần hay toàn phần bao nhiêu loại công việc, vấn đề là mình chưa biết khi nào chạm tới việc làm của mình. Do vậy khái niệm ‘có công ăn việc làm ổn định’ ở những năm gần đây trở nên khó hơn nhiều”, bà Hạnh chia sẻ. 

Theo đó, chuyên gia của Dragon Capital Việt Nam cho rằng, trước bối cảnh khó đoán định, người trẻ cần chuẩn bị bộ đệm dự phòng tài chính cho mình, không chỉ là một quỹ khẩn cấp, mà một sự chuẩn bị nghiêm túc trong tích lũy tài sản để phòng sự thay đổi.

Có thể bạn quan tâm 

Tổng Giám đốc VCBF chỉ ra giải pháp nâng cao chất lượng dòng vốn trên thị trường

Nguồn Theo Dragon Capital Việt Nam