Xúc xích và những lát cắt của kinh tế Đức

Vào những năm 1980, Eberswalder Wurstwerke là niềm tự hào của Đông Đức. Với quy mô 3.000 nhân công, đây từng là xưởng sản xuất xúc xích lớn nhất châu Âu. Trên diện tích 65 héc-ta, khu tổ hợp này vận hành như một xã hội thu nhỏ với đầy đủ bệnh viện, thư viện, nhà hàng và cả hiệu cắt tóc.

Thế nhưng, thời hoàng kim bao cấp đó đã lùi xa. Tuần trước, khoảng 500 nhân viên còn lại bàng hoàng nhận tin chủ sở hữu mới từ Tây Đức sẽ đóng cửa nhà máy tại Britz vào cuối tháng Hai. Đây là nơi sản xuất những dòng xúc xích và salami nổi tiếng, vốn sở hữu lượng khách hàng trung thành đông đảo.

“Chúng tôi chỉ biết tin nửa tiếng trước khi truyền hình loan báo”, một nhân viên mặc đồng phục trắng tại cửa hàng ngay cổng nhà máy chia sẻ. Bất chấp trời tuyết, khách vẫn ra vào tấp nập. Một công nhân khác chua chát nói rằng Tönnies, tập đoàn chế biến thịt hiện sở hữu nhà máy, từng hứa hẹn đầu tư khi mua lại hai năm trước, nhưng thực tế hoàn toàn trái ngược.

Câu chuyện tại Britz không phải cá biệt. Nền kinh tế lớn thứ ba thế giới đã dậm chân tại chỗ suốt ba năm qua. Tình trạng đóng cửa nhà máy và vỡ nợ đang chạm mức báo động. Ngày 8/1, “gã khổng lồ” thời trang trực tuyến Zalando thông báo đóng cửa trung tâm logistics tại Erfurt, khiến 2.700 người mất việc.

Số liệu sơ bộ từ Cơ quan Thống kê Đức (Destatis) cho thấy số ca phá sản trong tháng 12 tăng 15% so với cùng kỳ năm 2024. Vận tải, dịch vụ lưu trú và xây dựng là những ngành chịu đòn nặng nhất. Theo Viện Nghiên cứu Kinh tế Leibniz (IWH), năm ngoái có hơn 17.600 doanh nghiệp phá sản, mức cao nhất trong vòng hai thập kỷ.

Điều khiến dư luận hoang mang nhất là sự sụp đổ của hàng loạt tên tuổi gạo cội, từ hãng giày Goertz, thương hiệu thời trang Esprit đến Zoo Zajac, cửa hàng thú cưng lớn nhất thế giới. Công bằng mà nói, nước Đức từng trải qua những giai đoạn tồi tệ hơn. Đơn cử như thời điểm bong bóng dot-com tan vỡ, số doanh nghiệp phá sản hàng năm có lúc vượt ngưỡng 39.000. Tuy nhiên, các cuộc khủng hoảng trước đây thường chỉ khu biệt trong một vài lĩnh vực nhất định, như công nghệ trong giai đoạn đầu những năm 2000.

Lần này, “căn bệnh” hiện tại đang di căn ra toàn bộ nền kinh tế. Sản xuất, vốn là mỏ neo giữ nhịp cho kinh tế Đức, giờ đây cũng lung lay. Các ngành hướng về xuất khẩu đang trở nên mong manh trước xung đột toàn cầu, rào cản thuế quan và giá năng lượng leo thang. Rõ ràng, mô hình kinh tế của Berlin không còn tương thích với thực tại mới. Chừng nào chưa thể chuyển mình, ngay cả những lò làm xúc xích lâu đời nhất cũng khó tránh khỏi kết cục bị đào thải.

Có thể bạn quan tâm:

Công nghiệp Đức: Thời của những cuộc chia ly

Nguồn The Economist