Đồng hành kiều bào để phát triển đất nước

Sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW, về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài (do Bộ Chính trị ban hành ngày 26/3/2004), trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu huy động tối đa các nguồn lực trong và ngoài nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng được khẳng định là một bộ phận không tách rời và là nguồn lực quan trọng của dân tộc. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, ông Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, chia sẻ với Tạp chí NCĐT về vai trò chiến lược của kiều bào đối với công cuộc phát triển đất nước.

Ông đánh giá như thế nào về nhận thức đối với kiều bào cũng như vị trí của cộng đồng kiều bào trong chiến lược phát triển đất nước hiện nay?

20 năm trước, khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 36-NQ/TW, số lượng kiều bào đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài chưa đến 3 triệu người. Nhưng đến nay, với gần 6,5 triệu người Việt Nam tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, cộng đồng kiều bào đã trở thành một “mạng lưới toàn cầu”, không chỉ về số lượng mà còn về chiều sâu tri thức, kinh nghiệm và kết nối quốc tế.

Qua 20 năm triển khai, Nghị quyết 36 đã góp phần hiện thực hóa một cách căn bản tư duy và chính sách của Đảng và Nhà nước về kiều bào. Nếu trước đây trọng tâm là vận động tình cảm và hỗ trợ pháp lý thì nay kiều bào đã được nhìn nhận là bộ phận không tách rời của dân tộc và là nguồn lực quan trọng cho các mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước, từ kinh tế, khoa học - công nghệ đến đối ngoại và kết nối thị trường quốc tế. Chính sách chăm lo và kết nối kiều bào ngày càng đồng bộ và thiết thực, từ bảo hộ công dân, hỗ trợ pháp lý, tạo điều kiện ổn định cuộc sống và hội nhập ở nước sở tại cho đến việc giữ gìn bản sắc văn hóa, tiếng Việt và khuyến khích kiều bào tham gia đầu tư, chuyển giao tri thức và kết nối thị trường. 

Tổng Bí thư Tô Lâm gần đây nhấn mạnh vai trò rất quan trọng của người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự phát triển đất nước. Ông có thể cho biết rõ hơn tinh thần chỉ đạo này? 

Quan điểm của Tổng Bí thư thể hiện rất rõ một cách tiếp cận chiến lược: coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận cấu thành của sức mạnh quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt. Kiều bào không chỉ là cầu nối đối ngoại và văn hóa, mà còn là kênh quan trọng để tiếp nhận tri thức, công nghệ, vốn đầu tư, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực phát triển hiện đại, những yếu tố then chốt cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tinh thần xuyên suốt là Nhà nước phải tạo môi trường thuận lợi, ổn định, minh bạch để kiều bào yên tâm gắn bó, đầu tư và cống hiến lâu dài, đồng thời kiều bào được khuyến khích chủ động tham gia sâu hơn vào các quá trình phát triển chiến lược của đất nước. Nói cách khác, đây là sự chuyển dịch từ tư duy “vận động kiều bào” sang tư duy “đồng hành kiều bào để phát triển đất nước” trong giai đoạn mới.

Ông đánh giá như thế nào về những đóng góp của kiều bào đối với nền kinh tế Việt Nam hiện nay, đặc biệt thông qua kiều hối, đầu tư và chuyển giao tri thức? 

Đóng góp của kiều bào đối với nền kinh tế Việt Nam ngày càng rõ nét và có chiều sâu. Kiều hối nhiều năm liền duy trì ở mức cao, đưa Việt Nam trở thành một trong những quốc gia nhận kiều hối lớn nhất thế giới, qua đó góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, bổ sung nguồn lực cho đầu tư, sản xuất và tiêu dùng trong nước. Đến nay, đã có 457 dự án đầu tư trực tiếp của kiều bào từ 35 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đăng ký hơn 1,7 tỉ USD, phản ánh niềm tin và sự gắn bó ngày càng bền chặt của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đối với môi trường đầu tư, kinh doanh trong nước.

Quan trọng hơn, ngày càng nhiều doanh nhân, trí thức kiều bào không chỉ gửi vốn mà còn trực tiếp đầu tư, khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ, tham gia các dự án đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực công nghệ cao, giáo dục, y tế, tài chính, logistics... Kiều bào cũng đóng vai trò là cầu nối quan trọng, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, qua đó góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, vai trò của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ giới hạn ở đóng góp kinh tế, mà còn ngày càng thể hiện rõ trong việc kết nối Việt Nam với thế giới, vừa góp phần hình thành “thế trận từ xa” trong bảo vệ Tổ quốc, vừa nâng cao uy tín, vị thế quốc gia trên trường quốc tế. Thông qua các hoạt động kinh doanh, khoa học, văn hóa và đối ngoại nhân dân, kiều bào đang góp phần lan tỏa hình ảnh một Việt Nam hòa bình, năng động, sáng tạo, tôn vinh con người Việt Nam và giá trị văn hóa Việt Nam trên phạm vi toàn cầu.

Có thể nói, đóng góp của kiều bào ngày nay không chỉ là bổ sung nguồn vốn, mà còn là bổ sung chất lượng tăng trưởng, năng lực hội nhập và động lực phát triển dài hạn cho Việt Nam trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thu hút FDI chất lượng cao, phát triển kinh tế xanh và kinh tế số, ông kỳ vọng vai trò của kiều bào sẽ được phát huy như thế nào trong thời gian tới? 

Kiều bào có lợi thế đặc biệt khi vừa hiểu Việt Nam, vừa am hiểu thị trường, thể chế và chuẩn mực quốc tế. Đây là lực lượng rất phù hợp để kết nối Việt Nam với các dòng vốn FDI chất lượng cao, các chuỗi giá trị toàn cầu và những lĩnh vực phát triển mới như công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Chúng tôi kỳ vọng kiều bào sẽ đóng vai trò là cầu nối đầu tư, cầu nối tri thức và cầu nối thị trường, giúp Việt Nam không chỉ thu hút vốn, mà còn thu hút công nghệ, chuẩn quản trị và mạng lưới đối tác quốc tế. Quan trọng hơn, kiều bào có thể trở thành lực lượng tiên phong trong việc đưa các mô hình phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại vào Việt Nam.

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, ông muốn gửi thông điệp gì đến cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài? 

Đảng, Nhà nước và nhân dân trong nước luôn lắng nghe, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào gắn bó lâu dài, đầu tư, hợp tác và cống hiến nhiều hơn nữa cho sự phát triển của đất nước. Tôi tin rằng, với tinh thần đoàn kết, trí tuệ và bản lĩnh của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, cùng với khát vọng phát triển mạnh mẽ của dân tộc, chúng ta sẽ cùng nhau góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.

Chúc bà con tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, khẳng định giá trị và tỏa sáng tại chính nơi mình đang sinh sống.

Có thể bạn quan tâm 

Thắt chặt tình hữu nghị và thúc đẩy hợp tác chiến lược Việt - Hàn