ACBS: Công thức thích nghi cho thế hệ lao động trong kỷ nguyên vươn mình

Bước ngoặt của tư duy tích lũy 

Theo Tổng Cục Thống kê, quy mô GDP theo giá hiện hành năm 2025 ước đạt 12.847,6 nghìn tỷ đồng, tương đương 514 tỷ USD, tăng 38 tỷ USD so với năm 2024 (476 tỷ USD). GDP bình quân đầu người năm 2025 theo giá hiện hành ước đạt 125,5 triệu đồng/người, tương đương 5.026 USD, tăng 326 USD so với năm 2024 (4.700 USD).

Nhiều nghiên cứu cho thấy, khi đạt đến mức GDP bình quân 5.000 USD/người/năm thì người dân sẽ có xu hướng tích lũy và đầu tư nhiều hơn. 

Góc nhìn về thị trường Việt Nam, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Phòng Phân tích và Chiến lược thị trường, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) cho hay, xu hướng người dân gia tăng tích lũy và đầu tư khi GDP bình quân đầu người tiệm cận hoặc vượt mốc 5.000 USD/năm là hoàn toàn phù hợp với quy luật kinh tế và đang bắt đầu thể hiện rõ tại Việt Nam. Ngoài các kênh truyền thống như tiền gửi tiết kiệm, vàng và bất động sản, người Việt ngày càng quan tâm hơn tới các kênh đầu tư như cổ phiếu trái phiếu, chứng chỉ quỹ, bảo hiểm.

Tại Việt Nam, xu hướng này diễn ra song hành với sự mở rộng nhanh của tầng lớp trung lưu và dân số trẻ có hiểu biết về tài chính và đầu tư cao hơn. Việc tiếp cận công nghệ số, ngân hàng số và các nền tảng đầu tư trực tuyến giúp người dân tham gia thị trường tài chính sớm hơn, với chi phí thấp hơn và mức độ đa dạng hóa cao hơn so với các giai đoạn trước. Điều này tạo ra nguồn vốn nội địa ngày càng dồi dào, đóng vai trò quan trọng trong việc giảm sự phụ thuộc vào dòng vốn ngoại.

“Về dài hạn, khi GDP bình quân đầu người tiếp tục tăng, xu hướng tích lũy, đầu tư của người dân Việt Nam sẽ trở thành động lực bền vững cho sự phát triển của thị trường vốn”, bà Trang chia sẻ. 

Tuy nhiên, để xu hướng này phát huy hiệu quả, cần song hành với nâng cao kiến thức tài chính, đa dạng hóa sản phẩm đầu tư và tăng cường minh bạch thị trường, nhằm định hướng dòng vốn nhàn rỗi chảy vào các kênh sản xuất, đầu tư dài hạn, thay vì mang tính đầu cơ ngắn hạn.

Từ "kiếm lời ngắn hạn" sang "quản trị tài sản dài hạn"

Thế giới hiện đại đang đối mặt với những biến số bất định từ địa chính trị đến biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, bà Trang cho rằng nhà đầu tư cá nhân cần một sự thay đổi căn bản trong tư duy: Chuyển từ săn tìm lợi nhuận tức thời sang quản trị tài sản bền vững.

“Trong bối cảnh tài sản cá nhân của người Việt gia tăng nhanh, nhưng môi trường bên ngoài ngày càng nhiều bất định do biến đổi khí hậu, thiên tai và rủi ro địa chính trị, việc xây dựng một chiến lược làm giàu bền vững đòi hỏi nhà đầu tư cá nhân phải thay đổi tư duy từ tìm kiếm lợi nhuận ngắn hạn sang quản trị tài sản dài hạn”, bà Trang chia sẻ. 

Trước hết, nền tảng của chiến lược bền vững là phân bổ tài sản hợp lý. Thay vì tập trung quá lớn vào một kênh duy nhất, nhà đầu tư cần cân bằng giữa các nhóm tài sản như tiền mặt, chứng khoán, bất động sản, trái phiếu và các công cụ phòng thủ. Phân bổ không chỉ giúp giảm biến động danh mục khi xảy ra cú sốc bất ngờ, mà còn tạo dư địa để tái đầu tư khi cơ hội xuất hiện.

Thứ hai, nhà đầu tư nên ưu tiên chất lượng hơn tốc độ. Trong đầu tư chứng khoán, điều này đồng nghĩa với việc lựa chọn doanh nghiệp có mô hình kinh doanh bền vững, dòng tiền ổn định, quản trị minh bạch và khả năng thích ứng tốt với biến động vĩ mô, thay vì chạy theo các “con sóng” mang tính thời điểm. 

“Lợi nhuận tích lũy theo thời gian, dù không quá nhanh, thường bền vững hơn nhiều so với lợi nhuận mang tính đầu cơ”, bà Trang nhấn mạnh. 

Cuối cùng, kỷ luật đầu tư và nâng cao hiểu biết tài chính là yếu tố then chốt. Một chiến lược dài hạn chỉ phát huy hiệu quả khi nhà đầu tư giữ được kỷ luật trước biến động ngắn hạn và liên tục cập nhật kiến thức để hiểu rõ rủi ro mình đang đối mặt. Khi kết hợp được phân bổ tài sản hợp lý, lựa chọn đầu tư chất lượng và kỷ luật dài hạn, nhà đầu tư cá nhân Việt Nam có thể xây dựng con đường làm giàu bền vững, thay vì bị cuốn theo những chu kỳ tăng - giảm ngắn hạn của thị trường.

Thế hệ lao động mới: "Nâng cấp" để không bị bỏ lại phía sau

Một thực tế đáng suy ngẫm là dù GDP tăng trưởng, thu nhập của một bộ phận lao động vẫn dậm chân tại chỗ do sự tác động của tự động hóa và AI. Để thích nghi với "kỷ nguyên vươn mình", bà Trang đưa ra lời khuyên cho thế hệ lao động mới về việc chủ động thay đổi thay vì trông chờ vào sự tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Theo Chuyên gia của ACBS, thực tế GDP tăng trưởng nhưng thu nhập của một bộ phận lao động không cải thiện cho thấy tăng trưởng kinh tế không tự động chuyển hóa thành thu nhập cá nhân, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ, tự động hóa và tái cấu trúc chuỗi giá trị diễn ra nhanh. Vì vậy, để không bị bỏ lại trong “kỷ nguyên vươn mình”, thế hệ lao động mới cần chủ động thích nghi thay vì trông chờ vào tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Trước hết, đầu tư vào kỹ năng và khả năng học tập là yêu cầu bắt buộc. Những kỹ năng mang tính lặp lại, giá trị gia tăng thấp sẽ ngày càng bị thay thế bởi máy móc và AI hoặc chịu áp lực tiền lương. Ngược lại, các kỹ năng liên quan đến công nghệ, phân tích dữ liệu, quản lý, sáng tạo, tài chính và khả năng giải quyết vấn đề phức tạp sẽ quyết định mức thu nhập trong dài hạn. Người lao động cần liên tục nâng cấp năng lực để di chuyển lên các vị trí có giá trị cao hơn trong chuỗi sản xuất - dịch vụ.

Thứ hai, thế hệ lao động mới cần chủ động đa dạng hóa nguồn thu nhập, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lương cố định. Việc tham gia đầu tư tài chính có kỷ luật, phát triển kỹ năng nghề phụ, hoặc tận dụng kinh tế số để tạo thêm dòng tiền sẽ giúp giảm rủi ro khi thị trường lao động biến động. Thu nhập từ vốn và tri thức ngày càng đóng vai trò quan trọng song song với thu nhập từ lao động.

Cuối cùng, tư duy dài hạn và quản trị tài chính cá nhân là yếu tố then chốt. Trong kỷ nguyên nhiều biến động, ai biết tích lũy sớm, đầu tư bền vững và kiểm soát rủi ro tốt sẽ có lợi thế lớn theo thời gian. Khi thế hệ lao động kết hợp được năng lực chuyên môn, khả năng tạo thu nhập đa dạng và kỷ luật tài chính, họ sẽ không chỉ tránh bị bỏ lại phía sau, mà còn tận dụng được tối đa cơ hội từ quá trình phát triển đi lên của nền kinh tế. 

Có thể bạn quan tâm 

Đường vòng logistics

Nguồn Theo ACBS