Ấn Độ dựng nền móng cho giấc mơ A.I

Dạo quanh Navi Mumbai, đô thị vệ tinh phía đông trẻ trung nhưng không kém phần hào nhoáng của thủ đô tài chính Ấn Độ, xen giữa những nhà máy hóa chất, xưởng lọc dầu và khu công nghiệp, người ta dễ dàng bắt gặp vài tòa nhà mới bóng bẩy. Chẳng mấy ai bước qua cánh cổng an ninh được giám sát nghiêm ngặt, và cũng hiếm có xe cộ qua lại bên ngoài. Những khối nhà đồ sộ khép kín đó chính là các trung tâm dữ liệu, hệ thống hạ tầng được kỳ vọng sẽ làm bệ phóng cho mục tiêu trở thành cường quốc trí tuệ nhân tạo (A.I) của Ấn Độ.

Các trung tâm dữ liệu đang mọc lên chóng mặt trên khắp cả nước. Theo Công ty Bất động sản JLL, tổng công suất lắp đặt năm ngoái đã đạt 1,3 gigawatt (GW). Con số này có thể nhỏ bé nếu đặt cạnh Mỹ (38,7 GW) hay Trung Quốc (9,5 GW), nhưng đã tăng gần gấp ba lần so với năm 2020. Và đà tăng trưởng này vẫn chưa dừng lại. Tại hội nghị thượng đỉnh AI toàn cầu diễn ra ở Delhi, tập đoàn đa ngành Adani tuyên bố sẽ rót 100 tỉ USD vào các trung tâm dữ liệu từ nay đến năm 2035. Các ông lớn khác như NTT Data, “gã khổng lồ” công nghệ Nhật Bản hiện sở hữu nhiều trung tâm dữ liệu nhất tại Ấn Độ, cùng các “tay to” công nghệ Mỹ, cũng đang ôm những kế hoạch đầu tư khổng lồ. Ấn Độ sẽ khó sánh Mỹ và Trung Quốc trong việc phát triển A.I lõi. Dù vậy, quốc gia này đang tiến rất nhanh trên con đường trở thành một trung tâm dữ liệu trọng điểm toàn cầu.

Sự bứt phá này bắt nguồn từ ba nguyên nhân chính. Đầu tiên là nỗ lực nội địa hóa dữ liệu của chính phủ. Năm 2024, với dân số khổng lồ, ước tính Ấn Độ tạo ra khoảng 1/5 lượng thông tin kỹ thuật số toàn cầu, nhưng chỉ chiếm vỏn vẹn 3% công suất trung tâm dữ liệu. Từ năm 2018, Ngân hàng Trung ương Ấn Độ đã yêu cầu các tổ chức tài chính phải lưu trữ dữ liệu khách hàng trong nước. Một đạo luật dự kiến có hiệu lực vào năm sau thậm chí sẽ yêu cầu lưu trữ tại chỗ đối với một số loại dữ liệu cá nhân, bao gồm cả nhiều nội dung từ các tin nhắn mạng xã hội được gửi đi tại quốc gia này.

Động lực thứ hai thổi bùng cơn sốt trung tâm dữ liệu chính là các gói ưu đãi từ chính phủ. Khi công bố ngân sách hồi đầu tháng, Bộ trưởng Tài chính Nirmala Sitharaman tuyên bố các chủ sở hữu nước ngoài của những trung tâm dữ liệu nội địa sẽ được miễn thuế cho đến năm 2047, thời điểm kỷ niệm 100 năm ngày độc lập và cũng là cột mốc Ấn Độ đặt mục tiêu trở thành nước phát triển.

Bên cạnh chính quyền trung ương, những nỗ lực ở cấp địa phương cũng đóng vai trò không nhỏ. Tại Maharashtra, bang có Navi Mumbai và nắm giữ hơn một nửa công suất hiện tại của Ấn Độ, các trung tâm dữ liệu được hưởng cơ chế phân loại ưu đãi, giúp họ trả giá điện thấp hơn 40% so với các đơn vị thương mại khác. Karnataka, nơi có thung lũng công nghệ Bangalore, cung cấp giá điện rẻ hơn cho các cơ sở sử dụng năng lượng tái tạo. Tamil Nadu và Telangana, hai bang miền nam có ngành công nghệ thông tin phát triển, cũng tung ra nhiều ưu đãi hấp dẫn. Nhiều cơ quan xúc tiến đầu tư địa phương còn hỗ trợ doanh nghiệp nước ngoài gỡ rối các rào cản hành chính và đẩy nhanh quy trình tiếp cận đất đai.

Lý do thứ ba cho sự bùng nổ này nằm ở chi phí. Mặc dù giá điện tại Ấn Độ khá cao so với thu nhập bình quân, nhưng tính theo đồng USD lại rất rẻ. Công ty phân tích Kotak Research ước tính chi phí điện năng tại đây thấp hơn khoảng 20% so với Mỹ, nơi lưới điện đang phải chịu áp lực quá tải. Chi phí đất đai và xây dựng ở Ấn Độ cũng thấp hơn nhiều quốc gia khác. Lợi thế này đang hút dòng vốn từ các ông lớn công nghệ Mỹ, những người ngày càng xem Ấn Độ là một trung tâm lý tưởng để huấn luyện và vận hành các mô hình A.I. Alphabet đang rót 15 tỉ USD vào một cụm trung tâm dữ liệu A.I ở miền nam. Microsoft cũng tuyên bố sẽ đầu tư khoảng 20 tỉ USD vào hạ tầng A.I tại quốc gia này trong vài năm tới.

Tuy nhiên, việc người dân Ấn Độ có thực sự hưởng lợi từ làn sóng này hay không vẫn còn bỏ ngỏ. Bản thân các trung tâm dữ liệu chỉ tạo ra lượng lớn việc làm trong giai đoạn thi công. Ông Jensen Huang, CEO Nvidia, từng lập luận rằng cơn sốt trung tâm dữ liệu có thể mang lại cú hích cho nền kinh tế Ấn Độ tương đương với sự xuất hiện của internet. Nhận định đó có phần lạc quan. Các trung tâm dữ liệu của Ấn Độ, khi đã xây xong, sẽ chỉ tồn tại như những khối nhà trống vắng bóng người. Dù vậy, quốc gia này vẫn có thể tự tin rằng họ sẽ sớm nắm quyền kiểm soát một phần lớn “hệ thống ống dẫn” mà qua đó luân chuyển khối lượng dữ liệu khổng lồ của chính mình. Trong kỷ nguyên A.I, hạ tầng đôi khi quan trọng không kém thuật toán.

Có thể bạn quan tâm:

Cú lùi của thị trường ô tô Trung Quốc

Nguồn The Economist