Hủy
Thương trường

Xăng E5 chạy nước rút

Thanh Hằng Thứ Ba | 10/10/2017 12:30

thoidai.com.vn

Các đơn vị kinh doanh xăng E5 đang chạy nước rút trước thời hạn cận kề, nhưng thị trường xăng mới này vẫn còn ngổn ngang nhiều câu hỏi.

Từ ngày 1.1.2018, xăng khoáng RON 92 sẽ chính thức bị khai tử và Chính phủ sẽ chỉ cho phép sản xuất, kinh doanh xăng E5 và xăng khoáng RON 95. Các đơn vị kinh doanh xăng E5 đang chạy nước rút trước thời hạn cận kề, nhưng thị trường  xăng mới này vẫn còn ngổn ngang nhiều câu hỏi.

Chưa được chào đón

Báo cáo của Vụ Khoa học và Công nghệ cho biết trong tổng lượng 7,4 triệu m3 xăng tiêu thụ trong năm 2016 trên cả nước, xăng khoáng RON 92 chiếm tỉ trọng lớn nhất là 64,4%, xăng khoáng RON 95 chiếm 27,6%, trong khi xăng E5 chỉ chiếm một tỉ lệ khiêm tốn là 8%. Mặc dù, Nhà nước đã có chính sách khuyến khích thể hiện qua việc xăng E5 được ưu đãi thông qua thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế môi trường cũng như đã cho phép tăng chi phí định mức phù hợp để đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp.

Theo quy luật kinh tế thị trường, người tiêu dùng sẽ quyết định sự sống còn và phát triển của sản phẩm. Sản phẩm chất lượng với giá cả phù hợp sẽ được tiêu dùng mạnh, còn những sản phẩm kém chất lượng hơn sẽ tự động bị thu hẹp thị phần hoặc triệt tiêu. Tuy nhiên, trong trường hợp xăng E5 đang có một sự khiên cưỡng, không tuân theo quy luật thị trường. Không những vậy, Bộ Công Thương còn dự định dùng loại xăng ít được ưa chuộng nhất để thay thế loại được tiêu dùng rộng rãi nhất.

Nhận xét về tính khả thi của quyết định bắt buộc kinh doanh xăng E5 từ đầu năm 2018, chủ một cửa hàng kinh doanh xăng dầu lâu năm tại quận Thủ Đức, TP.HCM thể hiện sự nghi ngại. Không những vì trong quá khứ, các quy định về việc bán xăng E5 đã không thể hiện thực hóa, mà còn vì tâm lý cá nhân không tin tưởng loại xăng này. “Trong trường hợp bắt buộc chuyển đổi, ít nhất các cửa hàng sẽ phát sinh chi phí súc rửa bồn. Tuy nhiên, đến nay, chúng tôi vẫn trong trạng thái chờ diễn biến tiếp theo, chưa có hành động gì cụ thể”, chủ cửa hàng xăng cho biết.

Lợi ích lớn nhất của việc sử dụng xăng sinh học là giảm ô nhiễm môi trường, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tuy nhiên, hạn chế của xăng sinh học là tạo ra động năng ít hơn, mỗi lít xăng sinh học sẽ đi được quãng đường ít hơn 3-4% so với xăng khoáng. Xăng E5 cũng ảnh hưởng đến động cơ nếu chứa trong bình khi không sử dụng xe trong thời gian từ 3 tháng trở lên. Vì với điều kiện độ ẩm cao của Việt Nam, nước trong không khí rất dễ hấp thụ vào xăng, có thể gây ra hiện tượng phân lớp trong xăng, khiến xăng giảm chất lượng, gây hỏng hóc động cơ. Cả hai yếu điểm này đều được người tiêu dùng đo lường trực tiếp thông qua chi phí và tuổi thọ của động cơ, trong khi những ưu điểm về môi trường lại khó nhìn thấy được. Chính điều này đã ảnh hưởng đến hành vi tiêu dùng không theo chủ đích của Nhà nước như hiện tại.

Xang E5 chay nuoc rut
 

Trong khi đó, giá bán xăng E5 hiện nay chỉ rẻ hơn xăng RON 92 vài trăm đồng/lít, nên tiêu thụ khó khăn, trong khi chi phí đầu tư cho hệ thống chứa khá tốn kém. Vì thế, hầu hết doanh nghiệp đều không mặn mà với xăng E5. Thậm chí, đã có những doanh nghiệp từng gửi văn bản đề nghị cơ quan quản lý tạm ngưng kinh doanh xăng E5.

Sau khi Thủ tướng ban hành Quyết định số 177 năm 2007 về đề án phát triển nhiên liệu sinh học, lại tiếp tục ban hành Quyết định số 53 năm 2012 về lộ trình áp dụng tỉ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Theo lộ trình này, từ 1.12.2015, xăng E5 được chỉ định là xăng được phối chế, kinh doanh để sử dụng cho phương tiện cơ giới đường bộ tiêu thụ trên toàn quốc và từ 1.12.2017 là xăng E10. Xăng E5 là hỗn hợp của 95% xăng khoáng RON 92 và 5% ethanol (cồn - tại Việt Nam, ethanol được chưng cất từ khoai mì), còn xăng E10 là hỗn hợp 90% RON 92 và 10% ethanol.

Tuy chính thức được đưa ra thị trường từ tháng 8.2010, cho đến đầu năm 2017, tiêu thụ xăng E5 chỉ đạt 8% và rải rác ở một vài tỉnh, dẫn đến việc Chính phủ ra Thông báo số 255 và Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 3055 vào tháng 8.2017, trong đó quy định kể từ 1.1.2018 chỉ cho phép sản xuất kinh doanh xăng E5 và xăng khoáng RON 95.

Bộ Tài chính kỳ vọng sau khi ngừng bán xăng RON 92, toàn bộ lượng khách hàng tiêu dùng xăng RON 92 sẽ chuyển qua dùng xăng E5, với tổng lượng tiêu thụ gần 5,4 triệu m3, tương đương 72% tổng lượng tiêu thụ.

Tái khởi động nhà máy đắp chiếu

Nhưng với số lượng tiêu thụ như vậy, nguồn cung xăng E5 có nhiều khả năng bị thiếu hụt do phương án khởi động lại các dự án nhiên liệu sinh học “đắp chiếu” vẫn đang rất chậm. Khoảng 1/4 lượng ethanol để phối trộn xăng đang trông đợi vào việc khởi động lại các dự án này.

Ngày 15.9.2017, Công ty Cổ phần Licogi 16 thông báo quyết định tái vận hành nhà máy ethanol Bình Phước để phục vụ sản xuất kinh doanh cho Công ty Nhiêu liệu sinh học Phương Đông (OBF). Đây là dự án mà Licogi 16, cùng với PVOil và một đối tác ngoại đã hợp tác thành lập từ năm 2010 nhằm đón đầu đề án sử dụng xăng sinh học.

Trước đây, việc đóng cửa nhà máy ethanol Bình Phước đã khiến Licogi 16 phải trích lập khoản lỗ lên đến 98 tỉ đồng, theo bBáo cáo tài chính năm 2016. Với quyết định tái đầu tư lần này, Licogi 16 sẽ giải ngân thêm 28 tỉ đồng phần vốn điều lệ cam kết, cộng với việc cùng với các cổ đông khác thu xếp nguồn vốn hơn 100 tỉ đồng cho nhà máy hoạt động. Chia sẻ với NCĐT, ông Hoàng Chí Phúc, người đại diện Licogi 16 tại OBF, cho biết sẽ tốn một khoảng thời gian để đưa máy móc trở lại hoạt động. Máy móc đã bị ngưng vận hành từ năm 2015, sẽ tốn chi phí sửa chữa. Do đó, dự trù đến đầu năm 2018, nhà máy mới bắt đầu sản xuất ethanol.

Vụ Khoa học và Công nghệ ước tính nhu cầu nguyên liệu ethanol để pha chế xăng E5 khoảng 270.000 m3/năm, trong khi hiện tại trong nước chỉ có Công ty Tùng Lâm sản xuất, với công suất thiết kế 125.000 m3/năm. Hai nhà máy ethanol khác tại Dung Quất và Bình Phước kể trên, mỗi nhà máy có công suất 100.000 m3/năm đều đang được tái khởi động. Như vậy, với thực tế được ghi nhận từ doanh nghiệp, dường như Bộ Tài chính hơi vội vàng trong việc đề ra thời hạn, trong khi doanh nghiệp cần nhiều thời gian hơn để chuẩn bị.

Một lần Bộ Tài chính đã khiến các nhà đầu tư hụt chân khi xây dựng các nhà máy sản xuất ethanol để đón đầu việc triển khai xăng E5 trên toàn quốc. Với Quyết định số 3055, có vẻ Bộ đã thể hiện sự kiên quyết của mình. Tin tưởng vào điều này, các nhà đầu tư như Licogi 16 lại tiếp tục rót vốn. Lần này, không kể chi phí chìm trong những nhà máy ethanol hàng ngàn tỉ đồng, số vốn trải dài trên nhiều đối tượng hơn, từ những nhà sản xuất ethanol đến các doanh nghiệp đầu mối như PVOil, Petrolimex... đầu tư thêm trạm phối trộn, rồi các cửa hàng kinh doanh thêm chi phí súc rửa bồn, mua thêm bồn chứa. Tuy nhiên, khả năng thực thi đúng hạn của Quyết định trên vẫn còn là một dấu hỏi.

Thanh Hằng

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật