Thị trường sách đi vào ngách

Để có một cuốn sách bán chạy, doanh nghiệp phải chứng minh được lịch sử xuất bản uy tín, bên cạnh đó các kế hoạch truyền thông, chiến lược đưa thông điệp từ cuốn sách đến với độc giả, tiến độ xuất bản cũng được tính toán rất kỹ.

Tốc độ và khả năng nắm bắt nhu cầu mở ra phân khúc mới

Thị trường sách Việt Nam đang xuất hiện các dòng sách ở phân khúc ngách. Sách được đầu tư nội dung và in ấn chất lượng, đòi hỏi người đọc có nền tảng kiến thức hoặc chuyên môn nhất định.

Có tuổi đời mới hơn 2 năm, Công ty Xuất bản Khoa học và Giáo dục Thời Đại (TIMES) đã đạt thành công khá ấn tượng khi các ấn phẩm thuộc mảng sách Giáo dục, tủ sách Nhà trường, sách khoa học kỹ thuật được tái bản liên tục. Với hơn 40 đầu sách đã được xuất bản, tốc độ ra ấn phẩm mới chính là thế mạnh của thương hiệu sách TIMES.

Ông Vũ Trọng Đại, CEO của TIMES cho biết: “Một trong những xu thế chung của thị trường sách thế giới hiện nay là đại chúng hóa những kiến thức hàn lâm và kiến thức chuyên ngành. Các giáo sư của các trường đại học lớn trên thế giới không chỉ viết những cuốn sách chuyên khảo chỉ giới chuyên môn đọc được, mà đã và đang viết những cuốn sách cho đại chúng. Tại Việt Nam, hiện tại cũng là giai đoạn mà tầng lớp trung lưu hội nhập sâu hơn nữa vào nền móng kiến thức của thế giới. Nhu cầu tiếp cận lõi kiến thức của nhân loại: lịch sử, văn hóa, chính trị, kinh tế, xã hội, nghệ thuật đang mở ra các thị trường ngách nhiều tiềm năng cho ngành xuất bản.”

Khi có một phần lớn sản phẩm là sách dịch, để có được một cách nhanh nhất những ấn phẩm hấp dẫn của thế giới, ngoài khoản chi phí nhất định, một công ty sách còn phải chứng minh được lịch sử xuất bản uy tín của mình, bên cạnh đó là trình bày các hướng về mặt truyền thông, chiến lược đưa thông điệp từ cuốn sách đến với độc giả Việt Nam như thế nào, tiến độ xuất bản ra sao. Để có thể sở hữu những bản thảo “hot” sớm nhất, các đơn vị của Việt Nam phải nhanh nhạy phát hiện và tiếp cận. “Khi mình phát hiện sau hoặc cùng lúc với các đối tác, rất dễ rơi vào các cuộc đấu giá, dẫn đến cạnh tranh gay gắt. Còn lúc mình phát hiện trước, chủ sở hữu hoặc đại lý tác quyền sẽ ưu tiên cho mình”, một người trong ngành sách chia sẻ.

Dù cạnh tranh là vậy, kinh doanh sách vẫn là lĩnh vực hấp dẫn và tiếp tục thu hút các tay chơi mới. Ông Nguyễn Hạo Nhiên, đồng sáng lập kiêm giám đốc Ecoblader chia sẻ: Nếu tạo được những tác phẩm chất lượng thỏa mãn nhu cầu của một bộ phận bạn đọc, doanh nghiệp sẽ có ngách thị trường vững chắc để tồn tại và phát triển.

Theo vị doanh nhân này, thị trường xuất bản nói chung và ngành sách nói riêng có một đặc điểm là sự thành công của từng đầu sách riêng biệt không hoàn toàn phụ thuộc vào thị phần sẵn có của mỗi doanh nghiệp, mà chủ yếu nhờ vào chất lượng của từng tác phẩm.

Là một công ty tập trung vào sách phi hư cấu, những quyển sách là phương tiện để doanh nghiệp này mang giải pháp đến cho từng độc giả. Theo đó, Ecoblader cấu trúc những quyển sách của mình thành một hệ thống giải quyết từng vấn đề cụ thể. Ví dụ như tìm chiến lược kinh doanh, giải quyết vấn đề bán hàng…

Nhờ vào cách nhìn này, Ecoblader cũng dễ dàng xác định được nên phát hành những quyển sách nào để củng cố cho hệ thống giải pháp, đồng thời cũng tiết kiệm chi phí marketing khi chỉ cần quảng bá cho hệ thống thay vì cho từng đầu sách riêng lẻ, bên cạnh đó là sở hữu được những đầu sách duy trì sức bán tốt trong thời gian khá dài.

Trên thị trường sách về mỹ thuật, vài năm qua đã có một số tác phẩm giá gần cả triệu đồng vẫn bán hết trên 10.000 quyển.

Thị trường sách chuyên môn nhiều hứa hẹn

Một công ty chuyên về truyền thông, thiết kế nhưng lại tạo được thương hiệu trong mảng sách là câu chuyện khá đặc biệt của Rio Creative. Ban đầu doanh nghiệp này khá thành công trong đào tạo marketing, và ban lãnh đạo nhận ra cách để đưa kiến thức tới nhiều người nhất là qua các ấn phẩm. Sau hơn một năm đầu, nhận thấy tạp chí online GAM7 (hướng đến nhu cầu của cộng đồng chuyên viên marketing trẻ) đều đặn đạt hơn 11.000 lượt tải về mỗi số, Rio quyết định xuất bản ấn phẩm giấy GAM7 theo hướng chuyên nghiệp và bán được xấp xỉ 10.000 bản mỗi cuốn. Theo chia sẻ của ban giám đốc, đội ngũ làm sách của Rio dù rất rất tinh gọn nhưng vẫn bao gồm một đội nhân sự thương mại điện tử để bán những cuốn sách mà công ty làm ra, và có đến hơn 70% lượng sách được bán ra là do Rio phân phối trực tiếp đến tay khách hàng.

Thực tế cho thấy sách không chỉ đem lại lợi nhuận mà còn đem về khách hàng mới. Từ đó Rio tiếp tục mở thêm Rio Book Signature để làm sách về tư duy thẩm mỹ ứng dụng trong Marketing. Với 4 đầu sách đã được ra mắt với hơn 70.000 bản đã được tiêu thụ, Rio Book Signature mang về cho công ty 60% nguồn khách hàng cho dịch vụ thiết kế và Lớp học thiết kế cho người làm Marketing.

Khác với nhiều công ty sách trẻ chọn sách dịch làm điểm khởi đầu, Rio cũng tạo chú ý khi thực hiện khá thành công tác phẩm các tác giả Việt Nam. Dự án Rio Publishing Agency ra đời nhằm khai thác hết thế mạnh và phát triển mô hình self-publishing (xuất bản tự thân) còn khá mới mẻ ở Việt Nam. Một số chuyên gia nổi tiếng trong các lĩnh vực chuyên ngành tại Việt Nam đã tìm đến công ty để có được tác phẩm độc đáo, mang tính di sản cá nhân để lại cho gia đình, dòng họ hoặc trong nghề nghiệp.

Trên thị trường sách về mỹ thuật, vài năm qua đã có một số tác phẩm giá gần cả triệu đồng vẫn bán hết trên 10.000 quyển. Điều này cho thấy sách chuyên môn vẫn có thể bán được rộng rãi nếu có cách “đóng gói kiến thức” hiệu quả và hấp dẫn. Chẳng hạn Enlighten Books, tủ sách dành riêng cho người làm công việc trợ lý hành chính cũng bán khá chạy. Được sáng lập bởi các tác giả người Việt có bằng cấp quốc tế và giàu kinh nghiệm làm việc thực tế, các ấn phẩm trong bộ sách này tập trung vào những kỹ năng cụ thể cần thiết của người trợ lý hiện đại, ví dụ như giao tiếp dựa trên việc thấu hiểu mô hình tính cách, kỹ năng xây dựng mạng lưới nội bộ và đối ngoại, kỹ năng quản lý thời gian, quản lý dự án, điều phối chính trị nơi công sở...