Quỹ đầu tư đón “sóng” nâng hạng

Bước đệm từ 2025 

Theo báo cáo từ FiinGroup, năm 2025 là một năm thành công đối với các quỹ cổ phiếu khi ghi nhận mức sinh lời bình quân lên tới 18,2%. Con số này không chỉ tương đương mức trung bình 3 năm mà còn cao hơn rõ rệt so với trung bình 5 năm, cho thấy hiệu suất đang nằm trong vùng thuận lợi xét về trung hạn. Tuy nhiên, mức sinh lời này vẫn kém xa VN-Index (+40,9%), do đà tăng của thị trường tập trung ở một số cổ phiếu vốn hóa lớn mang tính dẫn dắt (họ Vin và Gelex), trong khi nhiều quỹ mở không nắm giữ hoặc chỉ phân bổ ở mức hạn chế các cổ phiếu này.

Nhóm quỹ trái phiếu duy trì hiệu suất ổn định ở mức 5,4%, thấp hơn so với trung bình 3 năm và 5 năm. Nhóm quỹ cân bằng đạt hiệu suất 11,0% năm 2025, tương đối đồng đều qua các năm, phản ánh hiệu quả của chiến lược phân bổ tài sản linh hoạt trong bối cảnh thị trường biến động và phân hóa mạnh.

"Cú hích" nâng hạng và hạ tầng T+0

Bà Nguyễn Thị Lan, Giám đốc Quản lý danh mục Công ty Quản lý Quỹ PVI (PVI AM) cho rằng trong năm 2026, nhóm quỹ mở cổ phiếu sẽ chịu tác động đồng thời của 4 nhóm yếu tố. 

Đầu tiên là quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên thị trường mới nổi bởi FTSE. Theo PVI AM, giai đoạn trước và sau nâng hạng có thể thu hút dòng vốn chủ động và thụ động (ETF tham chiếu rổ FTSE) với quy mô từ 1- 4 tỷ USD, qua đó hỗ trợ tăng giá trị tài sản NAV của các quỹ. 

Đồng thời, tạo dư địa tích cực cho hiệu suất thông qua cải thiện khẩu vị rủi ro và khả năng tái định giá nhóm cổ phiếu đáp ứng tiêu chí. 

“Tuy vậy, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc độ ‘lan tỏa’ của thị trường. Nếu đà tăng tiếp tục tập trung, chênh lệch giữa quỹ chủ động và chỉ số có thể vẫn lớn; ngược lại, nếu mặt bằng tăng rộng hơn, quỹ chủ động có nhiều cơ hội tạo lợi nhuận vượt trội”, bà Lan chia sẻ. 

Song hành với đó là kỳ vọng về việc nâng cấp hạ tầng giao dịch theo hướng T+0, cho phép bán chứng khoán chờ về và bán khống. Cải cách này không chỉ giúp cải thiện thanh khoản, giảm trượt giá mà còn là nền nảng để các quỹ ETF vận hành hiệu quả hơn, gia tăng sức hấp dẫn với dòng vốn dài hạn.

Áp lực lãi suất và rủi ro địa chính trị

Dù triển vọng lạc quan, thị trường năm 2026 vẫn tiềm ẩn nhiều "cơn gió ngược". Theo đại diện của PVI AM, trong quý I/2026, lãi suất huy động neo cao có thể khiến tiền gửi ngân hàng trở thành “đối thủ” cạnh tranh trực tiếp, làm chậm dòng vốn chảy vào các quỹ cổ phiếu. Lãi suất cao cũng gây áp lực lên định giá doanh nghiệp và khiến hiệu suất của các quỹ dễ bị phân hóa.

Về phương diện quốc tế, rủi ro địa chính trị tại Trung Đông với dự báo giá dầu vượt ngưỡng 100 USD/thùng có thể đẩy lạm phát tăng cao. Điều này không chỉ làm suy yếu dòng tiền mà còn gia tăng biến động NAV, dù các ngành liên quan đến năng lượng có thể phần nào bù đắp tác động.

Quỹ trái phiếu chịu thử thách kép và cơ hội tái cấu trúc

Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao, các quỹ trái phiếu phải đối mặt với thách thức kép: sức hấp dẫn của kênh tiền gửi ngân hàng làm hạn chế tốc độ tăng trưởng quy mô tài sản quản lý (AUM), đồng thời giá trái phiếu sụt giảm gây áp lực lên giá trị tài sản ròng (NAV), đặc biệt là với những danh mục có kỳ hạn dài.

Tuy nhiên, khi lãi suất bắt đầu ổn định, đây lại là thời điểm thuận lợi để các quỹ trái phiếu tận dụng cơ hội bứt phá. Quỹ có thể tái đầu tư vào các công cụ có mức sinh lời tốt hơn và gia tăng tỷ trọng nắm giữ trong trung hạn. Khi đó, lợi thế của quỹ trái phiếu nằm ở khả năng xây dựng danh mục theo “thang đáo hạn” và kiểm soát biến động NAV.

Thứ hai là khả năng thắt chặt tín dụng ngân hàng trong 2026, nhất là tín dụng bất động sản. Điều này có thể thúc đẩy doanh nghiệp tìm đến trái phiếu như kênh huy động thay thế; nhờ đó quỹ có thêm cơ hội giải ngân ở lợi suất hấp dẫn hơn so với 2025, với điều kiện kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ. 

Ở chiều ngược lại, áp lực đáo hạn và tái cấp vốn có thể làm thị trường phân hóa mạnh theo chất lượng tổ chức phát hành, khiến yêu cầu thẩm định và quản trị rủi ro của các quỹ trái phiếu trở nên quan trọng hơn.

Thứ ba, những căng thẳng địa chính trị làm leo thang chi phí năng lượng và vận tải, thúc đẩy kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức “cao lâu hơn”. Điều này kéo dài áp lực sụt giảm lên giá trị tài sản ròng (NAV) của các quỹ trái phiếu. Đồng thời, chi phí vốn tăng làm rủi ro tín dụng và phân hóa chất lượng trái phiếu rõ hơn, tác động kép tới hiệu suất và tâm lý dòng tiền.

Nhìn chung, thị trường quỹ đầu tư năm 2026 được dự báo sẽ là một bức tranh đa sắc thái. Sự cộng hưởng từ việc nâng hạng thị trường và cải cách hạ tầng là động lực tăng trưởng chính. Tuy nhiên, vẫn đối mặt với những rủi ro khi lãi suất có thể duy trì ở mức “cao lâu hơn”, căng thẳng địa chính trị và chi phí năng lượng leo thang. 

Có thể bạn quan tâm 

Bản đồ đầu tư thời tiền hết rẻ

Nguồn PVI AM