Từ ổn định vĩ mô đến chủ động chính sách

Ngân hàng Nhà nước gần đây quyết định loại trừ các khoản vay cho một số dự án hạ tầng chiến lược do Vingroup, Sun Group và Masterise phát triển khỏi hạn mức tăng trưởng tín dụng hàng năm của các ngân hàng thương mại. Các dự án này bao gồm trung tâm hội nghị APEC, mở rộng sân bay Phú Quốc, Khu liên hợp thể thao quốc gia Rạch Chiếc, tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ, đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và sân bay Gia Bình, cùng nhiều dự án khác.

Tổng tín dụng dự kiến cho các dự án này ước tính khoảng 750 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2026 - 2033, với khoảng 210 nghìn tỷ đồng dự kiến giải ngân trong năm 2026, tương đương khoảng 1,0% tổng dư nợ tín dụng toàn hệ thống. Room tín dụng bổ sung này nằm ngoài mục tiêu tăng trưởng tín dụng 15% của Ngân hàng Nhà nước cho năm 2026. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước đã nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SML) từ 30% lên 40%.

“Mặc dù các biện pháp này có vẻ nhắm đến một số ít nhà phát triển lớn, chúng tôi cho rằng lợi ích sẽ lan tỏa rộng hơn. Bằng cách nới lỏng các ràng buộc quy định đối với bảng cân đối kế toán ngân hàng, các chính sách này sẽ giúp tạo thêm dư địa cho vay đối với các doanh nghiệp khác”, Khối phân tích, Công ty Chứng khoán Maybank nhận định. 

Theo tổ chức này, Ngân hàng Nhà nước đã không thắt chặt điều kiện tiền tệ dù lạm phát tăng tốc lên 5,5 - 5,6% so với cùng kỳ trong tháng 4 - 5/2026 từ mức khoảng 3,5% trước đó trong giai đoạn xung đột Mỹ - Iran leo thang. Ngân hàng Trung ương giữ nguyên mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm ở mức 15%, duy trì lãi suất điều hành, và bơm lượng thanh khoản kỷ lục qua nghiệp vụ OMO. 

Trên thực tế, Ngân hàng Nhà nước phần lớn để thị trường tự điều tiết áp lực lạm phát, thể hiện qua việc lãi suất tiền gửi 12 tháng tăng 100 - 200 điểm cơ bản. 

Tổ chức này cũng kỳ vọng lạm phát sẽ giảm dần xuống dưới 5,0% vào cuối năm. Dù mức này vẫn cao hơn vùng thoải mái dài hạn của Ngân hàng Nhà nước và mục tiêu 4,5% cả năm của Chính phủ, xu hướng hiện đã rõ ràng hơn nhiều so với vài tháng trước. Triển vọng cải thiện này sẽ khuyến khích Ngân hàng Nhà nước có thêm các biện pháp nới lỏng chủ động hơn.

Khác với năm 2025, thị trường ngoại hối tương đối ổn định trong nửa đầu năm 2026 dù có giai đoạn biến động ngắn vào cuối tháng 2 và đầu tháng 3 sau khi xung đột Mỹ - Iran leo thang. Một phần sự ổn định này có thể do lãi suất tiền gửi ngân hàng tăng 100 - 200 điểm cơ bản, giúp tăng sức hấp dẫn của tiền gửi VND so với vàng, USD và thị trường bất động sản ngày càng đắt đỏ.

Nhìn về phía trước, mức điều chỉnh khoảng 30% của giá vàng từ đỉnh đầu năm nay có thể tiếp tục làm giảm nhu cầu đầu cơ vàng. Trong khi đó, dù FED đã có lập trường có phần diều hâu hơn trong ngắn hạn, thể hiện qua việc chỉ số DXY phục hồi trên mốc 100, các dự báo mới nhất của FOMC vẫn cho thấy chu kỳ nới lỏng có thể tiếp tục vào năm 2027. Điều này sẽ giúp VND duy trì tương đối ổn định so với USD.

Bên cạnh đó, dòng vốn FDI vẫn duy trì sức bền, với FDI đăng ký và giải ngân tăng lần lượt 35% và 10% so với cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm 2026. Trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng trên thị trường chứng khoán, dòng vốn có thể đảo chiều tích cực khi FTSE bắt đầu triển khai nâng hạng thị trường Việt Nam vào tháng 9/2026. 

Chứng khoán Maybank ước tính điều này có thể thu hút 6 - 8 tỷ USD vốn vào trong những năm tới, tạo thêm hỗ trợ cho đồng nội tệ.

Bối cảnh trong nước, vấn đề thanh khoản ngân hàng nổi lên như một ràng buộc tiền tệ mới. Thị trường liên ngân hàng trải qua một trong những giai đoạn biến động mạnh nhất trong nửa đầu năm 2026 khi thanh khoản hệ thống ngân hàng thắt chặt, do khoảng cách ngày càng nới rộng giữa tăng trưởng tín dụng và tăng trưởng huy động.

Sự mất cân đối này, vốn đã tích tụ qua nhiều năm, đã đẩy các chỉ số thanh khoản chính như tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) lên mức ngày càng căng thẳng và gần đây đã trở thành một ràng buộc đối với sự linh hoạt của chính sách tiền tệ.

Có thể bạn quan tâm 

Vốn lớn đã bơm