Vốn lớn từ quỹ đầu tư

"Doanh nghiệp Việt Nam từ trước tới nay vẫn phụ thuộc nhiều vào vốn vay ngân hàng. Ngân hàng tăng lãi suất thì người dân lại có xu hướng gửi tiết kiệm nhiều hơn. Điều này khiến dòng tiền quay vòng nhanh nhưng thiếu bền vững”, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển Khách hàng cá nhân, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, chia sẻ với NCĐT. 

Vì vậy, các kênh huy động vốn dài hạn như chứng khoán và trái phiếu trở nên cần thiết cho việc tài trợ các dự án lớn. Trong bức tranh ấy, các quỹ đầu tư chính là những định chế tài chính đóng vai trò quan trọng, tạo ra sự lan tỏa trong nền kinh tế. Khi các quỹ thu hút được dòng vốn ổn định từ nhà đầu tư, họ giúp các doanh nghiệp lớn tự tin hơn để đầu tư vào những dự án có tầm nhìn 10-15 năm, thay vì chỉ tập trung vào các dự án ngắn hạn. 

Bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu Công ty Quản lý Quỹ Dragon Capital, cho hay, việc nâng hạng sẽ góp phần thay đổi vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu. Các tổ chức tài chính đều kỳ vọng Việt Nam sẽ thu hút dòng vốn ngoại, nhưng điều này sẽ không đến ngay lập tức mà là một quá trình. 

Khi Việt Nam gia nhập FTSE Emerging Market Index, các quỹ chỉ số thụ động được dự báo sẽ rót vào thị trường khoảng 1-2 tỉ USD trong giai đoạn đầu. Nhưng dòng vốn thực sự đáng kể lại đến từ các quỹ chủ động, với quy mô có thể lên tới hàng chục tỉ USD trong 3-5 năm tới. Khác với cách phân bổ theo vốn hóa của các quỹ thụ động, nhóm quỹ chủ động sẽ tập trung lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng tài chính mạnh, chiến lược rõ ràng và khả năng tăng trưởng lợi nhuận vượt trội. “Yếu tố tiên quyết quyết định quy mô dòng vốn nước ngoài là liệu Việt Nam có đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, đồng thời duy trì được nền tảng ổn định vĩ mô hay không”, bà Minh nhấn mạnh.  

Cũng theo bà Minh, khi đánh giá cơ hội tại Việt Nam, khối ngoại thường bắt đầu từ bức tranh vĩ mô và những động lực tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế. Nghị quyết 68, với định hướng thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân, cho thấy sự chuyển dịch về chất của nền kinh tế, chuyển trọng tâm từ ưu tiên FDI sang phát huy nguồn lực trong nước để tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia. Nhờ đó, các lĩnh vực như sản xuất - chế tạo (thép, ô tô, thiết bị điện tử, viễn thông…) và công nghệ cao (bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, dịch vụ công nghệ thông tin) được kỳ vọng hưởng lợi trực tiếp.

Song song đó, những yếu tố nền tảng của Việt Nam như quy mô dân số, nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh và tốc độ đô thị hóa nhanh tiếp tục hỗ trợ các ngành tiêu dùng, dịch vụ tài chính (ngân hàng, chứng khoán). Thị trường nhà ở và bất động sản cũng được đánh giá giàu tiềm năng, nhất là khi dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam có thể định hình lại cấu trúc đô thị, mở ra dư địa phát triển cho các thành phố cấp 2 trong tương lai.

“Tuy nhiên, đối với bất kỳ quỹ đầu tư nào, lựa chọn ngành nghề chỉ là một bước trong quy trình đầu tư. Điều họ thực sự tìm kiếm là các doanh nghiệp sở hữu lợi thế cạnh tranh rõ rệt, có nền tảng tài chính lành mạnh và định hướng phát triển dài hạn, đáng tin cậy. Dòng vốn sẽ tìm đến những công ty được kỳ vọng tạo ra sự khác biệt và đóng góp giá trị thực cho nền kinh tế”, bà Minh phân tích.

Ở góc độ nguồn lực trong nước, thu hút dòng tiền từ nhà đầu tư cá nhân cũng là một bài toán khó đối với các quỹ đầu tư hiện nay. Số liệu từ Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) cho thấy, tỉ lệ tiết kiệm tại Việt Nam có xu hướng tăng trong giai đoạn 2012-2024, hiện đạt hơn 36%. “Khi tỉ lệ tiết kiệm cao, nền kinh tế có sẵn nguồn lực trong nước để đầu tư. Nếu có chính sách kích thích phù hợp, người dân và doanh nghiệp sẽ sẵn sàng rót vốn vào đầu tư, thay vì chỉ giữ tiền nhàn rỗi”, ông Trần Đức Anh, Giám đốc Vĩ mô và Chiến lược thị trường của KBSV, chia sẻ. 

Đại diện Dragon Capital cho rằng để thu hút dòng vốn cá nhân vào các quỹ đầu tư, yếu tố then chốt nằm ở việc nâng cao hiểu biết về đầu tư và tài chính cá nhân, thúc đẩy thói quen đầu tư định kỳ, dài hạn. Hình thức đầu tư định kỳ không chỉ giúp nhà đầu tư bình ổn tâm lý trong những giai đoạn biến động mà còn tạo nền tảng ổn định cho thị trường chứng khoán, hạn chế các đợt bán tháo do lo sợ. 

“Việc Chính phủ áp dụng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân cho người dân khi đầu tư định kỳ vào các quỹ, tương tự các quốc gia có ngành quản lý tài sản phát triển như Ấn Độ hay Indonesia, không chỉ giúp khuyến khích và duy trì hành trình đầu tư bền bỉ của từng cá nhân, mà còn góp phần mở rộng nền tảng nhà đầu tư dài hạn, qua đó tăng chiều sâu và sự ổn định cho toàn bộ thị trường vốn”, bà Minh nhấn mạnh. 

Ngành quản lý quỹ Việt Nam hiện có quy mô tương đối thấp so với khu vực. Tổng tài sản quản lý (AUM) bởi các tổ chức quỹ đạt khoảng 25 tỉ USD vào cuối năm 2023, chỉ chiếm 6% GDP, thấp hơn nhiều so với Thái Lan, Trung Quốc và Ấn Độ (20-22% GDP). Điều này cho thấy ngành vẫn còn nhiều tiềm năng tăng trưởng. Tuy nhiên, dù là nguồn lực trong nước hay nước ngoài, để thu hút dòng vốn bền vững, thị trường cần hàng hóa chất lượng. 

Những thương vụ IPO trong giai đoạn 2025-2028 như TCBS, VPBanks, VPS hay sắp tới là Điện Máy Xanh, Bách Hóa Xanh, Nhà thuốc Long Châu, Golden Gate, Highlands Coffee, Mcredit... được kỳ vọng sẽ làm gia tăng sự đa dạng của rổ hàng hóa trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Qua đó, thúc đẩy việc thu hút dòng vốn bền vững vào thị trường nói chung và các quỹ đầu tư nói riêng. 

Có thể bạn quan tâm 

Quỹ đầu tư, cầu nối vốn cho tăng trưởng bền vững