Áp lực kép của dệt may

Hiệp hội Dệt May Việt Nam (VITAS) cung cấp một thông tin đáng chú ý: Trung Đông và châu Phi đang là 2 thị trường nổi bật trong kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam. Nếu trước đây ít được doanh nghiệp quan tâm thì nay chỉ riêng thị trường Trung Đông, đặc biệt là các quốc gia Hồi giáo, đã mang lại doanh thu 1 tỉ USD cho ngành dệt may năm 2024 và 700 triệu USD chỉ trong 7 tháng đầu năm 2025. 

Đồng loạt tăng trưởng lợi nhuận 

“Điều này cho thấy khả năng đa dạng hóa thị trường và sản phẩm của doanh nghiệp Việt ngày càng tốt, không chỉ xuất khẩu quần áo phổ thông mà còn hướng đến phân khúc cao cấp, có hàm lượng công nghệ và thiết kế cao”, ông Vũ Đức Giang, Chủ tịch VITAS, cho biết.

Xu hướng này cũng đồng thời giúp nhiều doanh nghiệp dệt may vượt qua khó khăn và bước vào giai đoạn phục hồi. Dữ liệu từ VITAS cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu dệt may 9 tháng năm 2025 đạt gần 34,7 tỉ USD, tăng 7,7% so với cùng kỳ. Cả năm 2025 VITAS dự phóng tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành có thể đạt 47 tỉ USD, tăng 14,1% so với năm trước.

Nhờ đà tăng trưởng xuất khẩu, đến thời điểm hiện tại, những doanh nghiệp dệt may đã công bố báo cáo tài chính hoặc ước tính kết quả kinh doanh hầu hết đều ghi nhận tín hiệu tích cực. Trong đó, tại Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), trong 9 tháng năm 2025 doanh thu hợp nhất đạt 14.442 tỉ đồng, thực hiện 79% kế hoạch năm và tăng 110% so với cùng kỳ năm ngoái; lãi trước thuế ước đạt 1.040 tỉ đồng, vượt 14% kế hoạch và gấp hơn 2 lần cùng kỳ.

Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG lũy kế 9 tháng đạt doanh thu hơn 6.671 tỉ đồng và lãi ròng trên 280 tỉ đồng, tăng lần lượt 13% và 16% so với cùng kỳ năm 2024. Với kết quả này, TNG đã thực hiện khoảng 82% kế hoạch doanh thu và lợi nhuận năm. Tổng Công ty Đức Giang đạt hơn 1.877 tỉ đồng doanh thu lũy kế 9 tháng, tăng 7% so với cùng kỳ; lãi trước thuế tăng gấp đôi lên 22,1 tỉ đồng.

Ông Nguyễn Quang Minh, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Việt Thắng, chia sẻ ước tính 9 tháng, doanh thu đạt 77,23% kế hoạch năm và lợi nhuận vượt 108% kế hoạch. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận những khó khăn trong việc duy trì đà tăng trưởng đến cuối năm.

Thêm cảnh báo sớm

Thực tế này được ghi nhận qua cảnh báo của ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Vinatex: “Dự báo 3 tháng cuối năm 2025 và năm 2026, chính sách thuế đối ứng vẫn còn nhiều rủi ro, sự phân hóa của các khu vực trên toàn cầu có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp dệt may. Giai đoạn này các biến động chính sách rất khôn lường, khó dự báo. Các diễn biến của thị trường xảy ra rất nhanh, chỉ trong 1-2 tuần khiến các mô hình dự báo trong trung và dài hạn là không khả thi”.

Ông Trương Văn Cẩm, Phó Chủ tịch VITAS, cũng cho biết, khách hàng quốc tế ngày càng đòi hỏi khắt khe hơn, vừa yêu cầu giá thấp, vừa ép tiến độ, lại phải đáp ứng các tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải CO2. Đây là thách thức rất lớn, nhất là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Còn đại diện Tổng Công ty May 10 chia sẻ, đơn hàng hiện không thiếu, nhưng khách hàng chỉ chấp nhận giá rất thấp. Chi phí sản xuất trong nước lại tăng mạnh, nếu không đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, đáp ứng tiêu chuẩn môi trường thì nguy cơ mất khách hàng là rất lớn.

Việc phụ thuộc phần lớn nguyên phụ liệu từ Trung Quốc cũng khiến nhiều doanh nghiệp bị động trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng. Trong khi đó, các đối thủ cạnh tranh như Bangladesh, Ấn Độ, Indonesia đang khai thác lợi thế nhân công giá rẻ và chính sách nội địa ưu đãi, đẩy áp lực cạnh tranh lên cao.

Mức thuế đối ứng 20% cho hàng hóa Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ, trong đó có hàng dệt may, được cho là có thể giúp hàng Việt cạnh tranh hơn so với các đối thủ cùng ngành như Trung Quốc, Ấn Độ… Đồng thời, ngành dệt may của Việt Nam đang đẩy mạnh mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước EU, thị trường CPTPP, RCEP… để tận dụng lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do mang lại. 

Ông Vũ Đức Giang nhìn nhận, chi phí sản xuất tại Việt Nam cao hơn 40-45% so với Indonesia, Malaysia hay Myanmar, dù năng suất lao động của các nước này vẫn thấp hơn Việt Nam khoảng 40%. Bù lại, ngành dệt may Việt Nam đang áp dụng công nghệ, tự động hóa và xanh hóa rất nhanh, chỉ đứng sau Trung Quốc trong khu vực về mức độ hiện đại hóa dây chuyền. Vì vậy, lãnh đạo của VITAS nhấn mạnh, ngành dệt may Việt Nam đang đối diện với áp lực chưa từng có, nhưng đây cũng là cơ hội để tái cơ cấu, nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.