Kỳ vọng tiêu dùng sẽ dần quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng

Tăng trưởng GDP của Việt Nam trong năm 2025 được thúc đẩy chính bởi xuất khẩu (xuất khẩu mặt hàng điện tử, máy tính sang Mỹ ghi nhận mức tăng 80% so với cùng kỳ) và du lịch (khách du lịch từ Trung Quốc và Ấn Độ tăng 42% so với cùng kỳ). 

Những yếu tố này đã phần nào bù đắp mức tăng trưởng khiêm tốn của tiêu dùng nội địa. Bước sang năm 2026, tăng trưởng xuất khẩu và tiêu dùng được kỳ vọng sẽ quay về các mức bình thường hơn và nhìn chung có xu hướng hỗ trợ lẫn nhau, trong khi tác động trễ từ giải ngân cơ sở hạ tầng trong năm 2025 sẽ trở thành lực đỡ quan trọng.

VinaCapital kỳ vọng ba động lực then chốt sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP năm 2026 bao gồm: sự phục hồi tiêu dùng ở mức vừa phải, mối liên kết giữa tăng trưởng hạ tầng và bất động sản, và xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục giữ được đà ổn định. Trong kịch bản tích cực, tăng trưởng GDP có thể đạt khoảng 10% trong năm 2026, trong bối cảnh Chính phủ vẫn còn nhiều công cụ trong tay để hỗ trợ tăng trưởng khi cần thiết.

Gia tăng tiết kiệm là một trong những nguyên nhân dẫn đến tốc độ tăng trưởng doanh thu bán lẻ còn chậm của Việt Nam hiện nay. Nguồn: VinaCapital.

Đối với tiêu dùng, báo cáo của VinaCapital chỉ ra rằng chi tiêu của người tiêu dùng trong nước đã ở mức yếu trong hai năm qua, do các hộ gia đình Việt Nam đã sử dụng phần lớn khoản tiết kiệm trong giai đoạn COVID và sau đó chuyển sang giai đoạn gia tăng tiết kiệm. Mặc dù các ước tính về mức độ gia tăng của tỉ lệ tiết kiệm hộ gia đình hiện có sự chênh lệch, phần lớn các nhà phân tích theo dõi vấn đề này đều cho rằng động lực “gia tăng tiết kiệm” là một trong những nguyên nhân dẫn đến tốc độ tăng trưởng doanh thu bán lẻ còn chậm của Việt Nam hiện nay.
 
VinaCapital kỳ vọng tiêu dùng sẽ dần quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng bình thường hơn (dù khó bùng nổ) vào giữa năm 2026. Khi đó, tỉ lệ tiết kiệm của các hộ gia đình đã duy trì ở mức cao trong gần ba năm, tạo điều kiện để các hộ gia đình tái tích lũy một phần đáng kể mức tiết kiệm trước đại dịch. Bên cạnh đó, thu nhập hộ gia đình tại Việt Nam đã tăng với tốc độ khoảng 6-7% trong hai năm qua, trong khi thị trường chứng khoán và giá bất động sản đều tăng hơn 30% trong năm 2025, từ đó hỗ trợ cho chi tiêu.

“Lưu ý rằng, khác với triển vọng xuất khẩu duy trì khả năng chống chịu trong năm 2026, vốn được xây dựng trên các chỉ báo sớm tương đối vững chắc, dự báo phục hồi tiêu dùng của chúng tôi dựa nhiều hơn vào các phân tích kinh tế lượng mang tính chủ quan. Dù vậy, với mục tiêu tăng trưởng GDP rất cao cho năm 2026, Chính phủ sẽ cần mức tăng trưởng tiêu dùng cải thiện rõ rệt. Đến nay, Chính phủ mới triển khai một số biện pháp hỗ trợ tiêu dùng ở mức khiêm tốn, nhưng hoàn toàn có thể thực hiện mạnh mẽ hơn nếu cần thiết”, VinaCapital cho hay. 

Cụ thể, Chính phủ đã triển khai một số biện pháp hỗ trợ tiêu dùng như gia hạn và kéo dài chính sách giảm thuế VAT, tăng mức giảm trừ gia cảnh, đồng thời nới lỏng một phần các sắc thuế mới đối với hộ kinh doanh cá thể. Các biện pháp này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ tiêu dùng ở mức độ nhất định. 

Tuy nhiên VinaCapital ước tính tác động trực tiếp đến tăng trưởng GDP vẫn khá khiêm tốn (khoảng 0,5 điểm phần trăm), và dư địa để triển khai các biện pháp quyết liệt hơn để thúc đẩy tăng trưởng vẫn còn.

Có thể bạn quan tâm 

"Điểm bùng phát" 5.000 USD