Áo dài trở lại

Trên những con phố nhộn nhịp của Việt Nam, một cuộc cách mạng thầm lặng đang diễn ra trên những tà lụa và ren. Áo dài, trang phục truyền thống với thiết kế xẻ tà trang nhã mặc cùng quần dài, không còn là một trang phục của quá khứ hay chỉ dành riêng cho đám cưới và các nghi lễ trang trọng. Ngày nay, đây là một ngành công nghiệp triệu USD và là biểu tượng mạnh mẽ cho việc khẳng định bản sắc văn hóa của thế hệ mới.

Khi Tết Nguyên đán đang đến gần, thị trường áo dài bước vào “mùa vàng” doanh thu. Từ các cửa hàng thiết kế cao cấp đến thế giới sôi động của TikTok Shop, áo dài đã trở thành một phần không thể thiếu trong tủ đồ của người Việt hiện đại.

Cuộc trình diễn trên nền tảng số
Quy mô của sự trở lại này được thể hiện rõ nét nhất trong không gian kỹ thuật số. Dữ liệu từ Metric cho thấy chỉ tính riêng mùa Tết 2025, người tiêu dùng Việt đã chi khoảng 189,6 tỉ đồng để mua áo dài trên Shopee và TikTok Shop. Với hơn 2.000 gian hàng giao dịch trực tuyến, trang phục này đã chuyển mình từ một mặt hàng mang tính biểu trưng đơn thuần thành một động lực đáng kể của nền kinh tế số.

“Áo dài quay trở lại vì nó đáp ứng được một nhu cầu rất hiện đại”, nhà thiết kế Lê Sĩ Hoàng nhận định. “Chúng ta muốn hội nhập với thế giới nhưng không đánh mất căn gốc của mình”, anh nói thêm. 

Trên các sàn thương mại điện tử, cuộc đua diễn ra rất khốc liệt. Nhiều gian hàng duy trì từ 15-20 mẫu thiết kế, liên tục cập nhật họa tiết và kiểu dáng để làm hài lòng đối tượng khách hàng trẻ trung và nhạy bén với xu hướng. Phân khúc giá phổ biến nhất dao động từ 250.000-350.000 đồng, cung cấp những lựa chọn hợp túi tiền cho những ai muốn có bộ ảnh Tết hoàn hảo hoặc tham gia các sự kiện du xuân ngắn ngày.

Dù internet thúc đẩy sự tăng trưởng của thị trường đại chúng, tâm hồn của áo dài vẫn nằm ở sự kết nối cá nhân tại các studio trực tiếp. Tại Vania Boutique (phường Võ Thị Sáu, TP.HCM), khách hàng vẫn ưu tiên trải nghiệm trực tiếp như tự tay chọn vải và được may đo theo số đo riêng. Bà Nguyễn Ngọc Hà, đồng sáng lập Vania Boutique, cho biết doanh thu của cửa hàng đã tăng khoảng 20% so với cùng kỳ năm ngoái. Tập khách hàng của họ rất đa dạng, từ những nữ sinh 18 tuổi đến những quý bà 65 tuổi.

Thị trường áo dài cũng ghi nhận sự hiện diện ở phân khúc cao cấp hơn của các thương hiệu như Xéo Xọ, Lalin, Tủ Nhà Mây… Những thương hiệu này tiếp cận áo dài như một sản phẩm thiết kế mang tính văn hóa với mức giá cao hơn và chú trọng câu chuyện. Sự phân tầng rõ rệt giữa phân khúc đại chúng trên sàn thương mại điện tử và phân khúc trung và cao cấp cho thấy áo dài đang được nhìn nhận như một thị trường đa dạng, có khả năng đáp ứng nhiều nhu cầu tiêu dùng khác nhau.

Nhu cầu mặc áo dài cũng tăng vọt vào các dịp lễ mang tính lịch sử như ngày 30/4 hay Quốc khánh 2/9. Trong những thời điểm này, việc diện áo dài không chỉ là thời trang mà còn là cách thể hiện lòng tự hào dân tộc. “Đó không phải là một xu hướng nhất thời, mà là dấu hiệu của một sự trở về rất sâu trong tâm thức xã hội”, nhà thiết kế Lê Sĩ Hoàng giải thích. 

Từ di sản đến “sức mạnh mềm”
Việt Nam không đơn độc trong làn sóng phục hưng trang phục truyền thống tại khu vực châu Á. Tại Trung Quốc, Hán phục được giới trẻ đưa trở lại đời sống thường nhật. Còn ở Hàn Quốc, Hanbok được cách tân để phù hợp với du lịch và các sự kiện văn hóa. Trong khi đó, Kimono vẫn duy trì vị thế là biểu tượng văn hóa gắn liền với các lễ hội và trải nghiệm bản địa Nhật.

Đối với Việt Nam, áo dài đang được định vị như một nguồn “sức mạnh mềm”. Vào tháng 3/2025, chương trình Anh Trai Vượt Ngàn Chông Gai đã xác lập kỷ lục Guinness thế giới với hơn 5.000 người cùng mặc trang phục truyền thống Việt Nam, bao gồm áo dài, áo ngũ thân và áo tứ thân. Song song đó, các sự kiện thường niên như Tuần lễ Áo dài TP.HCM hay Lễ hội Áo dài Du lịch Hà Nội tiếp tục thu hút đông đảo người trẻ tham gia, góp phần đưa áo dài trở lại đời sống một cách tự nhiên, gần gũi và sinh động hơn.

Áo dài đang đứng trước cơ hội được phát triển như một ngành sáng tạo đặc thù, vừa bảo tồn cấu trúc và tinh thần cốt lõi của áo dài, đồng thời khuyến khích các nhà thiết kế, nghệ sĩ, nhà làm phim, nhiếp ảnh gia cùng tham gia kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ đương đại.

Khi thị trường mở rộng, thách thức nằm ở việc cân bằng giữa thành công thương mại và giá trị văn hóa. Một số nhà thiết kế lo ngại việc sản xuất đại trà có thể làm lu mờ ý nghĩa của trang phục, nhưng họ coi thương mại hóa là một con đường thay vì là rào cản.

“Áo dài không nên chỉ được nhìn nhận như một trang phục truyền thống, mà cần được định vị như một nguồn lực văn hóa mềm có khả năng đóng góp trực tiếp cho du lịch văn hóa và công nghiệp sáng tạo của Việt Nam”, nhà thiết kế Lê Sĩ Hoàng khẳng định.

Khi áo dài được mặc bằng tình yêu và niềm tự hào thay vì nghĩa vụ, di sản đó mới thực sự “sống”. Ngày nay, trang phục này đang bước ra khỏi khuôn khổ nghi lễ để trở thành một lựa chọn tự nhiên hằng ngày, một “ngôn ngữ mềm” hiệu quả để quảng bá hình ảnh một Việt Nam có bản sắc, chiều sâu và năng lực sáng tạo ra thế giới.