Chi phí ăn uống lành mạnh vẫn ngoài tầm với

Bức tranh an ninh lương thực toàn cầu cho thấy đã có những tín hiệu cải thiện nhất định, nhưng thế giới vẫn còn cách khá xa mục tiêu Xóa bỏ nạn đói vào năm 2030. Ước tính năm 2024, khoảng 673 triệu người, tương đương 8,2% dân số toàn cầu, vẫn phải đối mặt với nạn đói. Dù con số này đã giảm so với giai đoạn cao điểm sau đại dịch, tình trạng mất an ninh lương thực vẫn phổ biến, với khoảng 2,3 tỉ người (28%) rơi vào mức độ vừa hoặc nghiêm trọng.

Sự cải thiện này diễn ra không đồng đều giữa các khu vực. Trong khi Đông Nam Á, Nam Á và Nam Mỹ ghi nhận những bước tiến rõ rệt, nạn đói vẫn tiếp tục gia tăng tại phần lớn châu Phi và Tây Á, nơi tỉ lệ thiếu đói đã vượt 20% vào năm 2024. Tình trạng mất an ninh lương thực phổ biến hơn ở khu vực nông thôn và ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn nam giới. 

Một chế độ ăn lành mạnh thường được nhắc đến như một trong những vấn đề y tế công cộng quan trọng hàng đầu, nhưng khả năng chi trả vẫn là một trong những rào cản lớn nhất.

Trong suốt thập kỷ qua, giá thực phẩm liên tục tăng do lạm phát, gián đoạn chuỗi cung ứng và các cú sốc liên quan đến biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, cùng thời gian đó, thu nhập và khả năng tiếp cận thực phẩm tại nhiều khu vực trên thế giới cũng đã được cải thiện.

Đồ họa dưới đây cho thấy, cách hai xu hướng trái chiều nói trên đã định hình chi phí toàn cầu để duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, đồng thời chỉ ra những nhóm dân cư vẫn đang bị bỏ lại phía sau. Dữ liệu sử dụng trong đồ họa được lấy từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), theo dõi chi phí trung bình mỗi ngày cho một chế độ ăn lành mạnh trên phạm vi toàn cầu.

Theo định nghĩa, một chế độ ăn lành mạnh cung cấp 2.330 kilocalo mỗi ngày, với cơ cấu dinh dưỡng đầy đủ và cân đối giữa sáu nhóm thực phẩm, bao gồm: lương thực giàu tinh bột, rau, trái cây, thực phẩm có nguồn gốc động vật, các loại đậu - hạt, cùng dầu và chất béo.

Năm 2017, chi phí trung bình toàn cầu cho một chế độ ăn lành mạnh là 3,14 USD/người/ngày. Đến năm 2024, con số này đã tăng lên 4,46 USD. Mức tăng mạnh nhất diễn ra sau năm 2020, trùng với giai đoạn gián đoạn do đại dịch và làn sóng lạm phát giá lương thực trên toàn cầu.

Dù chi phí gia tăng, khả năng chi trả nhìn chung lại được cải thiện. Năm 2017, 38,4% dân số thế giới, tương đương khoảng 2,93 tỉ người không đủ khả năng chi trả cho một chế độ ăn lành mạnh. Đến năm 2024, tỉ lệ này giảm xuống 31,9%, tương ứng khoảng 2,6 tỉ người.

Tuy vậy, những khó khăn về khả năng chi trả vẫn tập trung chủ yếu ở các quốc gia thu nhập thấp và những khu vực chịu ảnh hưởng bởi xung đột. Tại những nơi mà các hộ gia đình đã phải dành phần lớn thu nhập cho thực phẩm, chỉ một mức tăng nhỏ về giá lương thực cũng có thể tạo ra tác động rất lớn.

Có thể bạn quan tâm:

Thất nghiệp giữa thời khát nhân lực

Nguồn Visualcapitalist, FAO