Điều trị ung thư bằng xạ trị proton sẽ tiếp cận rộng rãi hơn với bệnh nhân Việt

Tại buổi thảo luận “Nâng cao chăm sóc và Đổi mới trong ung thư nhi” tại TP.HCM, bác sĩ Fu Jinfeng, Trưởng khoa Xạ trị ung thư tại bệnh viện Mount Elizabeth (thuộc IHH Healthcare Singapore) cho biết từ tháng 5/2023 đến nay có hơn 400 bệnh nhân ung thư từ 30 quốc gia đến bệnh viện Mount Elizabeth để xạ trị proton. Trong đó, 94% là bệnh nhân trưởng thành, với đa số trường hợp là ung thư vùng đầu, cổ.

Bác sĩ Fu Jinfeng cho biết liệu pháp proton là phương pháp điều trị bức xạ tiên tiến, sử dụng các hạt proton mang điện tích dương để nhắm mục tiêu vào các khối u. Xạ trị proton có lợi thế điều trị vượt trội so với xạ trị bằng chùm hạt electron hay các biện pháp truyền thống, khi giúp tiêu diệt khối u cực kỳ chính xác, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến mô lành vì điều chỉnh được liều. Điều này đặc biệt quan trọng với trẻ em, ca bệnh tái phát hoặc khối u gần cơ quan quan trọng (như tủy sống, động mạch cảnh…).

Ước tính, chi phí cho mỗi lần xạ trị proton hoàn chỉnh nếu bệnh nhân tự chi trả lên đến 45.000-55.000 USD. Bên cạnh đó, khi khối u co lại, giải phẫu bệnh thay đổi, bệnh nhân cần chụp CT lại và có kế hoạch điều trị mới.

Sở dĩ chi phí cao như vậy là vì việc ứng dụng xạ trị proton rất tốn kém. Chi phí để xây dựng một cơ sở proton rơi vào khoảng 50-80 triệu USD, chưa kể chi phí bảo trì, quản lý cơ sở vật chất mỗi năm tốn hàng triệu USD. Đến nay, số cơ sở xạ trị proton trên toàn cầu còn khá hạn chế. Trong đó, ở châu Á chỉ có 38 cơ sở.

Bộ Y tế Việt Nam đang xúc tiến Đề án xây dựng Trung tâm xạ trị proton tại 3 cơ sở y tế lớn, gồm Bệnh viện K, Bệnh viện Chợ Rẫy và Bệnh viện Trung ương Huế. Khi dự án hoàn thành (dự kiến giai đoạn 2026-2030), bệnh nhân trong nước sẽ có cơ hội tiếp cận phương pháp điều trị tiên tiến, giảm chi phí ra nước ngoài.

Gần đây, bệnh viện Mount Elizabeth đã điều trị cho bé Bảo Ngọc 12 tuổi (TP.HCM). Bé được chẩn đoán mắc ung thư nguyên bào thần kinh vùng cổ từ 7 tuổi, đã điều trị ở nhiều bệnh viện ở Việt Nam và từng xạ trị bằng phương pháp truyền thống.

Khi bé 12 tuổi, bệnh tái phát phức tạp, khối u nằm sát các cấu trúc quan trọng như động mạch cảnh, dây thần kinh số 10, khí quản.

Sau nhiều lần điều trị bằng các phương pháp truyền thống, bé được chọn là 1 trong 2 trường hợp tham gia chương trình tài trợ xạ trị proton ở Singapore từ tháng 5. Quá trình điều trị, bé được kiểm soát khối u tại chỗ với độ chính xác cao, hạn chế ảnh hưởng cơ quan sống còn.

Đến nay, sức khỏe bệnh nhi đã ổn định, quay trở lại cuộc sống bình thường, có thể đến trường, không cần vào hóa chất định kỳ như trước. Dù vậy, bé vẫn phải tái khám và tiếp tục theo dõi trong vòng 5 năm.