Kiều bào - Nguồn lực quan trọng cho phát triển đất nước

Sau 20 năm thực hiện Nghị quyết 36-NQ/TW, về công tác đối với người Việt Nam ở nước ngoài (do Bộ Chính trị ban hành ngày 26/3/2004), trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu huy động tối đa các nguồn lực trong và ngoài nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng được khẳng định là một bộ phận không tách rời và là nguồn lực quan trọng của dân tộc. Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Đại sứ Nguyễn Trung Kiên chia sẻ với Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư về vai trò chiến lược của kiều bào đối với phát triển đất nước.

Ông đánh giá như thế nào về nhận thức đối với kiều bào, cũng như vị trí của cộng đồng kiều bào trong chiến lược phát triển đất nước hiện nay?

20 năm trước, khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 36-NQ/TW (ngày 26/3/2004), số kiều bào đang sinh sống và làm việc ở nước ngoài mới chỉ vài triệu người. Nhưng đến nay, với trên 6 triệu người Việt Nam tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, cộng đồng kiều bào đã trở thành một “mạng lưới toàn cầu”, không chỉ về số lượng mà còn về chiều sâu tri thức, kinh nghiệm và kết nối quốc tế.

Qua 20 năm triển khai, Nghị quyết 36 đã góp phần chuyển đổi căn bản tư duy chính sách của Đảng và Nhà nước về kiều bào. Nếu trước đây trọng tâm là vận động tình cảm và hỗ trợ pháp lý, thì nay kiều bào đã được nhìn nhận là bộ phận không tách rời của dân tộc và là nguồn lực quan trọng cho các mục tiêu phát triển chiến lược của đất nước, từ kinh tế, khoa học - công nghệ đến đối ngoại và kết nối thị trường quốc tế.

Chính sách chăm lo và kết nối kiều bào ngày càng đồng bộ và thiết thực: từ bảo hộ công dân, hỗ trợ pháp lý, tạo điều kiện ổn định cuộc sống và hội nhập ở nước sở tại, tới việc giữ gìn bản sắc văn hóa, tiếng Việt và khuyến khích kiều bào tham gia đầu tư, chuyển giao tri thức và kết nối thị trường. Những bước tiến này đã đưa mối quan hệ giữa Việt Nam và cộng đồng kiều bào từ quan hệ “tình cảm” lên quan hệ “đối tác phát triển toàn diện”.

Tổng Bí thư Tô Lâm gần đây nhấn mạnh vai trò rất quan trọng của người Việt Nam ở nước ngoài đối với sự phát triển đất nước. Ông có thể làm rõ hơn tinh thần chỉ đạo này?

Quan điểm của Tổng Bí thư Tô Lâm thể hiện rất rõ một cách tiếp cận chiến lược: coi cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là một bộ phận cấu thành của sức mạnh quốc gia trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt.

Kiều bào không chỉ là cầu nối đối ngoại và văn hóa, mà còn là kênh quan trọng để tiếp nhận tri thức, công nghệ, vốn đầu tư, kinh nghiệm quản trị và các chuẩn mực phát triển hiện đại, những yếu tố then chốt cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tinh thần xuyên suốt là: Nhà nước phải tạo môi trường thuận lợi, ổn định, minh bạch để kiều bào yên tâm gắn bó, đầu tư và cống hiến lâu dài; đồng thời kiều bào được khuyến khích chủ động tham gia sâu hơn vào các quá trình phát triển chiến lược của đất nước.

Nói cách khác, đây là sự chuyển dịch từ tư duy “vận động kiều bào” sang tư duy “đồng hành cùng kiều bào để phát triển đất nước” trong giai đoạn mới.

Ông đánh giá như thế nào về những đóng góp của kiều bào đối với nền kinh tế Việt Nam hiện nay, đặc biệt thông qua kiều hối, đầu tư và chuyển giao tri thức?

Đóng góp của kiều bào đối với nền kinh tế Việt Nam ngày càng rõ nét và có chiều sâu. Kiều hối nhiều năm liền duy trì ở mức cao, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô, tăng nguồn lực cho đầu tư và tiêu dùng trong nước.

Quan trọng hơn, ngày càng nhiều doanh nhân, trí thức kiều bào không chỉ gửi vốn mà còn trực tiếp đầu tư, khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ, tham gia các dự án đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực công nghệ cao, giáo dục, y tế, tài chính, logistics… Đây chính là dòng “FDI Việt kiều” mang hàm lượng tri thức cao, có tính bền vững và gắn bó lâu dài với đất nước.

Kiều bào cũng đóng vai trò là cầu nối đưa doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường, chuỗi giá trị và tiêu chuẩn quốc tế, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Có thể nói, đóng góp của kiều bào ngày nay không chỉ là bổ sung nguồn vốn, mà còn là bổ sung chất lượng tăng trưởng và năng lực phát triển dài hạn cho Việt Nam.

Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh thu hút FDI chất lượng cao, phát triển kinh tế xanh và kinh tế số, ông kỳ vọng vai trò của kiều bào sẽ được phát huy như thế nào trong thời gian tới?

Kiều bào có lợi thế đặc biệt khi vừa hiểu Việt Nam, vừa am hiểu thị trường, thể chế và chuẩn mực quốc tế. Đây là lực lượng rất phù hợp để kết nối Việt Nam với các dòng FDI chất lượng cao, các chuỗi giá trị toàn cầu và các lĩnh vực phát triển mới như công nghệ cao, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.

Chúng tôi kỳ vọng kiều bào sẽ đóng vai trò là cầu nối đầu tư, cầu nối tri thức và cầu nối thị trường, giúp Việt Nam không chỉ thu hút vốn, mà còn thu hút công nghệ, chuẩn quản trị và mạng lưới đối tác quốc tế.

Quan trọng hơn, kiều bào có thể trở thành lực lượng tiên phong trong việc đưa các mô hình phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và quản trị hiện đại vào Việt Nam, qua đó góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn tới.

Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, ông muốn gửi thông điệp gì tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài?

Nhân dịp đón chào năm mới - Xuân Bính Ngọ 2026, tôi muốn gửi tới cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài lời chúc mừng năm mới sức khỏe, hạnh phúc và thành công; đồng thời bày tỏ sự trân trọng đối với những tình cảm, trách nhiệm và đóng góp bền bỉ của bà con đối với quê hương, đất nước trong suốt thời gian qua.

Đảng, Nhà nước và nhân dân trong nước luôn lắng nghe, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào gắn bó lâu dài, đầu tư, hợp tác và cống hiến nhiều hơn nữa cho sự phát triển của đất nước.

Tôi tin rằng, với tinh thần đoàn kết, trí tuệ và bản lĩnh của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, cùng với khát vọng phát triển mạnh mẽ của dân tộc, chúng ta sẽ cùng nhau góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và có vị thế ngày càng cao trên trường quốc tế.

Chúc bà con tiếp tục vươn lên mạnh mẽ, khẳng định giá trị và tỏa sáng tại chính nơi mình đang sinh sống.

Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!