Bảo vệ dòng tiền

Khi đà tăng của lạm phát và lãi suất vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại, xuất nhập khẩu bị đe dọa từ rủi ro suy thoái toàn cầu, triển vọng tăng trưởng của Việt Nam năm 2023 trở nên có phần kém lạc quan. “Nền kinh tế tiếp tục phục hồi, nhưng tăng trưởng kinh tế khả năng sẽ khó khăn hơn trong quý IV/2022 và năm 2023. Xu hướng chung của nhiều tổ chức quốc tế là nâng dự báo tăng trưởng năm 2022, nhưng cũng đồng thời hạ dự báo tăng trưởng năm 2023 của Việt Nam”, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết.

Khi kinh tế suy giảm, dòng tiền kinh doanh của doanh nghiệp sẽ bị thiếu hụt, nhất là đối với những doanh nghiệp đang trong giai đoạn đầu tư lớn. Điều đáng nói là dòng tiền từ hoạt động tài trợ của doanh nghiệp cũng đang gặp rất nhiều khó khăn. Cả 3 kênh huy động vốn chính là vay ngân hàng, phát hành cổ phần và huy động trái phiều gần như ở trạng thái tê liệt.

Việc hạn chế trần tín dụng đối với hệ thống ngân hàng khiến nhiều doanh nghiệp không thể tiếp cận được vốn vay. Thậm chí dù có vay được, đà tăng lãi suất gần đây khiến chi phí vay trở nên cao hơn. Nhiều doanh nghiệp do đó đã nghĩ tới phương án vay nợ nước ngoài, đặc biệt là vay nợ bằng USD, nhưng lại đối mặt với tình hình tỉ giá VND/USD tăng, đồng thời lãi suất vay USD tăng cao do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) thu hẹp chính sách tiền tệ, khiến chi phí vay ngoại tệ của doanh nghiệp trở nên đắt đỏ.

Hoạt động huy động trái phiếu cũng không lạc quan. Theo số liệu của Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA), giá trị phát hành riêng lẻ trong 9 tháng đầu năm 2022 chỉ đạt hơn 230.000 tỉ đồng, giảm 40% so với cùng kỳ. Thậm chí, các doanh nghiệp còn phải bỏ tiền nhiều hơn để mua lại trái phiếu của mình. Theo VBMA, tổng giá trị trái phiếu được các doanh nghiệp mua lại đã đạt hơn 140.000 tỉ đồng, tăng đột biến 67% so với năm ngoái.

Hy vọng cuối từ huy động vốn trên thị trường chứng khoán cũng bị dập tắt, trong bối cảnh chỉ số VN-Index đã giảm hơn 30% và thanh khoản biến mất nhanh chóng, hàng loạt doanh nghiệp phải trì hoãn hoặc thay đổi kế hoạch phát hành tăng vốn, thậm chí phải hủy bỏ kế hoạch.

Hội đồng Quản trị Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai, chẳng hạn, đã công bố quyết định tạm dừng phương án phát hành riêng lẻ vào ngày 23/9. Việc tạm dừng kế hoạch phát hành nhằm cân đối tính toán lại phương án phù hợp với thời điểm hiện tại. Trước đó một ngày, Tập đoàn Sao Mai ra quyết định hủy phương án phát hành hơn 168 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, tổng giá trị của đợt phát hành ước hơn 2.000 tỉ đồng. Lý do hủy kế hoạch được Tập đoàn Sao Mai đưa ra là kinh tế thế giới có nhiều bất ổn và thị trường không thuận lợi.

Áp lực kép từ suy giảm tăng trưởng và khó khăn huy động khiến dòng tiền của doanh nghiệp trong thời gian tới gặp nhiều thách thức. Vì thế, bảo vệ dòng tiền là lựa chọn được doanh nghiệp ưu tiên hiện nay, trong đó có Thế Giới Di Động. Trong báo cáo kết quả kinh doanh tháng 9, công ty này cho biết vẫn đang nỗ lực tăng trưởng dương trong năm nay, nhưng trên hết là mục tiêu bảo vệ dòng tiền hoạt động.

Thế Giới Di Động cho biết sẽ tạm dừng mở mới ở tất cả các chuỗi, ngoại trừ các cửa hàng thử nghiệm hoặc cửa hàng mang lại lợi nhuận ngay, bên cạnh việc kiểm soát hàng tồn kho, rà soát và cắt giảm mọi thứ lãng phí. Các hoạt động này được cho là sẽ giúp Thế Giới Di Động gia tăng dòng tiền, cải thiện hiệu quả, thay vì tăng trưởng bằng mọi giá như những giai đoạn trước đây.

Bên cạnh các phương thức mà Thế Giới Di Động đang tiến hành, doanh nghiệp còn có thể cải thiện dòng tiền thông qua việc đẩy nhanh công tác thu hồi nợ, giảm bớt hoạt động bán trả chậm cho khách hàng, nhằm chuyển hóa khoản phải thu thành tiền mặt. Thương lượng, cơ cấu các khoản vay ngắn hạn sang dài hạn, nhằm kéo giãn thời gian phải trả nợ gốc, đẩy nghĩa vụ nợ tài chính sang thời điểm xa hơn.

“Dòng tiền của doanh nghiệp trong khủng hoảng là điều cực kỳ quan trọng. Ở chu kỳ trước rất nhiều doanh nghiệp vẫn báo cáo lợi nhuận trên sổ sách, vẫn có những tài sản giá trị nhưng không có dòng tiền dẫn tới việc chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố vĩ mô về điều kiện kinh doanh”, ông Bùi Văn Huy, Giám đốc Chi nhánh TP.HCM, Công ty Chứng khoán DSC, nhận định.

Sở hữu dòng tiền khỏe mạnh không chỉ giúp trụ vững trước khó khăn, mà còn giúp doanh nghiệp tạo lợi thế trong việc giành thị phần, khi các đối thủ đang có dòng tiền âm không chịu nổi áp lực, phải rời bỏ cuộc chơi. “Dòng tiền lành mạnh giúp Thế Giới Di Động trụ vững qua những năm thách thức, giúp Công ty có dư địa và sự chủ động để tăng tốc ngay khi điều kiện kinh doanh thuận lợi và cơ hội phát triển mạnh mẽ đến trong tương lai”, báo cáo của Thế Giới Di Động cho biết.