Đồng USD giữa biến động

Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối cùng đã thực hiện cam kết áp dụng toàn bộ các mức thuế đối ứng từng công bố từ tháng 4. Phần lớn các nước châu Á có thể tạm yên tâm khi giữ được mức thuế ở con số 20% hoặc thấp hơn. Dù vậy, tương lai của các thỏa thuận thương mại này vẫn còn là ẩn số. Chính sự bất định này, cộng với nguy cơ suy giảm của nền kinh tế toàn cầu và kinh tế Mỹ trong nửa cuối năm, là lý do khiến đường cong lợi suất Mỹ có thể tiếp tục dốc hơn, kéo theo sự suy yếu của đồng USD. 

Không chỉ trong ngắn hạn, về lâu dài, tác động lớn hơn đối với đồng USD sẽ xuất hiện khi thuế quan buộc các nước đa dạng hóa thương mại sang những thị trường khác nhằm hạn chế sự phụ thuộc vào Mỹ. Điều này sẽ làm giảm việc sử dụng và vai trò của USD trong thương mại toàn cầu, từ đó ảnh hưởng tiêu cực tới giá trị của đồng bạc xanh.

Mặc dù Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Howard Lutnick khẳng định các mức thuế đã được thống nhất sau ngày 1/8, song nhiều người vẫn kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ còn tiếp diễn trong nhiều tháng tới. Thỏa thuận thương mại quan trọng nhất thế giới vẫn chưa thể đạt được. Sau vòng đàm phán thứ 3, Mỹ và Trung Quốc được cho là đã thống nhất gia hạn thêm 90 ngày. Kết quả đàm phán sẽ có những ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của nền kinh tế Trung Quốc và triển vọng kinh tế của phần còn lại của châu Á.

Các thỏa thuận thương mại với những nền kinh tế lớn khác như Ấn Độ, Canada và Brazil cũng đang bị đình trệ do vướng các vấn đề chính sách đối ngoại và địa chính trị không liên quan trực tiếp tới thương mại.

Với các thỏa thuận đã được ký kết, nhiều trong số đó đi kèm với các cam kết đầu tư lớn vào Mỹ như 350 tỉ USD từ Hàn Quốc, 550 tỉ USD từ Nhật và 600 tỉ USD từ EU, những cam kết này lại vấp phải sự hoài nghi và phản đối trong chính nội tại mỗi quốc gia. Việc huy động và triển khai các khoản đầu tư này vẫn là dấu hỏi hớn và nếu không thực hiện được, các thỏa thuận thương mại có thể bị đe dọa.

Bên cạnh bất ổn kéo dài từ chính sách thuế quan, kinh tế Mỹ và toàn cầu đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng. Đáng chú ý, trong nửa đầu năm nay, kinh tế thế giới, bao gồm cả Mỹ và các nền kinh tế châu Á, vẫn đạt kết quả tăng trưởng ấn tượng. Nhờ vào khả năng chống chịu của nền kinh tế Trung Quốc, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2025 của các thị trường mới nổi từ 3,7% lên 4,1%. Tuy nhiên, các số liệu GDP vốn phản ánh quá khứ và nhiều cơ quan đã cảnh báo rằng nền kinh tế toàn cầu sắp bước vào giai đoạn “trả giá” khi các mức thuế cao hơn bắt đầu tác động.

Đặc biệt, làn sóng đẩy mạnh xuất khẩu sớm có lẽ đã kết thúc và các nền kinh tế châu Á, trong đó có Trung Quốc, có thể sẽ bắt đầu cảm nhận rõ sự chững lại trong lĩnh vực sản xuất trong thời gian tới. Thực tế, trái với kỳ vọng phục hồi lên mức 50 điểm, chỉ số quản lý thu mua (PMI) chính thức từ ngành sản xuất của Trung Quốc trong tháng 7 đã giảm xuống còn 49,3 điểm, cho thấy sự suy giảm sản xuất có thể đã bắt đầu.

Trong quý II, kinh tế Mỹ ghi nhận tốc độ tăng trưởng 3% so với cùng kỳ năm trước, một con số vượt kỳ vọng. Dẫu vậy, một cuộc tranh luận gay gắt đang diễn ra về việc liệu các tác động tiêu cực từ việc tăng thuế quan thương mại có bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt hơn đến nền kinh tế lớn nhất thế giới trong nửa cuối năm hay không.

Ngân hàng UOB dự báo Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) sẽ nối lại việc cắt giảm lãi suất tại cuộc họp Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC) vào tháng 9, sau khi báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 7 cho kết quả kém xa kỳ vọng. Trung bình số việc làm mới trong 3 tháng qua đã được điều chỉnh xuống chỉ còn 35.000, gần như chạm ngưỡng “đình trệ”, cho thấy thị trường lao động đang suy yếu.

Nếu FED cắt giảm lãi suất trở lại sẽ kéo lãi suất ngắn hạn xuống, trong khi lãi suất dài hạn như lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ có thể vẫn neo cao do lo ngại về gánh nặng nợ công không bền vững. Kết quả là đường cong lợi suất Mỹ nhiều khả năng sẽ dốc hơn, từ đó gây thêm áp lực lên đồng USD. Ngoài những yếu tố ngắn hạn này, đồng bạc xanh còn chịu áp lực giảm giá từ các xu hướng cấu trúc dài hạn.

Nhiều nền kinh tế nhận ra rằng mức thuế thương mại cao từ Mỹ sẽ còn kéo dài. Để giảm rủi ro, họ sẽ phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng và hoạt động xuất khẩu, đa dạng hóa thị trường sang các nền kinh tế khác, đồng thời đẩy mạnh thương mại nội khối với các nước láng giềng. Sự thay đổi cơ cấu này có thể thúc đẩy quá trình phi USD hóa và làm giảm việc tích trữ nguồn thu thương mại vào trái phiếu Mỹ - cả 2 đều là yếu tố bất lợi cho đồng USD về dài hạn.

Trong những tháng gần đây, một số đồng tiền châu Á đã tăng giá so với USD. Chỉ số USD Index (DXY), thước đo giá trị của đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ chính toàn cầu, hiện đã giảm xuống mức dưới 100. UOB dự báo chỉ số này sẽ giảm về mức 97 vào cuối năm nay và tiếp tục xuống mức 95 vào giữa năm sau.

Trong bối cảnh USD chịu áp lực giảm giá, nhu cầu trú ẩn an toàn được dự báo sẽ duy trì ở mức cao. Do đó, UOB vẫn giữ quan điểm tích cực dài hạn với giá vàng, dự kiến sẽ tiếp tục tăng lên mức 3.700 USD/ounce vào giữa năm sau. Tổng thống Donald Trump sẽ còn được nhớ tới với khẩu hiệu “Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại”. Thế nhưng, khó có thể nói ông sẽ sớm “đưa đồng USD của Mỹ vĩ đại trở lại”.