AI tại Việt Nam, bài toán không chỉ nằm ở công nghệ

Trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam được kỳ vọng sẽ tận dụng ngày càng hiệu quả trí tuệ nhân tạo (AI) để thúc đẩy năng suất và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh việc ứng dụng công nghệ, phát triển kỹ năng và năng lực quản lý nhằm khai thác hiệu quả AI đang trở thành một nội dung quan trọng trong chiến lược phát triển lực lượng lao động.

Một nghiên cứu năm 2026 do Amazon Web Services (AWS) ủy quyền cho thấy 26% doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng AI, tăng so với mức 18% của năm trước. Tuy nhiên, 61% doanh nghiệp đã ứng dụng AI vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, trong khi 87% nhà tuyển dụng tham gia khảo sát cho rằng đào tạo lại kỹ năng cho nhân viên hiện tại là yếu tố quan trọng trong chiến lược AI của doanh nghiệp.

Tiến sĩ Tan Hong Ming, Trợ lý hiệu trưởng phụ trách Vận hành số tại Trường Kinh doanh thuộc Đại học Quốc gia Singapore (NUS Business School), cho rằng phát triển lực lượng lao động cần vượt ra ngoài phạm vi trang bị kỹ năng kỹ thuật.

“Hiểu biết về AI mới chỉ là điểm khởi đầu. Thách thức lớn hơn là liệu các tổ chức có biết cách tái thiết kế công việc xoay quanh AI hay không. Một doanh nghiệp có thể đào tạo tất cả nhân viên sử dụng các công cụ AI nhưng vẫn không đạt được nhiều cải thiện về năng suất nếu các quy trình và phương thức quản lý không thay đổi. Đây là lý do năng lực lãnh đạo cũng quan trọng không kém các kỹ năng kỹ thuật”, Tiến sĩ Tan chia sẻ.

Khi các công cụ AI ngày càng dễ tiếp cận, doanh nghiệp cần xác định lĩnh vực phù hợp để ứng dụng công nghệ, điều chỉnh các quy trình làm việc hiện tại và xác định những kỹ năng nhân viên cần bổ sung.

Theo Tiến sĩ Tan, dù AI có thể nâng cao năng suất thông qua tự động hóa các tác vụ, các tổ chức cũng cần xem xét tác động của việc ứng dụng AI rộng rãi đối với quá trình học hỏi và phát triển chuyên môn của nhân viên.

“Quá trình vượt qua khó khăn là một phần quan trọng của việc học. Chúng ta phát triển chuyên môn và khả năng phán đoán thông qua việc giải quyết những vấn đề khó, mắc sai lầm và tự tìm ra lời giải. AI hiện có thể loại bỏ phần lớn những khó khăn đó bằng cách đưa ra câu trả lời gần như ngay lập tức. Mặc dù điều này giúp nâng cao năng suất, chúng ta cần thận trọng để không vô tình loại bỏ những trải nghiệm giúp con người học hỏi và trưởng thành. Các tổ chức cần suy nghĩ lại về cách nhân viên phát triển những năng lực này trong môi trường làm việc có AI hỗ trợ”, ông cho biết.

Bên cạnh việc nâng cao hiểu biết về AI, các tổ chức cần chú trọng cách nhân viên đánh giá thông tin do AI tạo ra, cách nhà quản lý tích hợp công nghệ vào quy trình làm việc và cách lãnh đạo cấp cao giám sát việc sử dụng AI trong các quyết định kinh doanh.