“Ấm siêu tốc” VN-Index đã hạ nhiệt?

Kết thúc phiên giao dịch cuối cùng của tháng 6.2021, thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng. Chỉ số VN-Index đạt 1.408,55 điểm, tăng 6,06% so với tháng 5.2021 và tăng 27,6% so với cuối năm 2020. Đây tiếp tục là vùng giá kỷ lục trong lịch sử hình thành và phát triển hơn 20 năm của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tính đến hết ngày 30.6.2021, giá trị vốn hóa của các doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE đạt hơn 5,28 triệu tỉ đồng, tăng 29,52% so với cuối năm 2020.

Kể từ tháng 3.2020 đến nay, thị trường chứng khoán đã trở thành một trong những kênh đầu tư thu hút lượng lớn nhà đầu tư mới tham gia. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2021, đã có gần 620.000 tài khoản của nhà đầu tư cá nhân trong nước được mở mới, gấp 1,5 lần con số kỷ lục của cả năm 2020.

Dòng tiền của nhà đầu tư cá nhân trong nước tiếp tục là động lực chính thúc đẩy thị trường trong thời gian qua, liên tục lập kỷ lục cả về chỉ số và thanh khoản. Trong 6 tháng đầu năm 2021, giá trị giao dịch bình quân trên sàn HOSE đạt trên 19.639 tỉ đồng/phiên, tăng 198,44% so với mức bình quân của năm 2020. Đặc biệt, trong phiên giao dịch ngày 4.6.2021, thanh khoản lập kỷ lục với giá trị giao dịch trên 30.728 tỉ đồng.

Chỉ số chứng khoán cao nhất trong vòng 20 năm qua, cán mốc hơn 1.400 điểm, đi cùng sự bùng nổ mạnh về thanh khoản với những phiên giao dịch lên tới 1,5 tỉ USD/phiên. Điều này được đánh giá là một tín hiệu tốt, nhưng cũng đặt ra câu hỏi “Liệu thị trường vốn đã tăng quá nóng?”.

Theo ông Nguyễn Sơn, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam, đây là một sự tăng trưởng rất tốt và khá phù hợp với mục tiêu kép là kiểm soát dịch bệnh và phát triển kinh tế. “Dòng vốn hiện nay khá dồi dào với mặt bằng lãi suất thấp và tương đối ổn định. Tôi cho rằng tín hiệu này sẽ kéo dài đến cuối năm 2021 và một vài năm nữa”, ông Sơn nhận xét.

Theo lý giải của ông Sơn, tín hiệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) chưa cho thấy họ sẽ nâng lãi suất cơ bản, khiến Ngân hàng Trung ương của Việt Nam vẫn giữ nguyên mặt bằng lãi suất trong một khoảng thời gian nữa. Điều này cũng đồng nghĩa với việc dòng vốn dồi dào vẫn tiếp tục đi vào các khu vực của thị trường, không riêng gì thị trường chứng khoán.

Tại Việt Nam, bên cạnh các doanh nghiệp gặp khó khăn trong sản xuất, kinh doanh thì các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, hoạt động đầu tư và một số khối ngành cũng có nhiều điểm sáng. Đây là những điều cơ bản để nói rằng, liệu thị trường có tăng nóng và dòng tiền có đang đi vào các tài sản bong bóng hay không.

Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước cho biết, dư nợ tín dụng ngân hàng vào chứng khoán 6 tháng đầu năm tăng khoảng 3%. Ảnh: Qúy Hòa.

Báo cáo của Ngân hàng Nhà nước cho biết, dư nợ tín dụng ngân hàng vào chứng khoán 6 tháng đầu năm tăng khoảng 3%; tổng mức dư nợ cho toàn bộ nền kinh tế đối với cho vay chứng khoán khoảng 0,48%, tương ứng 46.700 tỉ đồng. Theo ông Sơn, đây là một con số trong tầm kiểm soát, chứ chưa phải nóng. Bên cạnh đó, dòng vốn cho vay ký quỹ được quản lý bởi Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng trong tầm kiểm soát, chưa phải là lượng tiền quá lớn.

“Ở giai đoạn hiện tại, tôi không cho rằng đây là thời điểm của bong bóng tài sản, trong đó có chứng khoán. Tuy nhiên, đây là giai đoạn cần có sự kiểm soát chặt chẽ, chu chuyển các dòng tiền và đặc biệt là cảnh báo để nhà đầu tư có sự thận trọng hơn. Bởi lẽ, suy cho cùng tăng trưởng của thị trường chứng khoán, tăng trưởng của giá cổ phiếu phụ thuộc vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, giá trị căn bản và cốt lõi của doanh nghiệp”, ông Sơn nhận định.

Ở một góc nhìn thận trọng hơn, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu lại đánh giá vẫn có khả năng xảy ra bong bóng chứng khoán. Theo ông Hiếu, việc VN-Index tăng từ vùng đáy năm 2020 lên mức 1.000 điểm, 1.200 điểm, 1.300 điểm và giờ là 1.400 điểm là hiện tượng tăng nóng. “Liệu rằng nó có đang bong bóng hay không thì hiện tại chúng ta chưa thấy. Tuy nhiên, tôi đánh giá khả năng này vẫn có thể xảy ra”, ông nhận xét.

Ông Hiếu lý giải, tăng trưởng tín dụng cao từ đầu năm đến ngày 15.6 đạt 5,1%, trong khi tăng trưởng về huy động lại thấp hơn mức này. Điều đó có nghĩa, nhiều người thay vì gửi tiền ở ngân hàng đã đổ tiền vào chứng khoán và bất động sản trong môi trường lãi suất thấp. “Trong khi nhà đầu tư đa phần không phải là nhà đầu tư chuyên nghiệp, nhà đầu tư tổ chức, mà là nhà đầu tư cá nhân. Tôi e rằng chúng ta đang đổ tiền quá nhiều vào chứng khoán. Nếu không kiểm soát được, đây là rủi ro cho nền kinh tế”, ông Hiếu nhận định.

Giả sử mỗi nhà đầu tư chỉ mở 1 tài khoản chứng khoán, với 96 triệu dân như hiện tại, số lượng người dân tham gia vào thị trường chứng khoán chiếm một tỉ lệ rất nhỏ, chỉ khoảng 3,48% và thấp hơn đáng kể so với các thị trường lân cận. Theo số liệu từ Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), tỉ lệ này ở Thái Lan dao động từ 25-30%, ở Singapore là 32% và Malaysia 18%. Suốt 1 năm qua, trong giai đoạn dịch bệnh, tổng giá trị mua ròng của nhà đầu tư cá nhân vào khoảng 43.400 tỉ đồng và chiếm nhỏ hơn 1% trong tổng số tiền gửi cư dân tính đến tháng 4.2021. Do đó, VDSC cho rằng sự gia tăng các nhà đầu tư mới vẫn còn rất nhiều dư địa trong thời gian tới.