Hủy
Thương trường

Ông Dominic Scriven: Hạn chế nhà đầu tư nước ngoài là lạc hậu

Thứ Sáu | 08/02/2013 10:53

Tổng giám đốc Dragon Capital cho rằng, vốn nhàn rỗi ở Việt Nam đang còn nhiều, nội lực đang chờ đợi để phát huy.
Nhân dịp sắp bước sang năm mới, ông Dominic Scriven, Tổng giám đốc Dragon Capital có cuộc trao đổi với báo Đầu tư chứng khoán.

Thưa ông, con số thu hút ròng 300 triệu USD vốn nước ngoài vào thị trường chứng khoán năm vừa qua có đáng lạc quan?

Vốn ròng vào thị trường chứng khoán từ khối ngoại năm qua là 300 triệu USD, nhưng riêng các quỹ ETF đã thu hút 450 triệu USD. Như vậy, có tới 150 triệu USD đã đi ra. Vốn thu hút được là vốn ETF cực kỳ ngắn hạn, còn vốn mất dần là vốn trung và dài hạn. Cụ thể là vốn ở các quỹ đóng đang vơi dần. Vì sao lại có hiện tượng này? Vì ban đầu Việt Nam đã huy động được nhiều quá nên phải có quá trình để giảm bớt, hay Việt Nam không còn thu hút dạng vốn đó được?

Thị trường trái phiếu đã không thực hiện được vai trò là một kênh huy động vốn dài hạn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là nguồn vốn dài hạn từ nhà đầu tư nước ngoài, mà nguyên nhân là kinh tế vĩ mô chưa thật sự ổn định, lạm phát còn cao, quy mô thị trường còn nhỏ và tính thanh khoản kém. Trong khi đó, ở một số nước trong khu vực như Philippines, Malaysia, Thái Lan, thị trường trái phiếu vẫn thu hút nguồn vốn lớn từ nhà đầu tư nước ngoài, dù lãi suất trái phiếu ở các nước đó đã giảm, chỉ bằng 1/3 so với Việt Nam.

Điểm sáng trong thu hút vốn đầu tư nước ngoài là vốn đầu tư chiến lược vào các doanh nghiệp. Chỉ riêng thương vụ đầu tư vào Ngân hàng Công thương Việt Nam (CTG) mới đây đã gấp hơn hai lần vốn vào thị trường chứng khoán. Tuy chưa có con số đầy đủ, nhưng dễ nhận thấy là vốn của nhà đầu tư chiến lược phát triển khá nhanh và thuận lợi. Nguồn vốn góp tư nhân, dạng vốn đầu tư trung và dài hạn này chưa được khai thác nhiều. Nói chung, tình hình thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài của Việt Nam chưa sáng sủa lắm.

Có thể là do khó khăn chung của nền kinh tế thế giới nên việc huy động vốn vào thị trường chứng khoán Việt Nam khó khăn hơn. Nhưng lý do này có vẻ không đúng khi nhìn sang các nước trong khu vực?

Đúng thế. Trong 2 năm nay, các nước ASEAN thu hút được vốn đầu tư nước ngoài rất lớn. Chỉ số chứng khoán của Thái Lan năm ngoái tăng 35%. P/E cổ phiếu thị trường Philippines vào khoảng 17 lần. nhà đầu tư quốc tế quan sát khá kỹ và nhiệt tình đầu tư vào các nước trong khu vực, còn thị trường chứng khoán Việt Nam lại không thu hút được nhiều. Nguyên nhân chủ quan của Việt Nam là chính, chứ không thể đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan.

Ông nhận định thế nào về triển vọng thị trường chứng khoán và nền kinh tế nói chung trong năm 2013 này?

Năm 2012, Chính phủ đã có kế hoạch cụ thể theo 3 nhóm giải pháp chính là tái cơ cấu ngân hàng, cải cách doanh nghiệp nhà nước và giảm đầu tư công. Nhiều người đã kỳ vọng vào những nhóm giải pháp này, nhưng kết quả cụ thể chưa nhiều lắm. Sự chậm trễ trong cả 3 chương trình đã có ảnh hưởng không tích cực đến lòng tin của nhà đầu tư. Lý do người ta không đầu tư, không mua nhà, không tiêu dùng chủ yếu là do lòng tin, chứ không phải do không có khả năng.

Năm 2013, hy vọng phải có kết quả nhất định trong tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, hỗ trợ ngân hàng xử lý nợ xấu. Vấn đề xử lý nợ xấu được nói đến khá nhiều, nhưng đến nay vẫn chưa có gì mới. Chúng ta nên kỳ vọng có thêm những kết quả nhất định trong cải cách doanh nghiệp nhà nước, vì thực tế cho thấy nguồn lực đầu tư cho doanh nghiệp nhà nước không hiệu quả. Cải cách doanh nghiệp Nhà nước là vấn đề vô cùng khó khăn.

Đã có những giải pháp có ý nghĩa được thực hiện là doanh nghiệp Nhà nước phải công bố thông thông tin như công ty đại chúng, nhưng đó mới là bước đi đầu. Đầu tư công đã giảm chỉ còn 33% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, cũng là con số đáng kể. Nếu các vấn đề được xử lý hiệu quả thì lòng tin sẽ được cải thiện.

Sự phát triển ổn định của thị trường chứng khoán có tác dụng tăng nguồn đầu tư, góp phần bình ổn nhiều thị trường khác.

  Sự phát triển ổn định của TTCK có tác dụng tăng nguồn đầu tư, góp phần bình ổn nhiều thị trường khác
Sự phát triển ổn định của TTCK có tác dụng tăng nguồn đầu tư, góp phần bình ổn nhiều thị trường khác

Trong 4 tháng đầu năm 2012, thị trường chứng khoán cũng có một đợt tăng mạnh đến hơn 30%, nhưng sau đó lại lao dốc vì các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của Chính phủ chậm trễ ban hành. Cho đến cuối năm qua, một lần nữa thị trường lại hy vọng. Nếu không có kết quả cụ thể thì diễn biến thị trường 2013 sẽ lặp lại chu kỳ năm 2012.

Việt Nam đang đứng trước 2 kịch bản, chỉ vượt qua những khó khăn trước mắt hoặc thực sự cải cách trong năm nay và năm sau. Nếu kịch bản một xảy ra, thị trường chứng khoán có thể tăng nhưng tăng không nhiều, như vậy nhà đầu tư nước ngoài sẽ không quan tâm nhiều. Tôi mong chờ một sự táo bạo là Việt Nam sẽ hành động theo kịch bản thứ hai.

Trong khi chờ đợi kết quả từ 3 nhóm giải pháp lớn nêu trên thì những giải pháp thu hút vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài được nhắc đến nhiều như mở room, phát hành cổ phần không biểu quyết… có tác động tích cực, thưa ông?

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã rất tích cực và gần đây có sự ủng hộ của Bộ Tài chính nhằm đơn giản thủ tục, xóa bỏ rào cản và giảm sự can thiệp hành chính cho nhà đầu tư nước ngoài ở Việt Nam. Nhưng vấn đề nằm ở lòng tin. Tất nhiên, giới hạn sở hữu nhà đầu tư nước ngoài vào doanh nghiệp niêm yết là một rào cản, nhưng phát hành cổ phần không có quyền biểu quyết theo tôi cũng không phải là biện pháp dũng cảm.

Ở Anh quốc, nhà đầu tư nước ngoài sở hữu cảng biển, nhà máy điện, kênh truyền thông, ngân hàng, viễn thông, thực phẩm mà có vấn đề gì đâu. Kết quả, Anh quốc là nước thành công nhất trong thu hút đầu tư nước ngoài ở châu Âu. Mình muốn thu hút đầu tư nước ngoài, thì phải có lời chào thích hợp. Xin mời nhà đầu tư đến Việt Nam, nhưng lại đặt điều kiện này, điều kiện kia thì rất khó.

Điển hình là trong lĩnh vực ngân hàng, đã có sự giới hạn số thành viên Hội đồng quản trị là người nước ngoài không được vượt quá tỷ lệ phần trăm sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài. Điều này khá lạc hậu. Sẽ khó hơn để tìm một người vừa độc lập, có tài, vừa có đủ thời gian để làm thành viên Hội đồng quản trị mà lại loại bỏ một đối tượng không nhỏ chỉ vì không có hộ chiếu Việt Nam.

Kinh nghiệm của tôi cho thấy là, không phải khi nào, công ty nào có thành viên Hội đồng quản trị người nước ngoài cũng tốt, nhưng những người này thường có đóng góp tích cực mang lại giá trị gia tăng cho công ty. Họ thường đề cao trách nhiệm và uy tín cá nhân.

Năm nay, liệu tỷ giá, lạm phát có tiếp tục là tảng đá ngầm, cản trở sự tăng trưởng của thị trường chứng khoán không, thưa ông?

Hai yếu tố này không đáng lo lắm, nhưng phải theo dõi. Việt Nam đang có mặt bằng lãi suất cực kỳ cao do chính sách tiền tệ. Nguyên nhân gốc là lạm phát cao. Khi người dân còn nghi ngờ về lạm phát trong tương lai thì phải có lãi suất cao mới thu hút được vốn và kiểm soát lạm phát. Việt Nam đã có gần 2 năm tỷ giá ổn định, còn lạm phát mới giảm được một năm. nhà đầu tư dài hạn còn chờ đợi thêm vì chưa đủ để yên tâm.

Nếu nền kinh tế có sự cải cách thực sự, các vấn đề vĩ mô được giải quyết, có thể hy vọng giữ lại nguồn vốn đầu tư trung và dài hạn của các quỹ đầu tư nước ngoài không?

Chiếc bánh đầu tư nước ngoài to nhỏ thế nào phụ thuộc vào tình hình kinh tế, chính sách thu hút đầu tư có cởi mở hay không của Việt Nam. Trong chiếc bánh đó, phần của các quỹ sẽ giảm, phần đầu tư nước ngoài dưới dạng đầu tư chiến lược, vốn tư nhân… nói chung sẽ tăng.

Nếu muốn tiếp thị thì Việt Nam không chỉ quảng bá qua các quỹ như trước mà còn phải đi ra nước ngoài quảng cáo về Việt Nam trực tiếp với các nhà đầu tư nước ngoài và phải chấp nhận cạnh tranh nhiều hơn. Chẳng hạn như muốn thu hút vốn đầu tư chiến lược, vốn tư nhân thì không thể chào mời bằng cổ phần không có quyền biểu quyết.

Nhưng theo tôi, yếu tố đóng góp quan trọng vào sự phát triển của kinh tế Việt Nam chính là nguồn vốn trong nước. Vốn nhàn rỗi ở Việt Nam đang còn nhiều, nội lực đang chờ đợi để phát huy.

Nguồn Đầu tư chứng khoán

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Biz Tech

Nhân vật