Quản trị di sản cần tính đến dòng tiền và sức khỏe

Sau nhiều năm tích lũy, doanh nhân không chỉ đối mặt với bài toán gia tăng tài sản mà còn cần chuẩn bị cho giai đoạn nghỉ hưu và chuyển giao cơ nghiệp. Làm thế nào để tài sản tiếp tục phát huy giá trị, đáp ứng nhu cầu gia đình và được chuyển giao phù hợp là vấn đề được thảo luận tại AIA Elite Summit 2026, diễn ra ngày 24/10 tại TP.HCM, với chủ đề “Legacy & Longevity”.

Một gia đình có thể sở hữu bất động sản, cổ phần doanh nghiệp và nhiều khoản đầu tư giá trị lớn nhưng vẫn gặp áp lực tài chính nếu thiếu dòng tiền hoặc chưa có phương án dự phòng. Bất động sản và cổ phần có thể tăng giá, song không phải lúc nào cũng chuyển thành tiền mặt nhanh chóng khi phát sinh nhu cầu.

Tại phiên thảo luận về hoạch định di sản, ông Ngô Thế Triệu, nhà sáng lập kiêm Tổng Giám đốc Optima Wealth Partners, nhấn mạnh rằng không có công thức kế thừa phù hợp với mọi gia đình. Kế hoạch cần dựa trên mục tiêu sử dụng tài sản, nhu cầu tài chính, khả năng chấp nhận rủi ro và năng lực của người tiếp nhận.

Với gia đình sở hữu doanh nghiệp, chuyển giao tài sản còn gắn với việc phân định quyền sở hữu, quyền điều hành và trách nhiệm quản lý. Người thừa kế không nhất thiết có đủ kinh nghiệm hoặc mong muốn tiếp tục công việc của thế hệ trước. Vì vậy, chuẩn bị người kế nhiệm và trao đổi về kỳ vọng giữa các thế hệ cần được thực hiện từ sớm.

Ông Andrew Loh, Tổng Giám đốc Điều hành AIA Việt Nam, cũng đề cập đến việc chuẩn bị thế hệ kế tiếp cho quá trình tiếp nhận tài sản và trách nhiệm. Nếu chỉ bắt đầu chuyển giao khi người sáng lập không còn đủ khả năng điều hành, gia đình và doanh nghiệp có thể rơi vào thế bị động.

Bên cạnh đó, kế hoạch di sản cần tính đến dòng tiền, các nghĩa vụ tài chính và những rủi ro có thể phát sinh. Di chúc, thỏa thuận giữa các thành viên và cơ chế quản trị doanh nghiệp có thể hỗ trợ quá trình chuyển giao, tùy thuộc vào hoàn cảnh cụ thể và quy định pháp luật liên quan.

Ngoài tài sản, sức khỏe cũng ảnh hưởng đến khả năng duy trì chất lượng sống sau khi nghỉ hưu. Tuổi thọ kéo dài có thể đồng nghĩa với thời gian cần chuẩn bị nguồn lực tài chính lâu hơn, trong khi chi phí chăm sóc sức khỏe và nhu cầu hỗ trợ khi tuổi tác tăng lên khó dự báo chính xác.

Tại sự kiện, TS.BS. Kelvin Loh, Phó Tổng Giám đốc Chăm sóc Sức khỏe Tập đoàn AIA, đề cập đến việc chuyển trọng tâm từ kéo dài tuổi thọ sang kéo dài thời gian sống khỏe mạnh. Khái niệm này nhấn mạnh không chỉ số năm sống mà còn cả khả năng duy trì sức khỏe, chức năng cơ thể và tính độc lập trong sinh hoạt.

Ở góc độ tài chính, việc chuẩn bị cho sức khỏe dài hạn không có nghĩa là có thể dự báo đầy đủ mọi chi phí y tế. Tuy nhiên, tính đến các nhu cầu có thể phát sinh sẽ giúp gia đình chủ động hơn trước những biến cố, hạn chế nguy cơ phải điều chỉnh kế hoạch tài chính hoặc bán tài sản vào thời điểm bất lợi.

Từ các vấn đề được thảo luận tại AIA Elite Summit 2026, có thể thấy hoạch định di sản không chỉ là câu chuyện phân chia tài sản. Việc duy trì thành quả qua nhiều thế hệ còn phụ thuộc vào khả năng quản lý tài chính, sự chuẩn bị của người kế nhiệm và kế hoạch chăm sóc sức khỏe dài hạn.

Gây dựng tài sản là một hành trình dài; để tài sản tiếp tục tạo ra giá trị, cần có sự chuẩn bị phù hợp ngay từ khi người sở hữu còn đủ thời gian và khả năng chủ động.