Soda đua về Zero đường

Thị trường nước giải khát Việt Nam đang ở giai đoạn thanh lọc mạnh mẽ sau khi liên tiếp chịu tác động bởi nhiều yếu tố từ dịch bệnh, bất ổn trong và ngoài nước, ảnh hưởng tới tăng trưởng toàn ngành nước giải khát. 

Gánh nặng kép

Dù đạt 6,9 tỷ USD vào năm 2025, nhưng theo Viện Nghiên cứu Đồ uống Việt Nam, tăng trưởng toàn ngành đã có dấu hiệu suy giảm/tăng trưởng âm và dấu hiệu này trở nên rõ rệt hơn trong năm qua. Bên cạnh đó, theo ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia - Rượu - Nước giải khát Việt Nam, việc không tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng 2% cho mặt hàng nước giải khát trong năm 2026 sẽ đặt doanh nghiệp vào tình thế thiệt thòi kép: vừa phải đối mặt với những khó khăn hiện tại mà không được hưởng ưu đãi hỗ trợ, vừa phải gánh thêm áp lực tài chính trong quá trình chuyển đổi để thích nghi với chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt sắp tới.

Trong xu hướng này, báo cáo tài chính quý I/2026 của Coca-Cola ghi nhận sự sụt giảm nhẹ về thị phần tại Việt Nam, bất chấp tăng trưởng toàn cầu. Suntory PepsiCo Việt Nam (SPVB) cũng có kết quả kinh doanh chưa thực sự khởi sắc. Theo báo cáo tài chính 9 tháng đầu năm 2025 của Tập đoàn Suntory, doanh thu mảng đồ uống tại Việt Nam đạt 100,4 tỷ yen, tương đương khoảng 16.800 tỷ đồng, giảm gần 14% so với cùng kỳ năm trước. 

Tuy nhiên, SPVB vừa thực hiện cú hích chiến lược khi tăng vốn điều lệ lên mức 6.847 tỷ đồng (khoảng 330 triệu USD) vào đầu năm 2026. Đây là động thái đầy toan tính trong bối cảnh doanh thu toàn ngành đồ uống đang chịu áp lực từ tâm lý thắt chặt chi tiêu của người tiêu dùng.

Công thức mới của đồ uống

Xu hướng hạn chế đồ uống có đường, các quy định đánh thuế nước ngọt tại nhiều quốc gia và áp lực cạnh tranh từ đồ uống thay thế như trà đóng chai, nước trái cây tự nhiên, nước bổ sung vitamin… đang buộc các doanh nghiệp phải liên tục tái cấu trúc danh mục sản phẩm.

SPVB đang tạo ưu thế nhờ sự đa dạng. Nếu người tiêu dùng bớt uống soda, Hãng vẫn có Sting (nước tăng lực), Tea+ (trà đóng chai) và đặc biệt là Aquafina. Thương hiệu này tận dụng sức mạnh cộng hưởng từ mảng thực phẩm (Frito-Lay) và việc khánh thành nhà máy thực phẩm 90 triệu USD tại Ninh Bình vào năm 2025 đã minh chứng cho chiến lược “Power of One”: bán snack khoai tây Lay’s kèm với Pepsi Black. 
Dữ liệu năm 2025-2026 cho thấy sự dịch chuyển rõ rệt từ nước ngọt có ga sang các dòng “nước uống chức năng”. Nước tăng lực là “mỏ vàng” tại Việt Nam với quy mô ước tính 1,3 tỷ USD năm 2025. Tại mặt trận này, PepsiCo đang nắm giữ Sting - dòng sản phẩm có độ phủ cực lớn trong nhóm khách hàng trẻ và lao động. Coca-Cola vẫn đang nỗ lực bám đuổi trong phân khúc này với các dòng như Predator hay Monster. 

Tại Việt Nam, cả 2 thương hiệu nước ngọt toàn cầu này đang chạy đua làm mới công thức để chuẩn bị cho thuế tiêu thụ đặc biệt. Chiến lược của họ là đẩy mạnh các dòng Zero Sugar và các gói sản phẩm giá rẻ để giữ chân khách hàng trong bối cảnh lạm phát.

Sau nhiều năm cạnh tranh quyết liệt, thị trường nước giải khát Việt Nam đã định hình rõ nét nhóm doanh nghiệp thống lĩnh gồm 3 cái tên ngoại là Suntory PepsiCo, Coca-Cola, URC cùng 2 doanh nghiệp nội là Tân Hiệp Phát và Tập đoàn Masan. Dù Coca-Cola và PepsiCo chiếm ưu thế về đồ uống có ga, họ đang đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt ở các phân khúc khác. PepsiCo (với Tea+) đang đối đầu trực diện với các đối thủ nội địa như Tân Hiệp Phát (Trà Xanh Không Độ, Dr Thanh) và các thương hiệu khu vực như C2 (URC).

Đáng chú ý, bên cạnh việc giữ vững các ngành hàng chủ lực, Masan Consumer đang đặt mục tiêu đưa ngành nước uống tăng trưởng bứt phá với con số kỳ vọng 20% trong năm 2026. Masan tiếp tục đẩy mạnh các thương hiệu quen thuộc như Vĩnh Hảo, Vivant, Quang Hanh, Wake-up, Wake-up 247, Compact, Sư Tử Trắng, Red Ruby… “Việt Nam đang ở giai đoạn thứ 2 của quá trình phát triển ngành thức uống, nơi khách hàng chuyển từ nhu cầu giải khát đơn thuần sang các sản phẩm mang lại năng lượng và tốt cho sức khỏe. Danh mục sản phẩm của chúng tôi sẽ được làm mới theo hướng năng động, sáng tạo hơn, đồng thời chuẩn bị ra mắt các nhãn hiệu hoàn toàn mới trong ngành nước uống năng lượng và trà”, bà Nguyễn Thị Phương, Tổng Giám đốc WinCommerce, cho biết.

Trong nhiều thập kỷ, cuộc đối đầu giữa Coca-Cola và PepsiCo tại Việt Nam thường được ví như một cuộc đấu trực diện và không khoan nhượng. Nhưng bước sang năm 2026, sàn đấu này đã thay đổi hình thái. Coca-Cola có thể đang dẫn đầu về độ nhận diện dòng Cola, nhưng PepsiCo đang thắng trong việc phủ nhu cầu của khách hàng từ bữa ăn sáng đến phòng tập gym - nơi nước có ga phải có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa hoặc tăng cường miễn dịch. Trận chiến năm 2026 không còn là ai uống nhiều soda hơn, mà là ai chiếm được nhiều không gian hơn trong giỏ hàng hằng ngày của người tiêu dùng.