Vịnh tránh bão cổ tức

Thay vì mải mê đuổi theo những con sóng chênh lệch giá ngắn hạn, nhiều nhà đầu tư đang quay lại với những giá trị cơ bản: sở hữu cổ phiếu của các doanh nghiệp có khả năng chi trả cổ tức bền vững. Đây không chỉ là một chiến lược phòng thủ mà còn là cách tối ưu hóa lợi nhuận dựa trên nội lực thực chất của doanh nghiệp. Sức hấp dẫn này không đến từ sự ngẫu nhiên mà được xây dựng trên một nền tảng vĩ mô vững chắc, nơi mà sự ổn định của doanh nghiệp trở thành “vịnh tránh bão” lý tưởng cho dòng vốn. 

“Nền kinh tế Việt Nam đã cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng mạnh mẽ trong nửa đầu năm 2026, với tăng trưởng vượt kỳ vọng nhờ sự khởi sắc của các ngành sản xuất chế biến chế tạo, dịch vụ và đầu tư, cùng với sự hỗ trợ từ các chính sách thúc đẩy tăng trưởng”, ông Tim Leelahaphan, chuyên gia kinh tế cấp cao phụ trách Việt Nam và Thái Lan, Ngân hàng Standard Chartered, nhận định. 

Theo ông, mặc dù những bất ổn toàn cầu và áp lực lạm phát vẫn là các yếu tố cần tiếp tục theo dõi, Việt Nam bước vào nửa cuối năm với một vị thế vững chắc. Nhu cầu trong nước mạnh mẽ, đầu tư liên tục vào cơ sở hạ tầng và năng lực sản xuất, cùng với quá trình chuyển đổi kinh tế đang diễn ra, sẽ góp phần củng cố mô hình tăng trưởng cân bằng và bền vững hơn, qua đó hỗ trợ các mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam. 

Chia sẻ tại Hội nghị Đầu tư 2026, ông Trịnh Thanh Cần, Tổng Giám đốc, thành viên Hội đồng Quản trị Công ty Chứng khoán Kafi, chỉ ra rằng cổ phiếu có chính sách chi trả ổn định là 1 trong 2 nhóm tài sản chính có khả năng tạo ra dòng thu nhập đều đặn. Dữ liệu thống kê của Kafi cho thấy tỷ suất cổ tức bình quân năm 2025 của nhóm doanh nghiệp có mức cổ tức cao đạt khoảng 10,6%. 

Tuy nhiên, đầu tư cổ tức không chỉ đơn thuần là việc chọn mã có tỷ suất cao nhất một cách máy móc. Dưới góc nhìn của ông Vương Khắc Huy, CFA, Trưởng Phòng Phân tích và Đầu tư, Công ty Quản lý Quỹ Dai-ichi Life Việt Nam (DFVN), lợi nhuận dài hạn luôn là sự tổng hòa giữa tỷ suất cổ tức và thặng dư vốn. 

Trong kịch bản lý tưởng, nhà đầu tư đều mong muốn có được cả dòng tiền ổn định từ cổ tức và mức tăng giá của cổ phiếu trong tương lai. Tuy nhiên, trên thực tế, rất khó để một khoản đầu tư đồng thời tối ưu cả 2 mục tiêu. Vì vậy, nhà đầu tư luôn phải lựa chọn đánh đổi giữa nhận cổ tức (thông qua lợi nhuận ổn định) hay chờ thặng dư vốn tương lai (thông qua tăng trưởng lợi nhuận doanh  nghiệp).

Ông Huy khuyến nghị, trong bối cảnh lãi suất cao và nguy cơ lạm phát gia tăng, chiến lược đầu tư nên chuyển hướng tập trung vào cổ phiếu của những doanh nghiệp có sức chống chịu tốt với lạm phát, có nền tảng cơ bản vững chắc, áp lực nợ vay thấp, định giá hợp lý.

Chiến lược đầu tư vào cổ phiếu cổ tức sẽ gặp nhiều hạn chế, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, vì nếu chỉ mỗi tỷ suất cổ tức thì sẽ không hấp dẫn bằng lãi suất tiền gửi. “Theo quan điểm của chúng tôi, chiến lược đầu tư cổ phiếu cổ tức sẽ phù hợp trong môi trường lãi suất thấp và dành cho những nhà đầu tư có khuynh hướng tìm kiếm thu nhập ổn định, tương đối tốt hơn tiền gửi và vẫn giữ lại phần nào tiềm năng tăng giá tương lai”, ông Huy nhận định. 

Thị trường chứng khoán có tính chu kỳ phản ánh bức tranh nền kinh tế qua từng giai đoạn, sẽ có lúc cao lúc thấp, biến động ngắn hạn vốn là một phần của xu hướng tăng trưởng dài hạn. Trong đó, những cổ phiếu mạnh về cổ tức thường lại hạn chế về tiềm năng tăng trưởng. 

“Chúng tôi quan tâm nhiều hơn đến những cổ phiếu đạt được cả 2 thành phần: tiềm năng tăng trưởng tốt và tỷ lệ cổ tức nhất định. Việc doanh nghiệp có thể duy trì tỷ lệ chi trả cổ tức ổn định, đặc biệt là cổ tức tiền mặt, thể hiện được rằng doanh nghiệp có năng lực sử dụng vốn hiệu quả và quản trị điều hành tốt. Đây cũng là yếu tố định tính chiến lược mà chúng tôi đánh giá rất cao về doanh nghiệp bên cạnh những yếu tố tài chính định lượng cơ bản”, chuyên gia của DFVN nhận định. 

Đồng quan điểm về việc tập trung vào nội tại doanh nghiệp, nhóm phân tích tại SSI Research cũng khuyến nghị nhà đầu tư nên chuyển dịch trọng tâm từ việc quan sát diễn biến chỉ số chung sang phân tích sâu các yếu tố cơ bản. Đơn vị này ưu tiên doanh nghiệp có khả năng duy trì lợi nhuận rõ ràng đến nửa cuối năm 2026, nhóm vốn hóa vừa có định giá hấp dẫn với động lực tăng trưởng riêng biệt, bảng cân đối vững mạnh và cổ tức ổn định, cùng các cơ hội tái định giá gắn với thoái vốn, IPO hoặc tái cấu trúc doanh nghiệp. 

Dù vậy, đầu tư chứng khoán luôn đi kèm với rủi ro. Bản chất của thị trường là biến động mạnh trong ngắn hạn, đặc biệt ở những giai đoạn phân hóa như hiện nay. Những biến động này dễ tác động đến tâm lý, khiến nhiều nhà đầu tư mất kiên nhẫn, chán nản hoặc đưa ra các quyết định giao dịch quá mức, làm ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư dài hạn.

Giải pháp hữu hiệu là đầu tư dài hạn và để làm được điều này, sự kiên trì là yếu tố tiên quyết kết hợp với hành động định kỳ sẽ tạo kỷ luật đầu tư. “Đầu tư kiên trì - định kỳ - dài hạn là chiến lược xuyên suốt mà DFVN khuyến nghị nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư cá nhân không chuyên, thực hiện để vươn tới những mục tiêu tài chính dài hạn của mình”, ông Huy cho biết thêm.