Bao giờ khối ngoại thôi bán ròng?

Trong 2 năm qua, thị trường chứng khoán Việt Nam đã ghi nhận sự tăng trưởng vượt trội cả về chỉ số lẫn thanh khoản. Đà tăng của chỉ số bắt đầu từ cuối tháng 3/2020 khi VN-Index lùi về vùng 65x điểm, khiến định giá của nhiều cổ phiếu trở nên hấp dẫn. Cùng với đó là môi trường lãi suất thấp đã thúc đẩy dòng tiền của nhà đầu tư tham gia mạnh mẽ vào thị trường chứng khoán. Bước sang năm 2021, thị trường chứng khoán Việt Nam đã tiếp tục lập nên những kỷ lục dưới sự dẫn dắt của “làn sóng F0”, một bộ phận nhà đầu tư mới, mang đến làn gió mới cho thị trường. Tuy nhiên, trái ngược với sự dồi dào của dòng tiền trong nước, nhà đầu tư nước ngoài lại liên tục bán ròng ở thị trường Việt Nam.

Số liệu được công bố trên website của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho thấy, trong năm 2020, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng với giá trị hơn 19.720 tỉ đồng ở thị ưư Việt Nam. Năm 2021, khối ngoại tiếp tục bán ròng mạnh hơn với giá trị hơn 62.400 tỉ đồng. Trong năm này, tổng giá trị giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài đạt 798.821 tỉ đồng, chiếm 7,39% tổng giá trị giao dịch cả chiều mua và bán của toàn thị trường. Bất kể đà tăng mạnh mẽ của thị trường chứng khoán Việt Nam, nhà đầu tư nước ngoài đã liên tục bán ròng với giá trị lớn.

Ông James Estaugh, Giám đốc Khối dịch vụ Chứng khoán, Ngân hàng HSBC Việt Nam, nhận định: “Năm 2021 chứng kiến khối ngoại bán ròng kỷ lục hơn 62.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, chúng ta có nhiều lý do để tin tưởng rằng dòng vốn ngoại sẽ quay trở lại mạnh mẽ trong năm 2022. Bên cạnh các yếu tố vĩ mô là điểm tựa vững chắc hỗ trợ thị trường chứng khoán, còn nhiều điểm sáng sẽ thuyết phục nhà đầu tư nước ngoài sớm tiếp tục rót vốn vào thị trường”.

Vị chuyên gia này chỉ ra những điểm sáng của thị trường, điển hình là việc kỳ vọng rất nhiều sản phẩm mới sẽ được đưa vào khi triển khai hệ thống công nghệ mới của KRX cho thị trường như chứng quyền có bảo đảm với tài sản cơ sở là các chỉ số, giao dịch trong ngày, bán chứng khoán chờ về, bán khống có bảo đảm, vay và cho vay chứng khoán... Nhờ đó sẽ có thể thu hút được nhiều hơn các khoản đầu tư nước ngoài mới vào thị trường.

Ngoài ra, ông James Estaugh cho rằng đây có lẽ cũng là thời điểm nhà đầu tư nước ngoài cân nhắc tham gia thị trường từng bước và ngay từ bây giờ nhằm đảm bảo chỗ đứng của mình khi Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi - triển vọng sớm đạt được trong vài năm tới.

Trái ngược với quan điểm tích cực này, các công ty chứng khoán trong nước lại cho rằng dòng vốn ngoại sẽ khó quay trở lại trong năm 2022. Cụ thể, theo đánh giá của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), xu hướng rút ròng của nhà đầu tư ngoại diễn ra ở hàng loạt thị trường cận biên, mới nổi và chảy vào các thị trường phát triển do nền kinh tế suy yếu dưới tác động của COVID-19, kết hợp việc FED đẩy nhanh quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.

Cùng với đó, áp lực chốt lời gia tăng khi VN-Index tăng mạnh từ đáy đầu quý II/2020. Và cuối cùng là cơ cấu vốn hóa thị trường chứng khoán Việt Nam tập trung mạnh vào ngành ngân hàng, bất động sản, công nghiệp trong khi thiếu vắng các ngành thu hút mạnh dòng vốn toàn cầu trong 2 năm qua là công nghệ, dược phẩm.
 

KBSV cho rằng khó có khả năng khối ngoại sẽ mua ròng trở lại trong năm 2022 khi các yếu tố bán ròng vẫn duy trì, đặc biệt trong bối cảnh các nước phát triển đang dần thắt chặt chính sách tiền tệ dưới áp lực lạm phát (Việt Nam dù đang có lạm phát tương đối thấp và đồng nội tệ tương đối mạnh vẫn ít nhiều chịu ảnh hưởng).

Đồng quan điểm, Công ty Chứng khoán Sacombank (SBS) cho rằng khó có khả năng khối ngoại sẽ mua ròng trở lại trong năm 2022 nhưng Công ty đánh giá động thái bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài sẽ không tác động đáng kể đến diễn biến thị trường, trong bối cảnh dòng tiền trên thị trường sẽ tiếp tục chịu chi phối bởi nhà đầu tư cá nhân trong nước (giá trị giao dịch của khối ngoại ngày càng chiếm tỉ trọng thấp trong tổng giao dịch toàn thị trường, quanh 5-7% hiện tại.