Kinh tế Việt Nam 2026: Nỗ lực duy trì tăng trưởng trước "cơn gió ngược"

"Cú sốc" dầu mỏ và sự phân hóa tăng trưởng

Theo ông Lương Duy Phước, Giám đốc Phân tích, Công ty Chứng khoán Kafi sau khi vượt qua những bất định về thuế quan trong năm 2025, kinh tế thế giới đến tháng 3/2026 lại đối mặt với biến số mới liên quan đến cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran. Trọng tâm của sự bất ổn này nằm ở sự tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, nơi lưu thông khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.

Ông Phước phân tích rằng, việc tắc nghẽn tại eo biển Hormuz đang gây ra gián đoạn nghiêm trọng đối với dòng chảy dầu mỏ toàn cầu. Theo ông, nguồn cung dầu có thể thiếu hụt khoảng 12 - 14 triệu thùng mỗi ngày, tương đương khoảng 20% tổng lượng dầu vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Hiện tại, lưu lượng lưu thông qua khu vực này vẫn rất hạn chế, khiến giá dầu WTI có thời điểm vọt lên 105 USD/thùng và Brent đạt 113 USD/thùng. Mức giá này cao hơn đáng kể so với kịch bản cơ sở của nhiều tổ chức quốc tế, vốn giả định giá dầu trung bình cả năm 2026 chỉ dao động quanh vùng 80 - 90 USD/thùng). 

Theo dự báo của S&P Global, hệ quả là tăng trưởng toàn cầu sẽ phân hóa rõ nét hơn. Mỹ vẫn được kỳ vọng duy trì mức tăng trưởng khoảng 2,2%, nhờ lợi thế dẫn dắt trong công nghệ AI và bán dẫn. Trong khi đó, Eurozone, Trung Quốc, Ấn Độ và ASEAN chịu áp lực lớn hơn từ lạm phát gia tăng và điều kiện tài chính kém thuận lợi. Ngay cả tại Mỹ, lạm phát cũng được dự báo quay lại vùng 3,2 - 3,3%, sau giai đoạn đã hạ nhiệt trong năm trước).

Trong bối cảnh đó, Việt Nam ghi nhận kết quả tăng trưởng đầy ấn tượng. GDP quý I/2026 đạt 7,83%, mức cao nhất trong vòng 15 năm qua của cùng kỳ. Động lực tăng trưởng đến từ ba trụ cột chính gồm đầu tư công, vốn FDI và tiêu dùng nội địa. 

Giải ngân đầu tư công quý I đạt khoảng 11% kế hoạch năm, duy trì tốc độ tốt hơn cùng kỳ năm 2025. Cả vốn FDI đăng ký và thực hiện vẫn tăng trưởng ấn tượng bất chấp những lo ngại trước đó về thay đổi mô hình thuế quan. Trong khi tổng mức bán lẻ hàng hóa quý I tăng 10,9% và tháng 4 tăng hơn 11%.

Tuy nhiên, áp lực lạm phát đang trở thành một biến số cần được theo dõi sát sao. Chỉ số CPI tháng 4 đã tăng lên mức 5,64% so với cùng kỳ năm trước, làm dấy lên lo ngại về sức mua của nền kinh tế trong thời gian tới. Ông Phước cảnh báo: “Nếu lạm phát kéo dài sẽ làm xói mòn nhu cầu tiêu dùng của người dân, gây ảnh hưởng đến trụ cột tăng trưởng tiêu dùng nội địa”. 

Một điểm đáng chú ý khác là cán cân thương mại đã đảo chiều từ trạng thái xuất siêu sang nhập siêu, với mức thâm hụt khoảng 7 tỷ USD sau 4 tháng đầu năm, chủ yếu do chi phí nhập khẩu nhiên liệu gia tăng mạnh. Theo ông Phước, đây là tín hiệu đáng lưu tâm đối với ổn định vĩ mô và áp lực lên nguồn dự trữ ngoại hối.

Ưu tiên tài khóa và khơi thông vốn dài hạn

Trước việc FED có khả năng neo lãi suất cao đến tận năm 2027, ông Phước cho rằng dư địa chính sách tiền tệ của Việt Nam đang bị giới hạn. Ông nhận định “Chính sách tiền tệ trong năm 2026 sẽ không còn giống như năm 2025. Dư địa để nới lỏng mạnh tay hay tiếp tục hạ lãi suất gần như không còn. Vì vậy, động lực tăng trưởng sẽ cần được chuyển sang chính sách tài khóa, đặc biệt là đẩy mạnh đầu tư công nhằm hỗ trợ nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng.”

Bên cạnh việc đẩy mạnh đầu tư công, Chính phủ cũng đang xem xét các chính sách hỗ trợ cầu nội địa, như nâng mức thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp từ 500 triệu lên 1 tỷ đồng. Đồng thời, một nhiệm vụ trọng tâm khác là phục hồi thị trường vốn dài hạn.

Ông Phước cho biết, Chính phủ đang đặt mục tiêu rất rõ ràng trong việc khôi phục niềm tin và sự phát triển của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho các doanh nghiệp trong nước.

Chuyên gia của Kafi đưa ra góc nhìn thận trọng khi cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 sẽ là một thách thức lớn trong bối cảnh môi trường vĩ mô toàn cầu còn nhiều bất định. Để đạt được mục tiêu này, Chính phủ cần có sự điều hành quyết liệt, linh hoạt và sát sao nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời kiểm soát hiệu quả áp lực lạm phát.

Có thể bạn quan tâm 

VinaCapital: Thị trường hưu trí bổ sung tự nguyện tại Việt Nam còn dư địa tăng trưởng rất lớn

Nguồn Theo Chứng khoán Kafi