Quỹ ETF đầu tiên tại Việt Nam theo chiến lược lợi suất cho cổ đông chính thức lên sàn

Đây là quỹ hoán đổi danh mục đầu tiên tại Việt Nam áp dụng chiến lược đầu tư dựa trên nguyên tắc Lợi suất cho cổ đông (Shareholder Yield). Trước đó, quỹ đã hoàn tất đợt chào bán chứng chỉ quỹ ra công chúng lần đầu (IPO) với tổng giá trị huy động đạt 266 tỷ đồng.

Hướng đi khác biệt từ chiến lược Smart-Beta

Phần lớn các quỹ ETF đang hoạt động trên thị trường Việt Nam hiện nay phân bổ tỷ trọng danh mục theo vốn hóa thị trường. Cách tiếp cận này có ưu điểm là đơn giản nhưng lại khiến dòng vốn tự động tập trung nhiều hơn vào những cổ phiếu đã tăng giá mạnh, từ đó làm gia tăng mức độ rủi ro tập trung của danh mục khi thị trường xuất hiện các biến động mạnh.

Để mang đến một giải pháp thay thế, Quỹ ETF PHFM VNSHINE mô phỏng chỉ số VNSHINE - Vietnam Shareholder Interest Enhanced Index, bộ chỉ số do HOSE ban hành ngày 18/11/2025. Thay vì căn cứ vào quy mô vốn hóa, chỉ số VNSHINE lựa chọn doanh nghiệp dựa trên khả năng hoàn trả giá trị thực tế cho cổ đông.

Danh mục cuối cùng gồm 15 - 30 cổ phiếu được chọn từ rổ VNAllshare, với yêu cầu thanh khoản tối thiểu trên 10 tỷ đồng giá trị giao dịch mỗi ngày. Bộ quy tắc chỉ số sàng lọc theo ba tiêu chí định lượng:

1. Cổ tức bằng tiền mặt: Doanh nghiệp phải chi trả cổ tức bằng tiền mặt liên tục trong 3 năm liền kề trước năm xem xét.

2. Hạn chế pha loãng: Không lạm dụng việc phát hành tăng vốn làm suy giảm quyền lợi của cổ đông hiện hữu.

3. Tối ưu cấu trúc tài chính: Có xu hướng giảm nợ ròng để hạ chi phí lãi vay, từ đó mở rộng dư địa hoàn trả tiền mặt cho cổ đông trong tương lai.

Ông Albert Kwang-Chin Ting, Chủ tịch HĐQT PHFM đại diện nhận quyết định niêm yết. Ảnh: PHFM.

Ưu tiên chất lượng dòng tiền mặt thực tế

Lý giải về việc chọn dòng tiền làm thước đo trung tâm thay vì quy mô hay đà tăng giá ngắn hạn, đại diện PHFM chỉ ra một thực tế: có tới 41% cổ phiếu niêm yết tại Việt Nam ghi nhận mức chênh lệch chỉ số lợi nhuận trên cổ phiếu (EPS) trước và sau kiểm toán vượt quá 1%. Sự chênh lệch này chủ yếu xuất phát từ những khác biệt trong việc áp dụng các chuẩn mực kế toán.

Trong bối cảnh đó, các khoản mục dòng tiền mặt thực tế, bao gồm cổ tức đã chi trả, nợ vay đã hoàn trả và cổ phiếu đã mua lại có độ minh bạch cao và rất khó để điều chỉnh. Việc tập trung vào dòng tiền giúp quỹ lọc bớt các thông tin "nhiễu" từ báo cáo tài chính, hướng tới một danh mục đầu tư mang tính phòng vệ, ưu tiên chất lượng dòng tiền thay vì quy mô hay đà tăng giá. 

Chia sẻ tại sự kiện niêm yết, ông Lu, Hui-Hung, Tổng Giám đốc, Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ Phú Hưng (PHFM) cho biết: “Một doanh nghiệp chất lượng không chỉ được đo bằng khả năng tạo ra lợi nhuận, mà bằng năng lực chuyển hóa lợi nhuận đó thành giá trị thực cho cổ đông. Đó là nguyên tắc chúng tôi đặt làm nền tảng khi xây dựng ETF PHFM VNSHINE. Việc quỹ được niêm yết hôm nay cũng cho thấy thị trường vốn Việt Nam đã đủ chiều sâu để tiếp nhận những sản phẩm đầu tư theo chuẩn mực quốc tế.”

Lễ niêm yết Quỹ ETF PHFM VNSHINE tại HOSE, ngày 10/9/2026. Ảnh: PHFM.

Bên cạnh câu chuyện của sản phẩm mới, Tổng Giám đốc PHFM cũng chia sẻ tầm nhìn rộng hơn về triển vọng nâng hạng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Việt Nam đã được FTSE Russell chính thức nâng lên nhóm Thị trường Mới nổi Thứ cấp, với hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Theo ông, việc nâng hạng là lời xác nhận từ cộng đồng tài chính quốc tế rằng thị trường trong nước đáp ứng tốt các tiêu chuẩn về tính minh bạch, cơ sở hạ tầng và khả năng tiếp cận vốn. 

Sự kiện này được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn ngoại đáng kể, với ước tính dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF có thể đạt 1,7 tỷ USD, bên cạnh đó là dòng vốn từ các quỹ chủ động, vốn có quy mô lớn gấp khoảng 5 - 7 lần, tương đương 5 - 8 tỷ USD. .

Tuy nhiên, cơ cấu nhà đầu tư tại Việt Nam hiện vẫn ở giai đoạn đầu phát triển khi lượng tài khoản tổ chức (khoảng 20.000 tài khoản) vẫn quá khiêm tốn so với gần 13,6 triệu tài khoản của nhà đầu tư cá nhân. Sự áp đảo này khiến thị trường dễ chịu ảnh hưởng bởi tâm lý đám đông và thiếu đi sự ổn định dài hạn.

Để hướng tới sự phát triển bền vững, Tổng Giám đốc PHFM nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển nguồn cầu dài hạn từ các nhà đầu tư tổ chức, các quỹ mở và quỹ ETF. Dòng vốn chuyên nghiệp này đầu tư dựa trên phân tích cơ bản và quản trị rủi ro chặt chẽ, giúp thị trường giảm bớt biến động ngắn hạn, cải thiện chất lượng định giá doanh nghiệp và hỗ trợ hiệu quả vai trò huy động vốn trung - dài hạn cho nền kinh tế. Sự ra đời của các sản phẩm như PHFM VNSHINE ETF chính là nỗ lực của PHFM nhằm đa dạng hóa sản phẩm, góp phần xây dựng nguồn cầu tổ chức bền vững này.

Để sở hữu chứng chỉ quỹ FUEPHVNS, nhà đầu tư có thể giao dịch thứ cấp trực tiếp trên sàn HOSE qua tài khoản chứng khoán, hoặc thực hiện giao dịch sơ cấp (hoán đổi danh mục chứng khoán cơ cấu) tại các thành viên lập quỹ.