Hủy
Thế giới

Châu Á cần có những chính sách mới để sớm thúc đẩy thói quen sử dụng than

Phùng Mỹ Thứ Sáu | 04/12/2020 13:04

Quá nhiều hệ thống điện của châu Á bóp nghẹt các tín hiệu thị trường vì họ bị bó buộc trong các hợp đồng cung cấp dài hạn kế thừa với các công ty than. Ảnh: The Economist.

Than là trung tâm độc hại của nền kinh tế nhiên liệu hóa thạch.
 

Theo The Economist, trên khắp thế giới, mọi thứ đang thay đổi. Chủ tịch Tập Cận Bình đã thông qua mục tiêu cắt giảm lượng khí thải carbon ròng của Trung Quốc xuống 0 vào năm 2060. Dưới thời Joe Biden, Mỹ sẽ tham gia lại Thỏa thuận Paris mà nước này đã thông qua cách đây 5 năm. 

Trên thị trường tài chính, các công ty năng lượng sạch đang nổi đình nổi đám. Tháng này, Tesla sẽ tham gia chỉ số cổ phiếu S&P 500 với tư cách là một trong những thành viên lớn nhất của nó.

Kế hoạch chính thức là giảm tỉ trọng than trong hỗn hợp năng lượng của Ba Lan xuống còn 60% vào năm 2030. Đối với một quốc gia lâu nay phụ thuộc vào than như xương sống của nền kinh tế, điều đó kéo theo một sự chuyển đổi mạnh mẽ. Ảnh: Deutsche Welle.
Kế hoạch chính thức là giảm tỉ trọng than trong hỗn hợp năng lượng của Ba Lan xuống còn 60% vào năm 2030. Đối với một quốc gia lâu nay phụ thuộc vào than như xương sống của nền kinh tế, điều đó kéo theo một sự chuyển đổi mạnh mẽ. Ảnh: Deutsche Welle.

Ở Mỹ và châu Âu, việc tiêu thụ than, nguồn khí nhà kính lớn nhất đã giảm 34% kể từ năm 2009. Cơ quan Năng lượng Quốc tế tính toán rằng việc sử dụng toàn cầu sẽ không bao giờ vượt qua mức đỉnh cao trước thời cổ đại.

Tuy nhiên, than vẫn chiếm khoảng 27% năng lượng thô được sử dụng để cung cấp năng lượng cho mọi thứ, từ ô tô đến lưới điện. Không giống như khí tự nhiên và dầu, than tạo ra một lượng carbon tập trung, chiếm 39% lượng khí thải hàng năm từ nhiên liệu hóa thạch.

Nếu lượng khí thải toàn cầu giảm đủ nhiều, đủ nhanh, nhiệm vụ bây giờ là giảm gấp đôi thành công của phương Tây và lặp lại nó ở châu Á. Tuy nhiên, điều này không hề dễ dàng.

Than đá xuất hiện trong cuộc Cách mạng Công nghiệp. Ở thế giới giàu có, việc sử dụng than đá trong các lò nung và nồi hơi lên đến đỉnh điểm vào những năm 1930 và mất dần khi có các loại nhiên liệu sạch hơn. 

Việc tiêu thụ than ở phương Tây gần đây đã sụp đổ. Ở Anh, các nhà máy nhiệt điện than cuối cùng có thể đóng cửa sớm nhất vào năm 2022. Công ty khai thác than lớn của Mỹ Peabody Energy đã cảnh báo về nguy cơ phá sản lần thứ 2 trong vòng 5 năm.

Vấn đề năng lượng là một trong những thách thức quan trọng nhất của thời hiện đại, cả trên phạm vi toàn cầu và địa phương, đặc biệt là vì nó liên quan đến sự kết hợp của các khía cạnh môi trường, kinh tế xã hội và địa chính trị. Ảnh: Research Gate.
Vấn đề năng lượng là một trong những thách thức quan trọng nhất của thời hiện đại, cả trên phạm vi toàn cầu và địa phương, đặc biệt là vì nó liên quan đến sự kết hợp của các khía cạnh môi trường, kinh tế xã hội và địa chính trị. Ảnh: Research Gate.

Mặc dù, giá carbon đã đẩy nhanh sự dịch chuyển ở châu Âu. Chính quyền Trump đã ủng hộ ngành than của Mỹ bằng sự bãi bỏ quy định và hỗ trợ chính trị. Một lý do khác là sự cạnh tranh từ khí đốt tự nhiên giá rẻ được sản xuất ở Mỹ bằng phương pháp nung chảy. 

Các khoản tín dụng thuế và trợ cấp đã thúc đẩy năng lượng tái tạo mở rộng quy mô, từ đó giúp giảm chi phí. Các trang trại năng lượng mặt trời và gió trên đất liền hiện là nguồn cung cấp điện mới rẻ nhất cho ít nhất 2/3 dân số thế giới. Khi than phải đối mặt với các đối thủ sạch hơn và triển vọng có nhiều quy định hơn, các ngân hàng và nhà đầu tư đang quay lưng lại, làm tăng chi phí vốn của than.

Đây là một chiến thắng trong nỗ lực giảm lượng carbon toàn cầu. Trong thập kỷ qua, khi châu Âu quay lưng lại với than, tiêu thụ than ở châu Á đã tăng 1/4. Châu Á hiện chiếm 77% tổng lượng than sử dụng. Riêng Trung Quốc đốt hơn 2/3 lượng than, tiếp theo là Ấn Độ. Than đá chiếm ưu thế ở một số nền kinh tế quy mô trung bình tăng trưởng nhanh, bao gồm Indonesia và Việt Nam.

Nếu mục đích là để hạn chế nhiệt độ toàn cầu tăng lên 2°C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp, thì không có gì tốt khi chờ đợi nhu cầu than của châu Á giảm dần. Các nhà máy mới vẫn đang được xây dựng. Nhiều công trình đã hoàn thiện vẫn chưa được sử dụng hết và vẫn còn tuổi thọ hàng chục năm. 

Khó có thể mong đợi một giải pháp từ công nghệ “than sạch”, nhằm mục đích thu giữ và lưu giữ khí thải khi chúng được thải ra. Điều đó có thể giúp giải quyết ô nhiễm trong công nghiệp, chẳng hạn như sản xuất thép. 

Do đó, châu Á cần có những chính sách mới để sớm thúc đẩy thói quen sử dụng than. Mục tiêu là dừng các nhà máy nhiệt điện than mới được xây dựng và loại bỏ các nhà máy hiện có. Một số quốc gia đã thực hiện bước đầu tiên, bằng cách áp đặt các mục tiêu và lệnh cấm mới. 

Nền kinh tế than đá hình thành mối liên hệ giữa việc làm, nợ, thu thuế và xuất khẩu. Trung Quốc đã sử dụng Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường để bán cả máy móc khai thác và nhà máy điện. Trên toàn khu vực, các chính quyền địa phương phụ thuộc vào nguồn thu từ than. Vì vậy, họ sẽ không dễ dàng từ bỏ, mà sẽ bảo về ngành này một cách dữ dội.

Hầu hết các nguồn năng lượng tái tạo chỉ cung cấp năng lượng không liên tục do thời tiết có thể thay đổi. Lưới điện thông minh quốc gia có thể giảm thiểu điều này bằng cách kết nối các khu vực khác nhau. 

Quá nhiều hệ thống điện của châu Á bóp nghẹt các tín hiệu thị trường vì họ bị bó buộc trong các hợp đồng cung cấp dài hạn kế thừa với các công ty than. Loại bỏ những điều này để thị trường và thuế hoạt động tốt hơn sẽ giúp năng lượng tái tạo giảm được than.

Vào năm 2019, mức tiêu thụ than trên mỗi người ở Ấn Độ thấp hơn một nửa ở Mỹ. Nếu các chính trị gia ở châu Âu và châu Mỹ nghiêm túc trong việc chống lại sự nóng lên toàn cầu, thì họ phải làm việc nhiều hơn để giảm lượng than ở những nơi khác. Điều đó bao gồm việc tôn vinh những lời hứa trước đây để giúp các nước đang phát triển đối phó với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, cuối cùng, trách nhiệm sẽ thuộc về chính châu Á. Ngày của than được đánh số. Ngành than càng sớm được ký gửi cho các viện bảo tàng và sách lịch sử thì càng tốt.

Có thể bạn quan tâm:

► Sự phục hồi của Trung Quốc mang triển vọng tốt cho kinh tế thế giới

Cập nhật tin Đầu Tư, Bất Động Sản, tin nhanh kinh tế chứng khoán, kiến thức Doanh Nghiệp tại Fanpage.

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật trong ngày

Tin mới

Công Nghệ

CEO