Giải bài toán thiếu hụt vốn dài hạn cho đầu tư phát triển

Việt Nam có kế hoạch triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, đòi hỏi nguồn vốn có tính dài hạn để đảm bảo tính bền vững ở cả cấp độ dự án cũng như hệ thống tài chính và nền kinh tế nói chung.

“Sau giai đoạn phục hồi, Việt Nam bước vào pha tăng trưởng mới với tham vọng GDP ≥10%, đòi hỏi quy mô và chất lượng vốn vượt trội so với trước. Để đạt mục tiêu này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần tiệm cận ~40% GDP, đặt ra yêu cầu cao hơn về cả quy mô và chất lượng vốn trong giai đoạn 2026 - 2030”, FiinGroup nhận định. 

Tuy nhiên, khoảng trống vốn dài hạn cho tăng trưởng vẫn chưa có kênh thay thế rõ ràng. Theo các chuyên gia của FiinGroup, mô hình tăng trưởng hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng (tỉ lệ tín dụng/GDP đã ở mức cao ~146% cuối 2025), trong khi dư địa mở rộng tín dụng bị giới hạn bởi rủi ro hệ thống và yêu cầu ổn định vĩ mô. 

Đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt nhưng khó mở rộng mạnh về quy mô, còn FDI chủ yếu nâng năng lực sản xuất hơn là bổ sung thanh khoản tài chính. 

Trong bối cảnh đó, việc tái định vị hệ thống huy động vốn theo hướng lấy thị trường vốn, đặc biệt các kênh phi ngân hàng như trái phiếu doanh nghiệp làm trụ cột là điều kiện then chốt để khai mở nguồn vốn dài hạn cho khu vực tư nhân. Việc phát triển đồng bộ các kênh vốn sẽ là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững trong giai đoạn tới.

FiinGroup nhận định, động lực tăng trưởng năm 2026 vẫn phụ thuộc đáng kể vào đầu tư công và dòng vốn FDI, gắn liền với triển vọng xuất khẩu, trong bối cảnh các động lực truyền thống này tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ và giữ nhịp tăng trưởng. 

Trong khi đó, đầu tư khu vực dân cư và tư nhân trong nước cải thiện chậm (+8,4% trong năm 2025) và chưa đủ lực đóng vai trò động lực trung tâm, trong bối cảnh dư địa mở rộng tín dụng bị giới hạn bởi rủi ro hệ thống (cấu trúc vốn của các ngân hàng chủ yếu là vốn ngắn hạn).

Chia sẻ với NCĐT, bà Đặng Nguyệt Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu, Dragon Capital Việt Nam cho rằng, với nhu cầu vốn lớn cho mục tiêu tăng trưởng cao, sự tham gia của khu vực tư nhân là đặc biệt quan trọng, không chỉ về quy mô nguồn vốn mà còn ở tính quyết liệt trong triển khai và khả năng thực thi nhanh, qua đó giúp đẩy nhanh việc hình thành các ngành kinh tế then chốt có hiệu ứng lan tỏa cao và tạo dựng lợi thế cạnh tranh ở cấp độ quốc gia.

Điểm đáng chú ý là niềm tin của khu vực doanh nghiệp đang được cải thiện rõ rệt, trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân. Theo khảo sát của Dragon Capital, nhiều doanh nghiệp và tập đoàn tư nhân đã bày tỏ mong muốn cũng như cam kết tham gia sâu vào các dự án hạ tầng quy mô lớn, trải rộng từ hạ tầng mềm như tài chính, dữ liệu, nền tảng số, đến hạ tầng cứng như đường sắt, năng lượng và logistics.

“Điểm mấu chốt là vốn từ đâu. Để đáp ứng nhu cầu vốn lớn cho giai đoạn này, việc huy động vốn qua các kênh thị trường vốn, bao gồm cả cổ phiếu và trái phiếu, sẽ trở thành xu hướng tất yếu. Đồng thời, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ cần tiếp cận nguồn vốn dài hạn từ các tổ chức tài chính và nhà đầu tư quốc tế. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về tiếp tục cải cách hành lang pháp lý, cải thiện khả năng tiếp cận của khối ngoại (mở room), và nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ đầu tư toàn cầu, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn dài hạn và bền vững”, bà Minh chia sẻ. 

Có thể bạn quan tâm 

Bức tranh sáng của xuất khẩu 2026